Đoàn đại biểu Việt Nam do Đại sứ Nguyễn Trọng Kiên dẫn đầu đã tham dự và đưa ra những đề xuất trọng tâm nhằm định vị vững chắc hơn sự hiện diện của hàng hóa, doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường Nam Phi.
Theo phóng viên TTXVN tại Nam Phi, các phiên thảo luận không chỉ dừng ở xúc tiến thương mại đơn thuần, mà còn tập trung giải quyết các điểm nghẽn hạ tầng, tối ưu hóa chuỗi cung ứng hàng hải và khai mở các cơ hội đầu tư chiến lược.
Dấu ấn ASEAN tại ngã tư kinh tế châu Phi
Đại diện phái đoàn APC nhấn mạnh ASEAN hiện là một trong những khu vực kinh tế năng động nhất toàn cầu với quy mô thị trường khoảng 700 triệu dân. Thời gian qua, mối quan hệ kinh tế giữa ASEAN và Nam Phi đã đạt được những bước tiến đáng kể, với kim ngạch thương mại hai chiều ghi nhận ở mức 11,4 tỷ USD.
Đánh giá dư địa hợp tác vẫn còn rất lớn, đại diện APC cho rằng cộng đồng doanh nghiệp hai bên cần vượt qua các mô hình thương mại truyền thống để thiết lập kết nối chặt chẽ hơn. Trong bối cảnh các ưu đãi thương mại đơn phương như Đạo luật Cơ hội và Tăng trưởng châu Phi (AGOA) giữa Nam Phi và Mỹ có thể đứng trước nhiều biến động, việc đa dạng hóa đối tác và thúc đẩy đầu tư trực tiếp (FDI) là hướng đi tất yếu. Thực tế, dòng vốn đầu tư từ khối ASEAN đã hiện diện mạnh mẽ tại tỉnh KwaZulu-Natal thông qua các dự án lớn, tiêu biểu như Tập đoàn Dịch vụ Cảng Container Quốc tế (ICTSI) tham gia vận hành Cảng Durban, Tập đoàn Wilmar đầu tư nhà máy dầu ăn tại Richards Bay, hay mạng lưới logistics của Tập đoàn Pacific International Lines (PIL).
Tầm nhìn chiến lược của Việt Nam: Không chỉ là thị trường tiêu thụ
Phía Nam Phi đánh giá cao sự chủ động của ASEAN. Đại diện TIKZN cho biết tỉnh KZN vừa công bố cuốn cẩm nang cơ hội đầu tư với 49 dự án trị giá khoảng 90 tỷ rand (ZAR) trong các lĩnh vực bán lẻ, sản xuất và năng lượng xanh. TIKZN cam kết đóng vai trò cơ chế "một cửa", sẵn sàng hỗ trợ các nhà đầu tư ASEAN về thủ tục pháp lý, đánh giá thị trường và cấp phép môi trường.
Phát biểu tại phiên làm việc, Đại sứ Việt Nam tại Nam Phi Nguyễn Trọng Kiên khẳng định Việt Nam coi hợp tác kinh tế với Durban không đơn thuần là mở rộng thương mại, mà là cơ hội chiến lược để thiết lập sự hiện diện vững chắc, phát triển quan hệ đối tác chuỗi cung ứng và tạo bước đệm tiến sâu hơn vào thị trường rộng lớn của Cộng đồng Phát triển miền Nam châu Phi (SADC).
Theo Đại sứ Nguyễn Trọng Kiên, triển vọng hợp tác Việt Nam – Durban sở hữu hai lợi thế cốt lõi. Thứ nhất là lợi thế về địa lý và logistics. Với vai trò là cửa ngõ hàng hải kết nối toàn khu vực với thị trường quốc tế, hợp tác với Durban sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam thiết lập mạng lưới phân phối vượt ra khỏi biên giới Nam Phi. Thứ hai, nền kinh tế hai nước mang tính bổ trợ cao. Việt Nam có thế mạnh về sản xuất định hướng xuất khẩu, điện tử, dệt may và chế biến nông sản, trong khi Nam Phi và tỉnh KwaZulu-Natal sở hữu tiềm năng lớn về khoáng sản, logistics và công nghiệp ô tô.
Trên cơ sở đó, Đại sứ đề xuất 8 lĩnh vực hợp tác trọng tâm bao gồm: xúc tiến thương mại; vận tải biển và chuỗi cung ứng; hợp tác công nghiệp; nông nghiệp và chế biến thực phẩm; năng lượng tái tạo; du lịch; kinh tế số và đào tạo nguồn nhân lực.
Đại sứ nhấn mạnh: "Hàng xuất khẩu của Việt Nam như điện tử, dệt may, da giày, vật liệu xây dựng có thể bổ trợ hoàn hảo cho các mặt hàng thế mạnh của Nam Phi như than đá, khoáng sản, nông sản. Đặc biệt, trong xu hướng chuyển đổi xanh toàn cầu, Đại sứ khẳng định an ninh năng lượng và công nghệ xanh là dư địa hợp tác vô cùng hứa hẹn. Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm phát triển năng lượng mặt trời, điện gió và hạ tầng năng lượng tái tạo để đồng hành cùng Nam Phi đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa lưới điện và giảm phát thải công nghiệp.
Các đề xuất thực tiễn của phái đoàn ASEAN và Việt Nam đã nhận được sự đồng thuận cao từ giới chức địa phương, mở ra kỳ vọng về những bước xúc tiến cụ thể, đặc biệt trong các lĩnh vực vận tải biển, phân phối hàng hóa và năng lượng, nhằm khai thác tối đa lợi thế của "ngã tư đại dương" Durban trong thời gian tới.