Trong mùa Hè năm nay, nhiều khu vực ở miền Bắc Ấn Độ, đặc biệt là bang Uttar Pradesh, ghi nhận nền nhiệt độ vượt 48°C trong tháng 5. Nghiên cứu cho biết chỉ một ngày nắng nóng cực đoan có thể liên quan đến khoảng 3.400 ca tử vong vượt mức bình thường trên toàn quốc. Một đợt kéo dài 5 ngày có thể làm tăng gần 30.000 ca tử vong.
Con số này cao hơn rất nhiều so với thống kê chính thức của chính phủ, vốn chỉ ghi nhận khoảng 500-1.500 ca tử vong do nắng nóng mỗi năm. Các chuyên gia cho rằng sự chênh lệch lớn này xuất phát từ việc thiếu hệ thống theo dõi thống nhất và chưa tính đến các ca tử vong gián tiếp, như bệnh tim mạch hay hô hấp trở nặng do nắng nóng.
Nghiên cứu mới là một trong những nỗ lực đầu tiên ước tính tác động của sóng nhiệt trên toàn bộ 765 quận của Ấn Độ. Do thiếu dữ liệu đồng bộ, các nhà khoa học đã sử dụng số liệu từ 10 thành phố đại diện cho các vùng khí hậu khác nhau, sau đó đối chiếu với từng quận để mô hình hóa mức độ tử vong vượt mức trong các đợt nắng nóng.
Theo kết quả, các bang chịu ảnh hưởng nặng nhất như Uttar Pradesh có thể ghi nhận hơn 8.000 ca tử vong trong một đợt nắng nóng kéo dài 5 ngày. Một số thành phố lớn như Ahmedabad, Jaipur và Surat mỗi nơi có thể ghi nhận hơn 250 ca tử vong trong một đợt nóng kéo dài.
Dù vậy, các tác giả nhấn mạnh đây vẫn là ước tính thận trọng, bởi dữ liệu chủ yếu dựa trên điều kiện khí hậu lịch sử và mô hình ngoại suy từ đô thị, trong khi khu vực nông thôn, nơi ít tiếp cận điều hòa, y tế và có tỷ lệ lao động ngoài trời cao có thể chịu rủi ro lớn hơn nhiều.
Nghiên cứu cũng chỉ ra sự bất bình đẳng rõ rệt: 5 bang chịu ảnh hưởng nặng nhất chiếm tới 66% tổng số ca tử vong, nhưng chỉ đóng góp 29% GDP của Ấn Độ. Điều này cho thấy những khu vực nghèo hơn lại đang gánh chịu rủi ro khí hậu lớn nhất, đặt ra yêu cầu điều chỉnh chính sách đầu tư thích ứng.
Các chuyên gia cảnh báo khi nhiệt độ toàn cầu tiếp tục tăng, số ca tử vong do sóng nhiệt có thể còn gia tăng mạnh nếu không có các biện pháp thích ứng như hệ thống cảnh báo sớm, hạ tầng y tế phù hợp và kế hoạch ứng phó nắng nóng ở cấp địa phương.
