Tại các nhà máy sản xuất, lắp ráp linh kiện điện tử, môi trường làm việc được đánh giá là luôn sạch sẽ, đảm bảo sức khỏe người lao động. Nhưng ít ai ngờ, công nhân ở đây thường bị ảnh hưởng nghiêm trọng về thị lực. Vì vậy, các cơ quan hữu quan cần có những biện pháp để vừa bảo vệ sức khỏe và quyền lợi cho công nhân, vừa giúp cho một ngành công nghiệp mới của nước ta có sự phát triển bền vững.
Bài 1: Mờ mắt công nhân lắp chíp
Môi trường làm việc sạch sẽ tại các cơ sở sản xuất linh kiện điện tử đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ về thị lực đối với các nữ công nhân - lao động chính của ngành này.
 Những chiếc bàn inox sáng bóng ở Công ty Jahwa Vina (Vĩnh Phúc) tiềm ẩn khả năng gây hại tới thị giác của công nhân lắp ráp bởi chúng phản xạ với ánh điện tạo thành luồng sáng chói gắt. |
Căn phòng trọ hơn chục mét vuông tại thôn Phù Lộc, xã Phù Chẩn (Từ Sơn, Bắc Ninh) là nơi Huệ và bạn thuê ở. Huệ chuyển từ một công ty điện tử cũng ở khu công nghiệp VSIP sang DreamTeach chuyên sản xuất, gia công bản mạch mềm. Công việc của Huệ là soi kính hiển vi để kiểm tra các lõi dây, dán tếp. Ban đầu thì ổn. Con chíp, có con chỉ bé bằng đầu tăm, cô phải kiểm tra kỹ xem có lỗi gì không. Sau một tháng, thì Huệ hầu như không thể làm tiếp được nữa. “Em bỏ việc đã 2 ngày nay. Cứ ngồi xuống làm là mắt em nhòe nước, không nhìn thấy “con hàng”.
Tiềm ẩn nguy cơ
Tại phân xưởng lắp ráp tai nghe (Head - phone) của Công ty TNHH Điện tử Foster Việt Nam (Bắc Ninh), công nhân ngồi thành hàng dọc, kề nhau, ngay trên đầu là bóng đèn rọi thẳng xuống khoảng bàn nhỏ, nơi hai bàn tay thoăn thoắt, thoăn thoắt.
Chị Khuyên, công nhân hàn capsule cặm cụi cúi cách mặt bàn chừng gang tay. Chỉ một thao tác nhỏ, mũi hàn dí vào đầu linh kiện, sợi tơ đồng mỏng tang được kẹp vào tụ điện, máy tính báo sản phẩm đã hàn xong. Bên cạnh là chị Nguyễn Thị Kiều, cũng công việc tương tự, nhưng thường phải “dí” 1-2, thậm chí 3 lần, mũi hàn mới đúng vị trí để hai sợi tơ mảnh chụm vào con chíp.
“Mỗi ca, em ngồi 8 tiếng. Nếu cả làm thêm giờ, mỗi tháng được chừng vài ngàn sản phẩm, thu nhập hơn 3 triệu đồng”. Chị Kiều nói. Cứ mỗi 2 tiếng ngồi thoăn thoắt, các chị được nghỉ mươi phút. Khi ấy, công nhân dồn lại các nhóm tranh thủ nói chuyện, hoặc ngồi tại chỗ, người dư dả thì ra căng tin ăn tạm cốc sữa chua.
“Điều kiện làm việc tại các cơ sở sản xuất linh kiện điện tử tương đối tốt, mọi chỉ tiêu về nhiệt độ, độ ẩm, hơi khí độc trong tiêu chuẩn… đều dưới ngưỡng cho phép” - TS-BS Doãn Ngọc Hải (Phó Viện trưởng Viện sức khỏe nghề nghiệp - Môi trường, Bộ Y tế) nhận xét.Tuy nhiên, TS Hải cũng lưu ý: “Môi trường này cũng tiềm ẩn nhiều yếu tố ảnh hưởng tới sức khỏe của người lao động, nhất là thị lực”.
