Theo phóng viên TTXVN tại Nga, cho đến nay, dòng sông này vẫn nắm giữ nhiều bí mật về trận chiến đó. Một trong những bí ẩn này là con tàu bọc thép BK-31, được thợ lặn phát hiện một cách rất tình cờ dưới đáy sông vào tháng 5/2017, tức là mãi 75 năm sau khi con tàu bị phát xít đánh đắm ngày 9/10/1942, mang theo toàn bộ thuỷ thủ đoàn 11 người cùng rất nhiều người dân thường xuống nấm mộ tự nhiên nơi đáy sông. Con tàu chìm sâu dưới đáy sông, bị cát vùi kín, song chính cát lại trở thành chất “bảo quản” tuyệt vời giữ cho con tàu còn hầu như nguyên vẹn khi được trục vớt, để kể lại cho hậu thế về lịch sử anh dũng của mình.
Là một trong tổng cộng 7 chiếc được sản xuất trong nước, tàu bọc thép BK-31 làm nhiệm vụ vận chuyển thương binh, đạn dược trên sông Volga trong hàng ngũ đội tàu sông của Volgograd, ngoài ra còn hỗ trợ lực lượng mặt đất bằng hỏa lực pháo binh, tiêu diệt kẻ thù trên bờ, che chắn cho các hoạt động của tàu chiến và tham gia chiến đấu với kẻ thù. Trước họng súng quân phát xít rình rập từ trên cao, con tàu đã chọn di chuyển vào ban đêm, lấy bóng tối làm tấm áo nguỵ trang. Và nhiệm vụ của con tàu cũng như nguyên nhân tàu đắm chỉ được hé lộ qua nghiên cứu khảo cổ.
Vốn chỉ được chuyên chở thương binh, song trên tàu đã chở theo hơn 100 dân thường, những người đã không kịp sơ tán khỏi thành phố, đơn giản vì những người lính Hồng quân đã không thể bỏ lại đồng bào trong bom đạn, cho dù có phải vi phạm quy định. Trong khoang tàu chỉ cao hơn 1 mét này hơn 100 con người, cả binh sĩ lẫn dân thường, đã sống và chiến đấu những ngày tháng chiến sự ác liệt năm 1942.
Sông Volga nước chảy xiết, đáy sông không ổn định. Ngày 9/10/1942, con tàu đã bị mắc cạn khi chỉ còn cách bờ 120 m trên cùng tuyến đường khi vừa hoàn thành chuyến tiếp tế đạn dược và trên đường trở về đã đưa theo nhiều dân thường trên khoang tàu. Mọi nỗ lực cứu tàu đã không thành cho đến tận khi trời sáng. Và họng súng của Wigant Wüster, sĩ quan Tiểu đoàn IV thuộc Trung đoàn 171, Sư đoàn 71 của Wehrmacht, tác giả cuốn hồi ký “Trong địa ngục Stalingrad”, đã chờ sẵn!
Wigant Wüster còn sống sau chiến tranh. Theo lời con trai ông kể lại, ông đã rất mừng vui nghe tin con tàu được tìm thấy, vì sau chiến tranh viên cựu sĩ quan SS đã thay đổi thái độ của mình về nước Nga, về người Nga. Ông qua đời cùng năm, chỉ ít lâu sau khi “nạn nhân” BK-31 của ông được đưa lên bờ Đất mẹ!
Khi trục tàu lên, người ta tìm thấy một cây đàn ghi ta, sách văn học, lọ nước hoa dùng dở và cả một bộ sách giáo khoa lớp 7. Có thể hình dung giữa làn đạn quân thù, sự sống chỉ tính bằng giờ khắc, khi cuộc đời dừng lại ở độ tuổi 20 những người lính Hồng quân trên tàu còn giữ bao ước mơ về một giảng đường, một thời thanh niên sôi nổi, một tình yêu.
Thuyền trưởng con tàu Pavel Nikitin chỉ mới 23 tuổi vào ngày 9/10/1942 định mệnh. Anh đã trúng mảnh đạn ngay tại cửa buồng chỉ huy. Vợ anh Anna đã chờ đợi chồng trong suốt quãng đời còn lại, không tái hôn. Thuyền phó Vladimir Kollegov để lại vợ và con gái. Thư báo tử của anh chỉ ghi một dòng duy nhất: Nơi hy sinh - sông Volga. Vợ và con anh hằng năm mang hoa đến Volgograd, thả xuống dòng nước để tưởng niệm chồng và cha mình. Chỉ đến khi tàu được trục vớt, lúc đó chỉ còn con gái anh còn sống, chị mới nhận ra bao năm qua chị và mẹ đã thả hoa chỉ cách nấm mộ thiên nhiên của người cha thân yêu khoảng 1 km!
Sau khi được trục vớt BK-31 giữ nguyên hình hài trong trận chiến cuối cùng của mình năm 1942. Vỏ tàu chi chít vết đạn bắn, cửa phòng chỉ huy khép hờ như giây phút thuyền trưởng Nikitin bước ra lần cuối cùng. Và những công việc nghiên cứu khảo cổ vẫn còn đang tiếp tục, vì hy vọng xác định được tên tuổi của những người đã chiến đấu cùng con tàu, để mọi bí ẩn mà con tàu giữ kín suốt 75 năm qua được trả về hậu thế.
