Theo Bộ trưởng Giáo dục Philippines Sonny Angara, tuyên bố này được thông qua tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị liên quan diễn ra ở Manila, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác giáo dục của ASEAN, đặc biệt là trong việc bảo đảm trẻ em được trang bị những kiến thức và kỹ năng cơ bản ngay từ những năm đầu đến trường. Ông Angara nhấn mạnh việc xây dựng một khu vực có năng lực cạnh tranh cao phải bắt đầu từ nền tảng giáo dục vững chắc, trong đó mọi trẻ em đều cần được trang bị đầy đủ kỹ năng đọc hiểu và toán học.
Bộ trưởng Giáo dục Philippines cho biết thêm tuyên bố trên không chỉ mang ý nghĩa định hướng chính sách mà còn thể hiện cam kết chung của các nước ở khu vực Đông Nam Á trong việc hỗ trợ học sinh từ giai đoạn đầu, tạo nền tảng để các em phát triển kỹ năng nghề nghiệp, tiếp cận cơ hội việc làm và thích ứng với những yêu cầu của thị trường lao động trong tương lai.
Sáng kiến ADFL được Bộ Giáo dục Philippines đề xuất lần đầu tiên vào tháng 2/2026, trong khuôn khổ nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN của nước này. Sau quá trình tham vấn, văn kiện này đã được Hội nghị Bộ trưởng Giáo dục ASEAN lần thứ 13 tại Singapore ngày 22/7 thông qua về nguyên tắc. Tiếp đó, sáng kiến trên nhận được sự nhất trí của Hội nghị Ủy ban các quan chức cao cấp phụ trách Cộng đồng Văn hóa – Xã hội ASEAN lần thứ 41 ngày 4/11 và Hội nghị Hội đồng Cộng đồng Văn hóa – Xã hội ASEAN lần thứ 36 ngày 6/11, trước khi được các nhà lãnh đạo ASEAN chính thức thông qua.
Để triển khai tuyên bố nêu trên, Philippines sẽ phối hợp với các nước thành viên xây dựng lộ trình thực hiện và thúc đẩy các chương trình hợp tác khu vực, trong đó có Chương trình Phục hồi và Bổ trợ học tập ASEAN (ARC-UP) thuộc Kế hoạch công tác ASEAN về giáo dục giai đoạn 2026–2030. Chương trình ARC-UP được thiết kế như một cơ chế hợp tác khu vực, tạo điều kiện để các nước thành viên chia sẻ dữ liệu giáo dục, phân bổ nguồn lực phù hợp và nhân rộng những phương pháp giảng dạy đã chứng minh được hiệu quả, qua đó hỗ trợ học sinh khắc phục tình trạng thiếu hụt kiến thức và kỹ năng cơ bản. Việc thông qua ADFL được kỳ vọng tạo khuôn khổ hợp tác chung để các nước ASEAN tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, cải thiện chất lượng giáo dục cơ bản và phát triển nguồn nhân lực trong dài hạn.