Theo Euronews ngày 30/5, trong thông báo được đưa ra tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore, bộ trưởng quốc phòng ba nước thuộc liên minh AUKUS cho biết dự án sẽ tập trung phát triển và triển khai các hệ thống drone dưới nước có khả năng giám sát, phát hiện và hỗ trợ bảo vệ các công trình hạ tầng dưới biển. Công nghệ mới dự kiến sẵn sàng đưa vào sử dụng từ năm 2027.
Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho rằng đây là bước đi phản ánh xu hướng hiện đại hóa quốc phòng thông qua công nghệ tự động hóa, trí tuệ nhân tạo (AI) và hợp tác công nghiệp quốc phòng giữa các đồng minh.
Liên minh AUKUS được thành lập năm 2021 với mục tiêu tăng cường chia sẻ công nghệ quốc phòng, hợp tác khoa học quân sự và mở rộng khả năng phối hợp chiến lược giữa Anh, Mỹ và Australia. Sau các chương trình liên quan tàu ngầm hạt nhân, đây được xem là một trong những dự án mới nhằm mở rộng phạm vi hợp tác sang các hệ thống không người lái và năng lực tác chiến dưới biển.
Các nước phương Tây thời gian gần đây ngày càng coi hạ tầng dưới biển là lĩnh vực cần bảo vệ ưu tiên. Anh và phần còn lại của châu Âu hiện phụ thuộc vào mạng lưới cáp và đường ống dưới biển để duy trì lưu chuyển điện năng, khí đốt và kết nối internet. Bất kỳ sự cố nào xảy ra với các tuyến kết nối này đều có thể gây gián đoạn truyền tải năng lượng và ảnh hưởng đến thông tin liên lạc trên diện rộng.
Lo ngại an ninh gia tăng sau hàng loạt vụ việc cáp biển tại châu Âu bị hư hại trong những năm gần đây. Một số tàu từng bị nghi kéo neo qua khu vực đặt cáp, làm dấy lên tranh luận về nguy cơ hạ tầng dân sự dưới biển trở thành mục tiêu trong cạnh tranh địa chính trị.
Trước đó, năm 2025, Anh đã công bố chương trình “Atlantic Bastion”, hệ thống kết hợp tàu tự hành, AI, tàu chiến và máy bay nhằm giám sát và bảo vệ hạ tầng dưới biển. Bộ Quốc phòng Anh khi đó mô tả chương trình là phản ứng trực tiếp trước xu hướng gia tăng hoạt động tàu ngầm và phương tiện dưới nước của Nga.
Bên cạnh vai trò phòng thủ hạ tầng, drone dưới nước cũng ngày càng chứng minh giá trị trong xung đột hiện đại. Trong chiến sự Nga - Ukraine, các hệ thống drone trên biển đã trở thành một phần quan trọng trong năng lực tác chiến của Kiev, góp phần thay đổi cán cân hoạt động tại Biển Đen.
Động thái mới của AUKUS cho thấy cạnh tranh công nghệ quốc phòng đang mở rộng từ không gian, trên không và mặt biển xuống cả môi trường dưới đáy đại dương, nơi ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với an ninh kinh tế và quân sự toàn cầu.
