Tuy nhiên, tội phạm và tệ nạn ma túy vẫn đang diễn biến phức tạp với nhiều yếu tố đáng lo ngại. Số người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy tiếp tục gia tăng, có xu hướng trẻ hóa. Điều này đặt ra những thách thức lớn đối với công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy trong giai đoạn phát triển mới của tỉnh.
Các học viên được tư vấn, giáo dục tại cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Khánh Hoà. Ảnh tư liệu: Hoàng Hiếu/TTXVN
Điểm sáng và những trăn trở
Thực hiện Quyết định số 28/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Hướng dẫn số 37/HD-BCA-C04 của Bộ Công an về xác định địa bàn trọng điểm phức tạp về ma túy và địa bàn không ma túy, năm 2025, tỉnh Khánh Hòa có 14 xã, đặc khu được công nhận là địa bàn không ma túy (gồm: Đông Khánh Sơn, Khánh Vĩnh, Bắc Khánh Vĩnh, Trung Khánh Vĩnh, Nam Khánh Vĩnh, Tây Khánh Vĩnh, Bác Ái, Bác Ái Đông, Bác Ái Tây, Phước Hà, Thuận Bắc, Anh Dũng, Diên Lâm và đặc khu Trường Sa), chiếm 21,5% tổng số xã, phường, đặc khu trên địa bàn tỉnh, vượt chỉ tiêu 1,5% được Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ giao. Đây là nỗ lực rất đáng ghi nhận của cả hệ thống chính trị tỉnh Khánh Hòa trong công tác phòng, chống ma túy ở cơ sở.
Bên cạnh những điểm sáng đó, toàn tỉnh vẫn còn 51 xã, phường được xác định là địa bàn trọng điểm phức tạp về ma túy loại III. Các địa bàn có số lượng người nghiện và người sử dụng ma túy cao tập trung ở khu vực Bắc Nha Trang, Nam Nha Trang, Tây Nha Trang, Cam Ranh, Vạn Thắng, Đại Lãnh, Vạn Ninh, Đông Hải, Cam Lâm và Ninh Hòa.
Theo thống kê, toàn tỉnh hiện quản lý 1.680 người nghiện ma túy và 1.576 người sử dụng trái phép chất ma túy. So với cùng kỳ năm trước, số người nghiện tăng 821 người, số người sử dụng trái phép chất ma túy tăng 694 người. Nếu tính chung, Khánh Hòa đang quản lý 3.246 người nghiện và người sử dụng trái phép chất ma túy.
Một thực tế là tình trạng trẻ hóa người sử dụng ma túy. Trong tổng số người nghiện và người sử dụng trái phép chất ma túy hiện nay, nhóm tuổi từ 18 đến dưới 30 chiếm tỷ lệ cao nhất với gần 44%, thậm chí vẫn có trường hợp dưới 16 tuổi sử dụng ma túy.
Không chỉ trẻ hóa, đa số người nghiện có trình độ học vấn thấp; hơn 86% số người nghiện không có việc làm hoặc việc làm không ổn định. Đáng chú ý, tỷ lệ tái nghiện sau cai lên tới 42,4%, trong khi tỷ lệ người sau cai được hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng chỉ đạt 4,3%. Điều này cho thấy việc hỗ trợ sau cai vẫn còn hạn chế, chưa tạo được nền tảng bền vững để người cai nghiện ổn định cuộc sống.
Trao đổi với báo chí, Thiếu tướng Nguyễn Hữu Phước, Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa cho biết, sau khi tiếp nhận các cơ sở cai nghiện ma túy từ Sở Lao động-Thương binh và Xã hội (cũ), Công an tỉnh đã nhanh chóng xây dựng đầy đủ quy chế hoạt động, quy trình cai nghiện, tăng cường các thiết chế văn hóa như phòng đọc sách, phòng học nhằm giúp học viên ổn định tâm lý, giảm dần lệ thuộc vào ma túy.
Theo Thiếu tướng Nguyễn Hữu Phước, khó khăn lớn nhất hiện nay là đa số người nghiện chưa được đào tạo nghề nên rất khó tìm kiếm việc làm sau khi hoàn thành cai nghiện. Đây là nguyên nhân quan trọng dẫn đến nguy cơ tái nghiện.
