 Khách tham quan triển lãm. Ảnh: Minh Đức - TTXVN |
82 bia tiến sĩ tương ứng với 82 khoa thi, có niên đại từ 1484 – 1780, ghi tên các vị đỗ đại khoa tại các khoa thi. Đây là những bản tư liệu gốc duy nhất hiện còn ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám, được coi là một trong những di sản văn hóa vô giá của cha ông để lại. Đó cũng là những tư liệu chân thực, phản ánh bức tranh sinh động về chế độ đào tạo và tuyển dụng nhân tài ở Việt Nam, kéo dài hơn 300 năm dưới thời Lê – Mạc. Hệ thống 82 bia tiến sĩ còn là những tác phẩm nghệ thuật độc đáo, phản ánh nghệ thuật điêu khắc của nhiều triều đại phong kiến Việt Nam. Mỗi bài ký trên bia là một áng văn chương mẫu mực, thể hiện tư tưởng triết học, sử học, những quan điểm về giáo dục, đào tạo và trọng dụng nhân tài. Tháng 3/2010, 82 bia tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám được tổ chức UNESCO công nhận là Di sản tư liệu thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Tháng 7/2011, 82 bia tiến sĩ lại được công nhận là Di sản tư liệu thế giới trên phạm vi toàn cầu. Tháng 5/2012, toàn bộ di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám được Chính phủ công nhận là di tích quốc gia đặc biệt. Đến tháng 1/2015, 82 bia tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám lại một lần nữa được Chính phủ công nhận là Bảo vật Quốc gia. Ông Tô Văn Động, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cho biết: Đây là một vinh dự lớn, là niềm tự hào của nhân dân thủ đô và cả nước. Song danh hiệu cao quý này cũng đặt lên vai những người làm văn hóa Hà Nội trách nhiệm rất lớn trong vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa quý báu này. Trong những năm qua, ngành văn hóa Thủ đô cũng chú trọng tới công tác tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị của di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám và 82 bia tiến sĩ. Nhiều hạng mục di tích được trùng tu, 8 nhà che bia tiến sĩ được phục dựng, hoạt động nghiên cứu, tuyên truyền về di sản được tổ chức thường xuyên. Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội khẳng định, trong thời gian tới, các hoạt động này sẽ tiếp tục được đẩy mạnh và nâng tầm về cả hình thức và nội dung cho tương xứng với vị thế quan trọng của di sản. Nhân sự kiện này, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức triển lãm hơn 100 tài liệu, hiện vật giới thiệu về bia tiến sĩ tại Hà Nội, Huế, Hưng Yên, Bắc Ninh.
