Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, xã Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn. Ảnh: Anh Tuấn /TTXVN
Phát huy truyền thống cách mạng
Chia sẻ về truyền thống lịch sử vẻ vang của quê hương Bắc Sơn, Bí thư Đảng ủy xã Bắc Sơn Phùng Thị Thanh Nga cho biết, khoảng 20 giờ ngày 27/9/1940, dưới sự chỉ huy của các đảng viên, nhân dân các xã Bắc Sơn, Hưng Vũ, Chiêu Vũ, Trấn Yên, Ngư Viễn với vũ khí gồm gươm, giáo, dao, gậy gộc, súng trường, súng kíp… đã đồng loạt nổ súng tấn công đồn Mỏ Nhài. Trước sức mạnh của quần chúng cách mạng, quân Pháp và bộ máy chính quyền thực dân phải rút chạy. Quân khởi nghĩa chiếm được đồn Mỏ Nhài, giải phóng châu lỵ Bắc Sơn. Khởi nghĩa Bắc Sơn là cuộc khởi nghĩa vũ trang đầu tiên dưới sự lãnh đạo của Đảng, là “tiếng súng” mở đầu cho thời kỳ đấu tranh vũ trang giành chính quyền. Từ thực tiễn Khởi nghĩa Bắc Sơn, Đảng ta có thêm những kinh nghiệm quý báu về khởi nghĩa vũ trang, xây dựng căn cứ địa cách mạng và lực lượng vũ trang.
Xã Bắc Sơn hiện nay được hình thành trên cơ sở sáp nhập 3 đơn vị gồm: xã Long Đống thuộc xã khu vực II (xã đạt chuẩn nông thôn mới); xã Bắc Quỳnh thuộc xã khu vực I (xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu) và thị trấn Bắc Sơn thuộc khu vực I, là trung tâm hành chính của huyện Bắc Sơn (cũ). Toàn xã có diện tích tự nhiên 80,46 km², dân số 16.719 người với 3.748 hộ; đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 87,99%. Bốn dân tộc chủ yếu cùng sinh sống trên địa bàn là Tày, Nùng, Kinh và Dao. Xã có 30 thôn, trong đó 2 thôn đặc biệt khó khăn.
Theo Bí thư Đảng ủy xã Bắc Sơn, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và đi vào hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã từng bước ổn định tổ chức bộ máy, kiện toàn hệ thống chính trị, bảo đảm hoạt động quản lý, điều hành thông suốt, hiệu lực, hiệu quả. Kinh tế - xã hội tiếp tục chuyển biến tích cực; sản xuất nông nghiệp được duy trì ổn định, cơ cấu sản xuất từng bước chuyển dịch theo hướng nâng cao giá trị. Kết cấu hạ tầng được quan tâm đầu tư, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ngày càng được cải thiện.
Du lịch được xác định là một trong những hướng phát triển quan trọng của địa phương, gắn với bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa và cảnh quan thiên nhiên. Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn tiếp tục được đầu tư, nâng cấp nhằm đáp ứng các tiêu chí Làng Du lịch tốt nhất thế giới, góp phần quảng bá hình ảnh quê hương Bắc Sơn đến du khách trong nước và quốc tế.
Hiện xã đang tập trung triển khai 9 dự án thuộc Đề án phát triển Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn; trong đó, dự án Cột cờ trên đỉnh núi Nà Lay có tổng mức đầu tư 19,4 tỷ đồng, triển khai trong giai đoạn 2026 - 2027 với các hạng mục chính gồm xây dựng cột cờ trên đỉnh núi Nà Lay, đài ngắm cảnh, hệ thống điện chiếu sáng nghệ thuật... cùng hạ tầng kỹ thuật phục vụ tham quan, trải nghiệm của du khách, góp phần tạo điểm nhấn về cảnh quan, lịch sử, văn hóa, từng bước nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến và mở ra thêm dư địa phát triển du lịch trên địa bàn.
Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn có 40 hộ tham gia hoạt động kinh doanh du lịch. Thực hiện Nghị quyết số 19/2025/NQ-HĐND ngày 15/7/2025 của HĐND tỉnh Lạng Sơn về quy định một số chính sách hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng và phát huy giá trị Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn giai đoạn 2025 - 2030 tại Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, xã Bắc Sơn, các hộ trong Làng đã chủ động đăng ký, triển khai các nội dung đầu tư, cải tạo, nâng cấp cơ sở lưu trú để nâng cao chất lượng dịch vụ, đáp ứng nhu cầu của du khách. Đến nay, có 28 hộ đăng ký nhu cầu hỗ trợ, 26 hộ đủ điều kiện đề nghị hỗ trợ, 10 hộ đã hoàn thành đầu tư và được kiểm tra, nghiệm thu.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn xã đạt 24,5 tỷ đồng, bằng 171% dự toán tỉnh giao và 153% dự toán HĐND xã giao, tạo thêm nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, chăm lo đời sống nhân dân. Xã phấn đấu đến năm 2030 tốc độ tăng tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn bình quân hằng năm đạt từ 10 - 12%. Thu nhập bình quân đầu người tăng từ 25% trở lên. Tổng lượng khách du lịch đạt 400.000 lượt người, doanh thu du lịch đạt 200 tỷ đồng. Điểm du lịch Làng văn hóa du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn được công nhận đạt tiêu chuẩn ASEAN. Xã Bắc Sơn đạt tiêu chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu, văn minh, hiện đại.
Điểm đến du lịch hấp dẫn
Anh Dương Công Cồ, chủ Homestay Bắc Sơn, Giám đốc Hợp tác xã Du lịch Quỳnh Sơn, cho biết gia đình bắt đầu làm homestay từ năm 2010. Từ một ngôi nhà sàn truyền thống của người Tày, gia đình đã tu sửa, cải tạo, nâng cấp để đón khách du lịch lưu trú. Năm 2021, gia đình làm thêm một căn nhà sàn nhằm đáp ứng nhu cầu của du khách. Trung bình mỗi tháng, Homestay Bắc Sơn đón khoảng 150 khách lưu trú và 200 lượt khách trong ngày, chủ yếu đến tham quan, nghỉ trưa. Khách nước ngoài chiếm khoảng 25%; khách nội địa đến từ nhiều địa phương như Lạng Sơn, Hà Nội, Thái Nguyên, Quảng Ninh, Bắc Ninh...
“Để giữ gìn những giá trị cốt lõi của Làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn, người dân trong làng tiếp tục giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Tày; duy trì nhà sàn truyền thống, tiếng nói, trang phục, phong tục, lễ hội như Lồng Tồng, Then, hát sli, hát lượn. Mỗi hộ dân tham gia làm du lịch sẽ là ‘một đại sứ văn hóa’, kể chuyện làng bằng chính giọng nói, văn hóa của dân tộc mình, thu hút du khách đến khám phá cảnh quan, đời sống, sinh hoạt đặc trưng của đồng bào các dân tộc xứ Lạng”, anh Dương Công Cồ chia sẻ.
Vui mừng trước sự thay da đổi thịt từng ngày của vùng quê cách mạng Bắc Sơn - nơi truyền thống lịch sử đang hòa cùng nhịp sống mới, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Lạng Sơn Dương Xuân Huyên mong muốn Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc Bắc Sơn tiếp tục vận dụng sáng tạo đường lối, chủ trương của Đảng vào điều kiện thực tiễn của địa phương; xác định du lịch là ngành kinh tế quan trọng, nông nghiệp là bệ đỡ, công nghiệp - dịch vụ là động lực; từng bước hình thành không gian phát triển liên kết, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, xây dựng Bắc Sơn phát triển toàn diện, bền vững.
Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Lạng Sơn nhấn mạnh, khai thác giá trị văn hóa, lịch sử gắn với du lịch, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội là cách thiết thực để tiếp nối truyền thống của các thế hệ đi trước, để những giá trị lịch sử của Khởi nghĩa Bắc Sơn không chỉ được nhắc nhớ trong những ngày kỷ niệm mà thực sự trở thành nguồn sức mạnh tinh thần, thôi thúc mỗi cán bộ, đảng viên và người dân chung sức, đồng lòng xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