Xuất phát từ thực tế đó, Công an tỉnh đang đề xuất UBND tỉnh bố trí cơ sở đào tạo nghề (cơ sở đào tạo nghề sau sắp xếp có dôi dư) để tổ chức dạy nghề riêng cho người cai nghiện. Giải pháp này được đánh giá là phù hợp bởi các trường nghề hiện nay khó có thể trực tiếp vào trung tâm cai nghiện giảng dạy, trong khi việc đưa học viên cai nghiện đến học cùng học sinh, sinh viên là không thể thực hiện.
Cuộc chiến chống ma túy
Qua công tác đấu tranh với tội phạm, Công an tỉnh Khánh Hòa xác định loại ma túy được sử dụng phổ biến nhất hiện nay là ma túy đá (Methamphetamine), chiếm khoảng 75% tổng số trường hợp. Bên cạnh đó còn có heroin, cần sa và nhiều loại ma túy tổng hợp khác. Trong năm qua, lực lượng chức năng đã phát hiện 324 vụ phạm tội về ma túy, bắt giữ 658 đối tượng, tăng 51 vụ và 110 đối tượng so với cùng kỳ trước.
Đặc biệt, Khánh Hòa đã trở thành tâm điểm chú ý của cả nước khi lực lượng Công an triệt phá thành công đường dây sản xuất trái phép ma túy tổng hợp quy mô công nghiệp do các đối tượng người nước ngoài cầm đầu. Tang vật thu giữ lên tới 1,4 tấn ma túy tổng hợp cùng gần 80 tấn hóa chất, tiền chất, máy móc, thiết bị phục vụ sản xuất ma túy. Các đối tượng lợi dụng vị trí địa lý, hệ thống giao thông thuận lợi của Khánh Hòa để tổ chức sản xuất, trung chuyển và tiêu thụ ma túy.
Theo cơ quan chức năng, các đối tượng thường ngụy trang ma túy trong thực phẩm, hàng hóa, đồ uống rồi vận chuyển bằng các dịch vụ giao nhận hoặc xe khách liên tỉnh. Hoạt động mua bán, giao dịch chủ yếu diễn ra trên không gian mạng thông qua các nền tảng như Zalo, Facebook, Telegram.
Các điểm tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy thường là cơ sở kinh doanh có điều kiện về an ninh trật tự như karaoke, khách sạn, nhà nghỉ, căn hộ cho thuê hoặc các địa điểm có tính riêng tư cao như resort, khu nghỉ dưỡng, nhà riêng…
Tỉnh Khánh Hòa đang phấn đấu xây dựng tỉnh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương theo Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị. Khi địa phương “mở cửa” đẩy mạnh thu hút đầu tư sẽ thu hút lượng lớn người lao động, khách du lịch, trong và ngoài nước đến làm việc, học tập, sinh sống. Hoạt động kinh doanh, thương mại, dịch vụ hoạt động sôi nổi sẽ trở thành điều kiện thuận lợi để tội phạm, tệ nạn ma túy lợi dụng hoạt động.
Tỉnh ủy Khánh Hòa đã yêu cầu cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương đặc biệt chú trọng phòng, chống và kiểm soát ma túy; phải coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên, liên tục của cả hệ thống chính trị; không để tội phạm, tệ nạn ma túy làm cản trở sự phát triển bền vững của tỉnh.
Nhằm tạo động lực thúc đẩy công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy, HĐND tỉnh Khánh Hòa ban hành chính sách đặc thù hỗ trợ đối với sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ, công nhân công an, lao động hợp đồng làm việc tại Cơ sở cai nghiện ma túy.
Sở Tài chính đang được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan nghiên cứu, xây dựng cơ chế chính sách tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân tham gia cung cấp dịch vụ cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng; chính sách thu hút các doanh nghiệp tiếp nhận người sau cai nghiện vào làm việc như: miễn, giảm tiền thuê đất, thuế thu nhập doanh nghiệp.