Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, nhóm nghiên cứu thuộc Viện Công nghệ sinh học vùng Flanders (VIB) và Đại học KU Leuven đã công bố kết quả trên tạp chí khoa học "Nature Communications", cho thấy bệnh Parkinson không phải là một thực thể đồng nhất như lâu nay vẫn nghĩ. Thay vào đó, với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu sinh học, căn bệnh này có thể được phân chia thành nhiều nhóm phụ với đặc điểm riêng biệt.
Theo nhóm nghiên cứu, việc phân loại này giúp lý giải vì sao các phương pháp điều trị hiện nay cho kết quả rất khác nhau giữa các bệnh nhân. Giáo sư Patrik Verstreken, chuyên gia ngành khoa học thần kinh tại VIB, cho biết nhóm đã xác định được 2 phân nhóm lớn, từ đó tiếp tục chia nhỏ thành 5 dạng hội chứng Parkinson cụ thể hơn. Mỗi nhóm mang những dấu ấn sinh học riêng ở cấp độ phân tử, dù biểu hiện triệu chứng bên ngoài có thể tương đồng.
Phát hiện này góp phần thay đổi cách nhìn nhận về bệnh Parkinson - từ một hội chứng đơn lẻ sang một tập hợp các rối loạn có liên quan. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc không thể tồn tại một loại thuốc “vạn năng” cho tất cả bệnh nhân, mà cần những liệu pháp được thiết kế phù hợp với từng nhóm bệnh cụ thể.
Cùng với hướng tiếp cận bằng AI, các nhà khoa học Bỉ cũng đạt được tiến triển trong lĩnh vực công nghệ sinh học. Những nghiên cứu trước đó, phối hợp cùng Đại học Tự do Brussels (VUB), đã tập trung vào công nghệ nano kháng thể (nanobody), một phương pháp cho phép nhắm trúng đích các protein bị lỗi liên quan đến bệnh Parkinson.
Trong đó, các nhà nghiên cứu đã phát triển các mảnh kháng thể siêu nhỏ có khả năng ổn định và kích hoạt phân tử sinh học glucocerebrosidase (GCase), kể cả khi enzyme này tồn tại ở dạng biến thể bất thường. Đây được xem là một trong những yếu tố quan trọng liên quan đến sự tiến triển của bệnh.
Việc kết hợp giữa phân loại bệnh bằng AI và các liệu pháp sinh học nhắm trúng đích đang mở ra triển vọng lớn cho y học cá nhân hóa. Thay vì áp dụng cùng một phác đồ điều trị cho tất cả bệnh nhân, các bác sĩ trong tương lai có thể lựa chọn phương pháp phù hợp nhất dựa trên đặc điểm sinh học riêng của từng người.
Dù vẫn đang ở giai đoạn tiền lâm sàng, những kết quả bước đầu đã mang lại nhiều kỳ vọng. Giới chuyên môn đánh giá đây là một cột mốc quan trọng, không chỉ trong nghiên cứu bệnh Parkinson mà còn trong xu hướng phát triển y học chính xác, nơi công nghệ và dữ liệu đóng vai trò trung tâm trong việc tối ưu hóa hiệu quả điều trị.
Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh chóng tại châu Âu, những tiến bộ như vậy không chỉ mang ý nghĩa khoa học mà còn mở ra hy vọng cải thiện chất lượng sống cho hàng triệu bệnh nhân trong tương lai.
