Tiến trình bầu cử Hạ viện Ấn Độ khóa 16 tính đến nay đã hoàn tất được 5 trong tổng số 9 giai đoạn, kéo dài từ ngày 7/4 đến 12/5, với 232/543 nghị sĩ được bầu.
Giai đoạn 5 của cuộc bầu cử vừa diễn ra ngày 17/4 là giai đoạn lớn nhất, được tiến hành đồng loạt tại 12 bang, gồm Karnataka, Rajasthan, Maharashtra, Uttar Pradesh, Odisha, Madhya Pradesh, Bihar, Jharkhand, West Bengal, Chhattisgarh, Jammu - Kashmir và Manipur, để lựa chọn 121 nghị sĩ. Tại một số khu vực nhạy cảm, lực lượng phiến quân đã mở các cuộc tấn công phá hoại, song tiến trình bầu cử cho đến nay diễn ra suôn sẻ và tỷ lệ cử tri đi bầu cử khá cao.
 Người dân xếp hàng chờ tới lượt bỏ phiếu. Ảnh: AP |
Hàng chục chính đảng ra tranh cử trong cuộc bầu cử được cho là lớn nhất thế giới, với hơn 800 triệu cử tri đủ tiêu chuẩn đi bỏ phiếu, song có thể nói đây là cuộc cạnh tranh quyết liệt giữa hai chính đảng quốc gia lớn nhất là đảng Quốc đại – đứng đầu Liên minh Tiến bộ thống nhất (UPA) cầm quyền – và đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) – đứng đầu Liên minh Dân chủ quốc gia (NDA) đối lập. Thủ hiến bang Guajrat, ông Narendra Modi, ứng cử viên Thủ tướng của BJP đã triển khai kế hoạch tranh cử rầm rộ, với các bài diễn thuyết hùng hồn lôi cuốn cử tri bằng những cam kết đưa nền kinh tế Ấn Độ thoát khỏi tình trạng tăng trưởng thấp nhất trong vòng một thập niên và tạo việc làm cho tầng lớp trẻ tuổi.
Hầu hết các cuộc thăm dò đều cho thấy Liên minh NDA sẽ dẫn đầu song không đủ đa số tối thiểu (272/543 ghế) tại hạ nghị viện để thành lập chính phủ, song cuộc thăm dò dư luận lớn nhất được tiến hành trong tuần đầu tháng 4 cho thấy BJP và các đảng đồng minh dự kiến sẽ đạt đa số tối thiểu. Tuy nhiên, uy tín của ông Modi vẫn bị lu mờ trong mắt cử tri người Hồi giáo do các cuộc bạo loạn giữa người Hindu và Hồi giáo tại Gujarat năm 2002, làm hơn 1.000 người, hầu hết là người Hồi giáo thiệt mạng. Thủ hiến Modi đã bác bỏ cáo buộc về sự dính líu trong cuộc bạo loạn song cộng đồng người Hồi giáo cho rằng ông phải chịu trách nhiệm về vụ việc này. Shafina Khan, một giáo viên người Hồi giáo vừa bỏ phiếu cho Quốc đại tại Maharashtra nói “lẽ nào người ta quên những gì Modi gây ra. Tôi nghĩ cứu sinh mạng con người quan trọng hơn phát triển”.
Chiến dịch tranh cử của đảng Quốc đại diễn ra chậm và trầm lắng hơn, nhưng càng về cuối càng thể hiện những bước đi chắc chắn, nhịp nhàng. Cuộc vận động tranh cử của gia đình Gandhi, với sự xuất hiện của bà Sonia Gandhi, con trai Rahul Gandhi và con gái Pryanka cùng với các nhà lãnh đạo kỳ cựu của Quốc đại đã thể hiện bề dày về kinh nghiệm chính trị của đảng này. Báo chí Ấn Độ bình luận rằng sự xuất hiện của Pryanka, con gái của bà Sonia Gandhi với cố Thủ tướng Rajiv Gandhi đã khơi dậy trong lòng cử tri Ấn Độ hình bóng của cố Thủ tướng tài ba Indira Gandhi, người đã giúp Ấn Độ giảm nghèo đói và có vị thế xứng đáng trên trường quốc tế. Tuy nhiên, kinh tế suy giảm mạnh trong vài năm qua, lạm phát gia tăng và tình trạng tham nhũng lan tràn đang làm lu mờ hình ảnh của đảng Quốc đại sau 10 năm liên tục nắm ngọn cờ lãnh đạo, khiến cử tri Ấn Độ muốn có một sự thay đổi. Ông Murali Mohan, một kỹ sư phần mềm Ấn Độ tại khu vực bầu cử ở ngoại ô Bangalore, thủ phủ bang Karnataka nói “Ông Modi có thể là sự thay đổi mà chúng tôi cần. Tôi muốn chứng kiến sự phát triển kinh tế tại Ấn Độ”.
Mặc dù tất cả các cuộc thăm dò dư luận cho đến nay vẫn nghiêng về hướng liên minh do BJP sẽ dẫn đầu, song thực tế các cuộc thăm dò dư luận trong cuộc bầu cử năm 2004 và 2009 đã sai khi liên minh do Quốc đại đứng đầu lên nắm quyền chứ không phải BJP như dự đoán. Ủy ban bầu cử Ấn Độ cũng đề nghị truyền thông không công bố kết quả thăm dò dư luận khi đang diễn ra tiến trình bầu cử nhằm duy trì “sân chơi công bằng” và bảo đảm cho cuộc bầu cử diễn ra tự do, bình đẳng. Kết quả bầu cử tại Ấn Độ vẫn khó dự đoán dù tiến trình bầu cử đã qua nửa chặng đường.
Minh Lý (P/V TTXVN tại New Delhi)