“Hãy nghĩ đến nguyên lý Ecgônômi- thị giác” - TS Hải lưu ý. Hiểu nôm na, nguyên lý này nhắc tới sự hài hòa và tổng hợp các yếu tố có thể tác động lên thị lực con người. “Một chiếc bàn inox sáng bóng là phù hợp với tiêu chuẩn về vệ sinh; nhưng kết hợp với luồng sáng rọi trực tiếp, và tư thế làm việc của công nhân, thì ánh sáng hắt lên mắt của họ là luồng sáng gắt, chói. Hoặc khoảng cách giữa chi tiết/nền thấp gây tiếp nhận thị giác không tốt”- TS- BS Doãn Ngọc Hải phân tích.
Suy giảm thị lực nghiêm trọng
Lắp ráp linh kiện điện tử là dạng lao động chính xác cao, phải thao tác và quan sát chi tiết có kích cỡ dưới 1mm. Trên thực tế, nhiều vị trí làm việc có tư thế lao động không tốt, công nhân nhìn gần, khoảng cách từ mắt đến chi tiết chỉ 15 - 25 cm và góc cúi đầu cao khoảng 20-50o, không đảm bảo yêu cầu an toàn vệ sinh lao động.
Nghiên cứu “Ảnh hưởng của điều kiện lao động đến mắt ở công nhân sản xuất lắp ráp linh kiện điện tử bán dẫn” được các nhà khoa học Viện sức khỏe nghề nghiệp - Môi trường (Bộ Y tế) thực hiện trong 3 năm, tại 3 nhà máy sản xuất lắp ráp linh kiện điện tử ở Hà Nam, Vĩnh Phúc đã chỉ rõ: Công nhân sản xuất, lắp ráp linh kiện điện tử có một số biểu hiện ảnh hưởng về sức khỏe thị giác.
Cụ thể: So với nhóm công nhân ngành nghề khác, nhóm sản xuất linh kiện điện tử có tỷ lệ cao về các triệu chứng ở mắt (26,3% số công nhân được khảo sát bị nóng mắt; 34,7% ngứa đỏ mắt, 65,2% nhức mỏi mắt và nhìn mờ là 43,3%). Tỷ lệ cao về triệu chứng kích thích da và niêm mạc, mệt mỏi thần kinh và cơ xương khớp.
“Bệnh mắt chủ yếu của công nhân sản xuất lắp ráp linh kiện điện tử là tật khúc xạ cận thị. Nhóm công nhân thâm niên cao hơn có tỷ lệ tật khúc xạ cao hơn” - nghiên cứu cho biết.
Đặc biệt, sự căng thẳng thị giác ở nhóm công nhân này rất cao, biểu hiện một số chức năng thị giác thay đổi: Tỷ lệ lác ẩn trong và lác ẩn ngoài cao hơn so với nhóm so sánh; số công nhân nhìn hình nổi chỉ đạt mức trung bình và kém nhiều hơn. Thời gian phản xạ thị vận động lâu hơn (một hình thức mắt bị “đơ”, không kịp phản xạ nếu có vật thể vào mắt đột ngột)…
“Giàu đôi con mắt, khó đôi bàn tay”, với các lao động phổ thông, chỉ có sức khỏe là tài sản đáng giá nhất, thì những tổn thương về chức năng lao động là điều đe dọa trực tiếp đến tương lai của họ.
Điều đáng nói là những biểu hiện bệnh này đến từ từ. Đến khi phát hiện mắt đã mắc tật khúc xạ, thì xem như thị lực của người lao động đã ảnh hưởng đáng kể, khó lòng hồi phục.
Thùy Hương
Bài cuối: Cải thiện điều kiện lao động để bảo vệ mắt
