Máy bay SJ-100. Ảnh: TASS
Theo The EurAsian Times, thông tin được công bố bên lề triển lãm thương mại INNOPROM, sự kiện do Bộ Công nghiệp và Thương mại Nga phối hợp với Bộ Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ tổ chức. UAC cũng cho biết có kế hoạch ký hợp đồng cung cấp SJ-100 cho một hãng hàng không Ấn Độ tại triển lãm Aero India 2027.
Tổng giám đốc UAC Vadim Badekha cho biết HAL ước tính cần khoảng ba năm để chiếc SJ-100 đầu tiên được lắp ráp tại Ấn Độ, dự kiến vào năm 2028-2029. Khi dây chuyền đi vào ổn định, sản lượng phù hợp có thể đạt 20-40 máy bay mỗi năm.
Ông Badekha trước đó ước tính thị trường Ấn Độ và các nước lân cận có thể cần 200-300 chiếc. Trong khi đó, Chủ tịch HAL Devasri Kutti Sunil hồi tháng 3 dự báo nhu cầu tại riêng Ấn Độ khoảng 200 máy bay. Tại INNOPROM, các quan chức Nga dẫn số liệu mới từ HAL cho rằng con số này có thể đã tăng lên 300 chiếc.
SJ-100 là máy bay chở khách hai động cơ, thân hẹp, phục vụ các đường bay ngắn, có sức chứa khoảng 100 hành khách. Hơn 230 máy bay thuộc dòng Superjet/SJ-100 đã được chế tạo, phần lớn đang hoạt động tại Nga.
HAL kỳ vọng mẫu máy bay này có thể đáp ứng nhu cầu kết nối hàng không khu vực của Ấn Độ, đặc biệt trong chương trình UDAN nhằm mở rộng đường bay tới các thành phố nhỏ và khu vực chưa được phục vụ đầy đủ.
Tuy nhiên, SJ-100 sẽ phải cạnh tranh với các sản phẩm của Embraer. Tháng 1/2026, nhà sản xuất máy bay Brazil ký thỏa thuận với Adani Defense & Aerospace về lắp ráp máy bay tại Ấn Độ. Mẫu E190-E2 có thể chở tối đa 114 hành khách, nhỉnh hơn SJ-100.
Dự án SJ-100 đóng vai trò quan trọng trong kế hoạch đa dạng hóa hoạt động của HAL. Hiện khoảng 95% doanh thu tập đoàn đến từ các hợp đồng quốc phòng, trong khi hàng không dân dụng chỉ đóng góp 4-5%.
HAL đặt mục tiêu nâng tỷ trọng doanh thu từ hàng không dân dụng lên 25% trong vòng 10 năm. Sau khi ký hợp đồng, tập đoàn dự kiến thuê khoảng 10-20 SJ-100 để đánh giá khả năng bảo dưỡng, hỗ trợ mặt đất, sửa chữa và các yêu cầu vận hành trước khi triển khai sản xuất.
Khoảng ba năm sau, HAL có thể bắt đầu lắp ráp máy bay tại các cơ sở hiện có bằng các bộ linh kiện bán tháo rời nhập khẩu từ Nga.
SJ-100 từng sử dụng nhiều linh kiện phương Tây, trong đó có động cơ PowerJet SaM146 do liên doanh Nga-Pháp phát triển. Sau các lệnh trừng phạt từ năm 2022, Nga đã thay thế toàn bộ hệ thống phương Tây bằng sản phẩm nội địa và chuyển sang sử dụng động cơ PD-8.
Quá trình thay thế linh kiện giúp Nga tăng mức độ tự chủ công nghệ nhưng đồng thời làm máy bay nặng và đắt hơn, có thể khiến SJ-100 gặp bất lợi về giá mua và chi phí vận hành so với đối thủ.
UAC thừa nhận những thách thức này, song cho rằng khi sản xuất đạt quy mô lớn, giá máy bay sẽ có thể cạnh tranh hơn. HAL cũng kỳ vọng sản xuất trong nước sẽ giúp giảm chi phí nhờ tận dụng các nhà máy, nhà cung cấp và năng lực công nghiệp sẵn có.
Một trong những lợi ích lớn nhất với HAL là khả năng tiếp cận công nghệ khung thân và động cơ, đồng thời có cơ hội tham gia phát triển các phiên bản SJ-100 tương lai. Mô hình này tương tự cách Ấn Độ từng hợp tác với Nga trong chương trình tên lửa BrahMos.
Nếu được triển khai, dự án SJ-100 sẽ mở đường cho HAL bước vào thị trường máy bay dân dụng và giúp Nga mở rộng thị trường cho sản phẩm hàng không nội địa. Tuy nhiên, đến nay chưa có hãng hàng không Ấn Độ nào công khai xác nhận đặt mua SJ-100. Việc HAL có thể công bố một hoặc hai khách hàng đầu tiên khi ký hợp đồng chính thức với UAC vào cuối năm nay sẽ là dấu hiệu quan trọng về khả năng thương mại hóa mẫu máy bay này tại thị trường Ấn Độ.
