Bảo đảm bình đẳng trong thực hiện dân chủ ở cơ sở

Trình bày Báo cáo ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga cho biết, Thường trực Ủy ban đề nghị Chính phủ chỉ đạo rà soát, tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện một số nội dung.

Trong đó, về nguyên tắc bảo đảm thực hiện quyền dân chủ ở cơ sở (khoản 2 Điều 3), Ủy ban đề nghị nghiên cứu chỉnh lý, làm rõ trách nhiệm của Nhà nước trong việc ban hành chính sách, bảo đảm điều kiện để các nhóm đối tượng gặp khó khăn và người dân tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn được thực hiện quyền dân chủ bình đẳng, thực chất.

Về Bộ tiêu chí đánh giá việc thực hiện dân chủ ở cơ sở (Điều 7), Ủy ban đề nghị bổ sung các nguyên tắc xây dựng và thực hiện Bộ tiêu chí, chú trọng mức độ bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, quyền tham gia và mức độ hài lòng của người dân; bảo đảm việc đánh giá phải độc lập, khách quan, phù hợp với phạm vi, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, đơn vị, chính quyền địa phương các cấp; đồng thời, quy định rõ trong Luật về trách nhiệm của Chính phủ trong việc ban hành Bộ tiêu chí.

Về trách nhiệm tiếp thu, giải trình ý kiến của nhân dân (Điều 19), Ủy ban đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, chỉnh lý theo hướng làm rõ nguyên tắc tổng hợp, xác định ý kiến đa số khi lấy ý kiến bằng nhiều hình thức, bảo đảm chính xác, không trùng lặp; quy định rõ trách nhiệm xem xét, giải trình đối với tất cả ý kiến của nhân dân, trong đó có ý kiến thiểu số có căn cứ pháp lý, thực tiễn, nhất là ý kiến liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Cho ý kiến về tỷ lệ số lượng người đề xuất nội dung để đưa ra bàn và quyết định, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, dự thảo Luật quy định nội dung do người dân đề xuất, đề nghị được đưa ra tập thể bàn và quyết định tại cơ sở, cơ quan, đơn vị hoặc doanh nghiệp trong trường hợp có ít nhất 10% tổng số hộ gia đình tại thôn, tổ đồng thuận; có ít nhất 1/3 tổng số cán bộ, công chức, viên chức, người lao động của cơ quan, đơn vị cùng đề nghị; hoặc có ít nhất 1/3 tổng số người lao động của doanh nghiệp cùng đề nghị.

Đánh giá cơ quan chủ trì đã tiếp thu nghiêm túc ý kiến của đại biểu Quốc hội và đã chỉnh lý, hoàn thiện các quy định, tuy nhiên, ông Phan Chí Hiếu chỉ rõ, ở xã, đối với trường hợp người dân đề xuất nội dung đưa ra bàn và quyết định tại cơ sở đã quy định Ban công tác Mặt trận ở thôn, tổ dân phố có trách nhiệm lấy ý kiến của các hộ gia đình trên địa bàn và quyết định việc đưa ra cộng đồng dân cư để bàn và quyết định. Đối với trường hợp cán bộ, công chức, viên chức, người lao động của cơ quan, đơn vị đề nghị và trường hợp người lao động của doanh nghiệp đề nghị thì chưa có quy định tương tự để xử lý; chưa biết là bộ phận nào, đơn vị nào, cá nhân nào sẽ tập hợp ý kiến và tổ chức lấy ý kiến. Do đó, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị quy định rõ nội dung này để bảo đảm tính khả thi.

Phát biểu kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan chủ trì thẩm tra và các cơ quan liên quan tiếp tục tập trung rà soát kỹ lưỡng, tiếp thu các ý kiến để hoàn thiện dự thảo, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

*Trước đó, với 100% đại biểu có mặt tán thành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 71/2025/UBTVQH15 về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao Ủy ban Công tác đại biểu đã chủ động, cầu thị trong việc chủ trì soạn thảo; Hội đồng Dân tộc là cơ quan thẩm tra đã thẳng thắn chỉ ra những điểm đúng, những điểm còn vướng mắc của dự thảo Nghị quyết. Thường trực hai cơ quan cũng đã thống nhất phương án tiếp thu, chỉnh lý. Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất về sự cần thiết, phạm vi và hình thức của dự thảo.

Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, sửa đổi Nghị quyết số 71 không phải là để chia lại công việc. Mục đích là mỗi cơ quan của Quốc hội phải làm đúng việc và chịu trách nhiệm đến cùng đối với lĩnh vực được giao.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu việc gì thuộc trách nhiệm của mình thì các cơ quan phải đeo đuổi đến cùng, quyết đoán, quyết liệt, quyết tâm thực hiện. Đối với các cơ quan của Quốc hội, tính tổ chức, kỷ luật, kỷ cương phải được thực hiện nghiêm minh để triển khai hiệu quả Nghị quyết.

*Tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi).

Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhất trí với 4 nội dung đã được Bộ Tư pháp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp thống nhất. Đó là tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề luật sư; quy định luật sư tập sự được tham gia một số hoạt động tố tụng; thành lập Hội đồng tuyển chọn luật sư do Bộ trưởng Bộ Tư pháp quyết định thành lập; việc cho phép công ty luật trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên có thể có thành viên góp vốn.