Tại buổi lễ, ba đơn vị hoàn tất nghi thức ký kết bàn giao, tiếp nhận 88 hiện vật (gồm 10 hiện vật tại Đồn Chơn Sảng và 78 hiện vật tại Trạm Nam Chơn) cùng toàn bộ hồ sơ khoa học, danh mục thống kê và phiếu hiện vật tiêu biểu.
Phát biểu tại buổi lễ, Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng Huỳnh Đình Quốc Thiện cho biết, thực hiện Quyết định số 781/QĐ-SVHTTDL ngày 22/5/2026 của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Đà Nẵng về việc khai quật khảo cổ khẩn cấp, Ban Quản lý Di tích và Danh thắng thành phố Đà Nẵng đã phối hợp với Viện Khảo cổ học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tiến hành khai quật khẩn cấp tại Đồn Chơn Sảng và Trạm Nam Chơn.
Đây là hai công trình quân sự tiêu biểu thuộc hệ thống phòng thủ ven biển Đà Nẵng dưới triều Nguyễn nhằm kiểm soát tuyến đường thiên lý Bắc - Nam và bảo vệ cửa ngõ phía Bắc vịnh Đà Nẵng. Với vị trí chiến lược đó, hai công trình giữ vai trò quan trọng trong mạng lưới phòng thủ liên hoàn của triều Nguyễn, góp phần bảo vệ kinh đô Huế và vùng duyên hải miền Trung.
Cuộc khai quật được triển khai trên tổng diện tích 600 m², gồm 300 m² tại Trạm Nam Chơn và 300 m² tại Đồn Chơn Sảng, trong thời gian 45 ngày, bắt đầu từ ngày 25/5/2026. Trong quá trình khai quật, các nhà khảo cổ học phát hiện nhiều dấu tích kiến trúc và di vật khảo cổ. Những kết quả này góp phần bổ sung nguồn tư liệu khoa học có giá trị, phục vụ việc nghiên cứu, nhận diện rõ hơn về quy mô, cấu trúc, tính chất, niên đại và giá trị lịch sử, văn hóa của hai công trình.
Kết quả khai quật góp phần làm rõ hơn vị trí, chức năng và vai trò của khu vực Chơn Sảng - Nam Chơn trong không gian lịch sử khu di tích Hải Vân, đồng thời bổ sung tư liệu khoa học có giá trị phục vụ nghiên cứu hệ thống phòng thủ của triều Nguyễn và những biến động lịch sử diễn ra tại Đà Nẵng trong thế kỷ XIX.
Đây cũng là nguồn tư liệu quan trọng phục vụ việc hoàn thiện hồ sơ khoa học đề nghị xếp hạng Đồn Chơn Sảng và Trạm Nam Chơn là di tích cấp thành phố, đồng thời tạo cơ sở khoa học cho việc xác định các giải pháp bảo vệ, bảo tồn và phát huy giá trị của hai di tích thời gian tới.
Sau khi kết thúc khai quật, các hiện vật thu được tập hợp, làm sạch, phân loại và chỉnh lý. Các hiện vật gồm: Đồ gốm men, đồ sành, vật liệu đất nung và đồ đá. Số lượng hiện vật và phân bố của chúng đã góp phần làm rõ tính chất, niên đại của di tích.
Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng Huỳnh Đình Quốc Thiện chia sẻ, việc tiếp nhận số lượng hiện vật này không đơn thuần là thủ tục bàn giao hành chính mà là trách nhiệm pháp lý và chuyên môn trong việc bảo tồn, lưu giữ những chứng tích vật chất quý giá về hệ thống phòng thủ quân sự và dịch trạm thời Nguyễn trên địa bàn thành phố.
Việc bàn giao hiện vật là bước tiếp nối quan trọng sau quá trình khai quật, góp phần bảo đảm các hiện vật khảo cổ được quản lý, bảo quản một cách khoa học, an toàn; đồng thời tạo cơ sở để tiếp tục thực hiện các công việc chỉnh lý, nghiên cứu, giám định và đánh giá giá trị của hiện vật, qua đó, làm rõ hơn giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học của Đồn Chơn Sảng và Trạm Nam Chơn.
Thời gian tới, Ban Quản lý Di tích và Danh thắng thành phố Đà Nẵng tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Viện Khảo cổ học, Bảo tàng Đà Nẵng và các cơ quan, đơn vị liên quan để nghiên cứu chuyên sâu các kết quả khai quật; bảo quản, chỉnh lý, nghiên cứu các hiện vật; đồng thời đề xuất giải pháp phù hợp nhằm bảo vệ lâu dài dấu tích khảo cổ, phát huy giá trị lịch sử, văn hóa của Đồn Chơn Sảng và Trạm Nam Chơn.
