Theo The Times of India, ngày 8/6, SpaceX đã công bố những hình ảnh chi tiết hơn về kế hoạch phát triển các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) trên quỹ đạo, công nghệ được công ty đánh giá là một trong những hướng phát triển quan trọng trong tương lai.
Trong đoạn video dài khoảng 31 phút được đăng tải ngày 8/6, Giám đốc điều hành SpaceX Elon Musk cùng các lãnh đạo của công ty đã trình bày về chiến lược phát triển các trung tâm dữ liệu AI hoạt động trong không gian và sử dụng năng lượng Mặt Trời. Theo SpaceX, mô hình này có thể góp phần đáp ứng nhu cầu điện năng ngày càng gia tăng của ngành AI trong những năm tới.
Trong video, ông Musk đã công bố bản phác thảo thiết kế vệ tinh AI đầu tiên của SpaceX có tên gọi vệ tinh AI1. Theo ông, các vệ tinh này có thể kết nối với nhau thông qua các liên kết laser hoặc kết nối với mạng lưới vệ tinh Starlink.
Vệ tinh AI1 được trang bị các tấm pin năng lượng Mặt Trời khổng lồ trải dài 70 mét, với tải trọng tính toán trung bình là 120 kilowatt và đỉnh điểm là 150 kilowatt, tương đương với mức tiêu thụ điện năng của các hệ thống Nvidia GB300 được sử dụng trong các trung tâm dữ liệu trên mặt đất.
Tỷ phú Musk cho biết thiết kế của vệ tinh đơn giản hơn hệ thống Starlink, "về cơ bản bao gồm một số lượng lớn các tế bào quang điện, một bộ tản nhiệt và một số liên kết laser." Các vệ tinh sẽ hoạt động trên quỹ đạo khoảng 600 km, với mật độ công suất mảng pin mặt trời là 250 watt trên mỗi mét vuông và cần 110 mét vuông tấm làm mát bằng chất lỏng có thể triển khai.
Ông Musk cho rằng việc triển khai các vệ tinh AI không đòi hỏi những đột phá công nghệ hoàn toàn mới. Theo ông, phần lớn công nghệ cần thiết đã được SpaceX phát triển trong quá trình chế tạo thế hệ vệ tinh Starlink V3. Vì vậy, công ty không xem đây là một thách thức vượt quá khả năng kỹ thuật hiện có.
Nhà sáng lập SpaceX tiếp tục bày tỏ sự lạc quan về triển vọng xây dựng các trung tâm dữ liệu trong không gian trong vòng từ hai đến ba năm tới. Trong video, ông cho biết SpaceX đang hướng tới mục tiêu đạt năng lực tính toán AI trên quỹ đạo tương đương khoảng 1 gigawatt vào cuối năm 2027. Sau đó, công ty sẽ tiếp tục mở rộng quy mô theo cấp số nhân với mục tiêu dài hạn đạt mức 1 terawatt năng lực tính toán AI.
Tuy nhiên, ông Musk cũng lưu ý rằng các mục tiêu trên cần được nhìn nhận một cách thận trọng. Kế hoạch này tham vọng hơn đáng kể so với lộ trình được SpaceX đề cập trong hồ sơ IPO.
Trong hồ sơ chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), SpaceX cho rằng thị trường AI toàn cầu có quy mô tiềm năng lên tới 26.500 tỷ USD, song có thể bị hạn chế bởi năng lực sản xuất điện năng trên Trái Đất. Công ty hiện đang tìm kiếm mức định giá khoảng 1.750 tỷ USD và hướng tới kế hoạch niêm yết trong thời gian tới.
Công ty dự kiến triển khai những vệ tinh AI đầu tiên vào đầu năm 2028 và bắt đầu khai thác thương mại công suất tính toán trên quỹ đạo vào cuối thập niên này.
Một số doanh nghiệp khác trong ngành vũ trụ đang đưa ra cách tiếp cận thận trọng hơn. Blue Origin của tỷ phú Jeff Bezos cho rằng vẫn còn nhiều rào cản đối với mô hình trung tâm dữ liệu AI trong không gian, bao gồm chi phí chip AI ở mức cao cũng như chi phí phóng phương tiện lên quỹ đạo. Theo đánh giá của nhà nghiên cứu Andrew McCalip, hiệu quả kinh tế của mô hình này hiện vẫn chưa được chứng minh rõ ràng.
| Việc SpaceX tìm cách đưa hạ tầng tính toán AI lên quỹ đạo cho thấy năng lực tính toán và nguồn cung năng lượng đang trở thành những yếu tố ngày càng quan trọng đối với sự phát triển của AI. Với Việt Nam, vấn đề trước mắt là tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, nâng cao năng lực tính toán, phát triển hạ tầng dữ liệu và bảo đảm nguồn điện ổn định để đáp ứng nhu cầu ứng dụng AI. Theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW và Thông báo 24-TB/CQTTBCĐ, phát triển hạ tầng và dữ liệu cần gắn với yêu cầu thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, tạo điều kiện để doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học phát triển, thử nghiệm và đưa các sản phẩm, giải pháp công nghệ vào thực tiễn. |
