Bác sĩ chuyên khoa II Trần Quang Khang, Trưởng khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Đa khoa An Sinh, cho biết trung bình mỗi tháng, đơn vị tiếp nhận khoảng 15 - 20 trường hợp tắc tia sữa. Một số người đến khám khi tuyến vú đã sưng, đau nhiều hoặc chuyển sang viêm vú sau nhiều ngày tự massage, nhờ người “thông tia” hay áp dụng các biện pháp dân gian.
Điển hình là trường hợp chị T.T., 30 tuổi, ngụ TP Hồ Chí Minh, đến bệnh viện trong tình trạng sốt cao liên tục, ngực trái sưng đỏ, nóng rát và đau dữ dội. Trước đó, người bệnh đã tự xử trí tại nhà và nhờ người “thông tia” sữa nhưng tình trạng không cải thiện.
Qua thăm khám lâm sàng và siêu âm tuyến vú, các bác sĩ xác định người bệnh bị viêm vú do tắc tia sữa, chưa hình thành ổ áp xe. Theo bệnh viện, chị T. được điều trị dẫn lưu sữa kết hợp siêu âm trị liệu và vật lý trị liệu. Sau buổi đầu tiên, tuyến vú mềm hơn, sữa bắt đầu lưu thông và cảm giác sưng đau giảm. Sau hai buổi điều trị, người bệnh hết sốt, vùng viêm bớt đỏ và nguồn sữa dần ổn định.
Theo bác sĩ Khang, tắc tia sữa thường khiến người mẹ lo lắng vì sợ giảm hoặc mất sữa, từ đó tìm cách xử trí bằng mọi giá. Tuy nhiên, việc massage quá mạnh, dùng lực ép lớn, chườm lá nóng hoặc đắp thuốc không rõ nguồn gốc có thể gây tổn thương mô vú và làm tình trạng viêm nặng hơn.
“Một số trường hợp tiến triển thành viêm tuyến vú cấp hoặc áp xe, phải điều trị bằng kháng sinh và dẫn lưu mủ. Massage chỉ nên được thực hiện nhẹ nhàng, đúng kỹ thuật. Việc cố ép để ‘thông tia’ không những không giúp cải thiện mà còn có thể khiến tình trạng viêm nặng hơn”, bác sĩ Khang khuyến cáo.
Khuyến cáo của Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cũng lưu ý, người bị viêm vú không nên dùng lực ép mạnh lên vùng tổn thương; nếu massage, thao tác phải nhẹ nhàng. Các dấu hiệu viêm vú có thể gồm vùng ngực sưng, nóng, đau, xuất hiện mảng đỏ hoặc khối cứng, kèm sốt và cảm giác mệt mỏi như mắc cúm.
Bác sĩ Khang cho biết, tắc tia sữa thường biểu hiện bằng vùng cứng khu trú, đau khi chạm, da hơi đỏ và sữa lưu thông kém. Nếu được xử trí phù hợp, các triệu chứng có thể cải thiện trong khoảng 24 giờ.
Trường hợp vùng đỏ lan rộng, tuyến vú nóng rát, căng cứng nhiều, kèm sốt cao, ớn lạnh hoặc xuất hiện khối mềm nghi chứa mủ, người bệnh cần sớm đến cơ sở y tế. Đây có thể là dấu hiệu viêm vú hoặc áp xe, cần được thăm khám và can thiệp chuyên môn.
“Nếu chậm trễ, người bệnh có thể phải chích rạch, dẫn lưu ổ mủ, giảm hoặc mất sữa tại vùng tổn thương, thậm chí nhiễm trùng lan rộng. Phần lớn trường hợp tắc tia sữa nếu được phát hiện sớm đều có thể điều trị hiệu quả”, bác sĩ Khang nhấn mạnh.
