Bầu trời sau những hoa văn

Hoạ sĩ Đỗ Đức trưng bày các bức tranh sơn mài khổ lớn ông vẽ trang phục các dân tộc miền núi. Đây là điều một hoạ sĩ cả đời gắn bó với đời sống văn hoá vùng cao dành nhiều tâm huyết.

Theo Đỗ Đức, ý tưởng ghi chép lại trang phục các dân tộc đến với ông đã lâu, nhưng do hoàn cảnh, ông chưa thực hiện được ngay. Ông cho biết, từ năm 1978, tại Thái Nguyên có hội diễn nghệ thuật quần chúng các dân tộc thiểu số toàn miền Bắc. Tham dự hội diễn, ông thấy những bộ sắc phục lạ của người Pa Dí, Xá Phó, Lô Lô, Khơ Mú... đẹp lạ thường, khác với trang phục Tày Nùng, Thái, hay Mông, Dao mà ông biết trước đó.

Chú thích ảnh

Bắt tay vào thực hiện ý tưởng ấy, Đỗ Đức gặp nhiều khó khăn. Khi đó, ông chưa có máy ảnh, mọi ghi chép phải dùng tay. Những chuyến đi công tác miền núi, ông thu thập tư liệu bằng ký họa. Hoạ sĩ cần cù ghi chép qua từng chuyến đi.

Cùng với việc ký hoạ, Đỗ Đức tìm hiểu về nguồn gốc từng bộ trang phục, những câu chuyện, cả những truyền thuyết liên quan, như về những họa tiết trên chiếc khăn trắng của người Dao tiền, hay nguyên nhân có hàng trăm miếng vải trên váy áo người Pu Péo, hay vì sao người Dao quần cộc Quảng Ninh lại không giống các nhánh Dao khác... Ông hiểu, mỗi bộ trang phục đều có nguồn gốc, cần hiểu cặn kẽ những nguồn gốc ấy.

Chú thích ảnh

Tìm hiểu thực tế, hoạ sĩ nhận thấy, nước ta có 54 dân tộc nhưng sự phong phú của các trang phục nhiều hơn thế. Chẳng hạn, dân tộc Dao với 12 nhánh, thì có 12 bộ sắc phục khác nhau. Trong cộng đồng người Mông đen, thì Mông đen Quỳ Hợp Nghệ An khác với Mông đen Sơn La và Mông đen Sa Pa.

Cũng như vậy, Nùng Xuồng, Nùng U Hà Giang có trang phục khác Nùng An Cao Bằng, khác Nùng Cháo Lạng Sơn, khác Nùng Phàn Slình ở Chi Lăng. Theo ông, nếu thể hiện đủ thì trên toàn quốc phải có trên 120 bộ sắc phục khác nhau của các nhánh trong các dân tộc. Ông lặng lẽ thực hiện các ghi chép trang phục của mình.

Chú thích ảnh

Lúc đầu ông vẽ bằng màu nước từng bộ một trên giấy croki. Sau ông chuyển sang vẽ từng nhóm 5 bộ trang phục một. Ông vẽ được 13 tranh với 64 bộ trang phục thì vì những lý do khác nhau, công việc dừng lại. Năm 2009, mười một tranh về các trang phục này đã được trưng bày ở trung tâm văn hóa Việt Nam tại Paris. Người xem tranh ở Pháp khi ấy đã rất ấn tượng với sự phong phú về vẻ đẹp của các bộ trang phục. Từ tranh giấy, gần đây hoạ sĩ chuyển sang chất liệu sơn mài để bảo đảm độ bền lâu hơn, giữ lại hình ảnh của những bộ trang phục này.

Chú thích ảnh
Hoạ sĩ Đỗ Đức.

Hoạ sĩ tâm sự: Tôi đang cố gắng tìm lại cảm hứng để vẽ thêm các bộ trang phục còn lại... Bởi vì, tôi nhận ra, đằng sau các hoa văn trên các loại trang phục ấy là bầu trời văn hóa của một dân tộc, là những tầng văn hóa tích lũy trong nhiều thế hệ!

Trần Mai Hưởng

Dành cho bạn

Đẩy mạnh phong trào đọc sách trong cộng đồng

Đẩy mạnh phong trào đọc sách trong cộng đồng

Những năm qua, phong trào đọc sách trong dân ở tỉnh Khánh Hòa ngày một được nâng cao. Nhiều chương trình, cuộc thi ra đời góp phần tạo sân chơi bổ ích, cũng như lan tỏa tình yêu với sách, báo trong cộng đồng.

Nâng tầm giá trị di tích cách mạng trên địa bàn thành phố Đồng Nai

Nâng tầm giá trị di tích cách mạng trên địa bàn thành phố Đồng Nai

Ngày 22/10, Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp tổ chức hai hội thảo khoa học với chủ đề “Giá trị đặc biệt tiêu biểu của Di tích lịch sử Địa điểm thành lập Chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng ở Phú Riềng, thành phố Đồng Nai” và “Giá trị lịch sử đặc biệt tiêu biểu của Chiến thắng Phước Long gắn liền bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn Phước Long, thành phố Đồng Nai”.

Xây dựng văn hóa đọc - từ tò mò đến tình yêu sách

Xây dựng văn hóa đọc - từ tò mò đến tình yêu sách

Trong nhịp sống hiện đại, khi công nghệ số và các phương tiện truyền thông phát triển rất nhanh, nhu cầu tiếp cận tri thức của người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, ngày càng đa dạng. Tuy nhiên, điều cần quan tâm không chỉ là người dân có đọc sách hay không, mà quan trọng hơn là đọc gì, đọc như thế nào và làm sao để hình thành được thói quen đọc sâu, đọc có suy ngẫm.

TP Hồ Chí Minh mở rộng không gian văn hóa cho cộng đồng

TP Hồ Chí Minh mở rộng không gian văn hóa cho cộng đồng

Từ đường đi bộ Nguyễn Huệ đến bảo tàng, công viên và đặc khu Côn Đảo, Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại TP Hồ Chí Minh được tổ chức với nhiều hình thức tiếp cận khác nhau, kết hợp nghệ thuật, di sản và công nghệ sáng tạo.