Theo trang Defense News, nhiệm vụ của Lực lượng lâm thời Liên hợp quốc tại Liban (UNIFIL) sẽ kết thúc vào cuối năm 2026, bất chấp tình trạng bạo lực leo thang tại nước này khiến ít nhất 6 binh sĩ gìn giữ hòa bình thiệt mạng.
Sau nhiều năm chịu sức ép từ Mỹ, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã thông qua Nghị quyết 2790 vào tháng 8 năm ngoái, quyết định chấm dứt sứ mệnh của UNIFIL và yêu cầu Tổng thư ký Liên hợp quốc trình các phương án cho việc thực thi các nghị quyết liên quan sau khi lực lượng này rút đi, đặc biệt là Nghị quyết 1701 năm 2006.
Sau cuộc chiến giữa Israel và Hezbollah năm 2006, Nghị quyết 1701 được ban hành nhằm chấm dứt xung đột, đồng thời mở rộng nhiệm vụ của UNIFIL trong giám sát lệnh ngừng bắn, bảo đảm hỗ trợ nhân đạo cho dân thường và hỗ trợ quân đội Liban triển khai tại miền nam nước này. Hiện UNIFIL có khoảng 8.500 binh sĩ đến từ gần 50 quốc gia.
Được thành lập từ năm 1978 để giám sát việc Israel rút khỏi Liban, lực lượng này chỉ hoạt động phía lãnh thổ Liban và hỗ trợ chính phủ nước này khôi phục quyền kiểm soát khu vực biên giới. Theo người phát ngôn UNIFIL Kandice Ardiel, Nghị quyết 1701 vẫn sẽ là nền tảng cho mọi cơ chế an ninh sau khi UNIFIL rút quân.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng quân đội Liban hiện chưa đủ năng lực để thay thế vai trò của lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Quân đội Liban thiếu trang bị, thiếu kinh phí và nhân lực, đồng thời khó có thể đối đầu trực tiếp với Hezbollah hoặc quân đội Israel mà không làm bùng phát căng thẳng sắc tộc trong nước.
Trong quá trình rút quân, UNIFIL đã xây dựng kế hoạch bàn giao căn cứ và thiết bị. Một số chuyên gia nhận định các cơ sở này có thể được chuyển cho quân đội Liban sử dụng, song cũng không loại trừ khả năng Israel tìm cách kiểm soát nếu muốn duy trì hiện diện quân sự tại khu vực.
Các nhà phân tích cảnh báo việc UNIFIL rời đi có thể khiến miền nam Liban mất đi cơ chế phối hợp an ninh quan trọng giữa quân đội Israel và Liban, vốn từng giúp giảm căng thẳng dọc “Đường Xanh” suốt nhiều năm.
Ngoài vấn đề an ninh, UNIFIL còn đóng vai trò như “phao cứu sinh kinh tế” cho khu vực khi tạo việc làm cho người dân địa phương và hỗ trợ chính quyền sở tại.
Theo giáo sư khoa học chính trị Chiara Ruffa, việc đóng cửa UNIFIL cũng phản ánh vai trò suy giảm của Liên hợp quốc trong xử lý xung đột toàn cầu, dù nhiều nghiên cứu cho thấy các phái bộ gìn giữ hòa bình vẫn góp phần giảm thương vong và bảo vệ dân thường.
