9 ca ung thư phổi đầu tiên từ nghiên cứu mới ở Singapore đều là người không hút thuốc

Nghiên cứu sàng lọc ung thư phổi Solstice do Trung tâm ung thư Quốc gia Singapore (NCCS) triển khai từ đầu năm 2023 đã phát hiện ung thư phổi giai đoạn sớm ở 9 người tham gia. Và bất ngờ là cả 9 người này đều là người không hút thuốc.

Theo tờ Straitimes, ông Kang Kim Choon, 60 tuổi, là một trong số này. Có bố mắc ung thư phổi nên ông thường chụp X-quang ngực định kỳ mỗi 2–3 năm. Tuy nhiên, ông đã ngừng X-quang từ năm 2023 sau khi tham gia Solstice và được sàng lọc bằng chụp CT liều thấp (LDCT) - phương pháp được đánh giá nhạy hơn trong phát hiện tổn thương sớm.

Năm 2024, LDCT phát hiện một nốt phổi ác tính kích thước 0,8 cm dù ông không có triệu chứng. Ông Kang cho biết “rất bất ngờ” khi biết X-quang thông thường khó phát hiện các nốt nhỏ dưới 1 cm hoặc các nốt nằm sát tim, mạch máu.

Solstice (Singapore Lung Cancer Screening Through Integrating CT With Other Biomarkers) là nghiên cứu sàng lọc đầu tiên tại Singapore nhằm phát hiện ung thư phổi giai đoạn sớm ở nhóm nguy cơ, bất kể tiền sử hút thuốc.

Nghiên cứu dự kiến tuyển 2.000 người từ 50-80 tuổi, có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi. Hơn 530 người đã được sàng lọc, trong đó 9 người được phát hiện ung thư phổi giai đoạn 1. Tất cả đều chưa từng hút thuốc.

Tại Singapore, gần 50% bệnh nhân ung thư phổi là người không hút thuốc - tỷ lệ cao hơn đáng kể so với các nước phương Tây, nơi phần lớn ca bệnh có liên quan đến hút thuốc. Nhiều chuyên gia cho rằng yếu tố di truyền, ô nhiễm không khí hoặc phơi nhiễm khói thuốc thụ động có thể đóng vai trò đáng kể ở châu Á.

Theo Phó giáo sư Gideon Ooi, Phó trưởng khoa chẩn đoán hình ảnh ung thư của NCCS, CT liều thấp có ưu thế nhờ cung cấp hình ảnh 3D giúp quan sát rõ các nốt nhỏ và ở vị trí khó.

Hiện nay, hướng dẫn sàng lọc ung thư phổi của Singapore (ban hành tháng 1/2025) chỉ khuyến nghị LDCT cho người hút thuốc từ 50-80 tuổi, có tiền sử hút nhiều hơn 20 gói/năm và hiện còn hút hoặc đã bỏ trong 15 năm gần nhất. Sàng lọc ở người không hút thuốc vẫn chưa được khuyến nghị rộng rãi.

Phẫu thuật kịp thời, tiên lượng gần như bình thường

Sau khi theo dõi một năm, nốt phổi của ông Kang tăng từ 5 mm lên 8 mm. Mặc dù chưa đủ lớn để sinh thiết, bác sĩ khuyến nghị phẫu thuật cắt bỏ. Ca phẫu thuật loại bỏ khoảng 5% thể tích phổi và được đánh giá là ít ảnh hưởng chức năng. Ông Kang hồi phục nhanh, trở lại thói quen vận động sau một tháng và đã hoàn thành chuyến leo núi ở Italy mà ông từng phải hoãn.

Theo bác sĩ phẫu thuật tim - lồng ngực Cynthia Chia, ung thư phổi giai đoạn sớm có tỷ lệ sống 5 năm trên 70% nếu được điều trị kịp thời. Tuy nhiên, hơn 60% ca ung thư phổi tại Singapore giai đoạn 2018-2022 được phát hiện ở giai đoạn 4 - thời điểm bệnh không còn khả năng chữa khỏi.

Song song LDCT, nghiên cứu Solstice thu mẫu máu để tìm kiếm các dấu ấn sinh học phục vụ chẩn đoán trong tương lai. NCCS cho biết nghiên cứu không có ngày kết thúc cố định và có thể tiếp tục nếu được gia hạn tài trợ.

Ông Kang hiện đang cố gắng thuyết phục người em trai 55 tuổi tham gia chương trình sàng lọc.

Việt Dũng - P/v TTXVN tại Singapore

Dành cho bạn

CEO Microsoft đề xuất “phanh khẩn cấp” cho AI: Việt Nam cần lưu ý gì?

CEO Microsoft đề xuất “phanh khẩn cấp” cho AI: Việt Nam cần lưu ý gì?

Đề xuất của CEO Microsoft Satya Nadella về cơ chế giám sát độc lập và “phanh khẩn cấp” cho trí tuệ nhân tạo (AI) cho thấy kiểm soát công nghệ không thể chỉ dựa vào độ tin cậy của mô hình. Khi AI ngày càng có khả năng tự thực hiện nhiệm vụ, yêu cầu đặt ra là phải thiết kế hệ thống để con người có thể giám sát, giới hạn và can thiệp kịp thời. Cách tiếp cận này cũng gợi mở những giải pháp bảo đảm an ninh, an toàn công nghệ cho Việt Nam trong quá trình thực hiện Nghị quyết 57 và Thông báo 24.

Microsoft khuyến cáo về vấn đề kiểm soát AI

Microsoft khuyến cáo về vấn đề kiểm soát AI

Ngày 10/10, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành (CEO) của Microsoft, ông Satya Nadella, đã kêu gọi xây dựng các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến đi kèm với các cơ chế kiểm soát phạm vi hoạt động, hệ thống giám sát độc lập và một "phanh khẩn cấp" cho phép những người có thẩm quyền tạm dừng hoặc tắt mô hình ngay khi nó đang vận hành.

Ảnh minh họa: THX

Khi AI tự ý hành động: Thách thức an toàn công nghệ và yêu cầu từ Nghị quyết 57

Sự cố mô hình AI của Anthropic tự động gửi tin báo giả về một vụ án mạng tới trang web tiếp nhận thông tin của cảnh sát Mỹ cho thấy rủi ro trí tuệ nhân tạo không còn giới hạn ở việc tạo ra nội dung sai lệch, mà đã mở rộng sang khả năng tự thực hiện hành động trên các hệ thống bên ngoài. Từ vụ việc này, Việt Nam cần chú trọng kiểm soát quyền tự chủ, giám sát thử nghiệm và xác định trách nhiệm khi triển khai AI theo tinh thần Nghị quyết 57 và Thông báo 24.

(Từ trái sang) Bộ trưởng Thương mại Hàn Quốc Yeo Han-koo, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Ủy viên EU phụ trách thương mại và an ninh kinh tế Maros Sefcovic tại lễ ký. Ảnh: Yonhap/TTXVN

Hàn Quốc giải bài toán “nghịch lý R&D” thế nào?

Hàn Quốc sở hữu năng lực nghiên cứu và phát triển (R&D) hàng đầu nhưng vẫn phải tìm cách đưa nhiều hơn các kết quả nghiên cứu ra thị trường. Cách nước này xây “cầu nối” giữa phòng thí nghiệm, doanh nghiệp và nguồn vốn có thể gợi mở cho Việt Nam trong quá trình thực hiện Nghị quyết 57.

Các sự cố mô hình AI có thể xâm nhập hệ thống của các cơ quan và tổ chức mà không có sự cho phép xuất hiện ngày càng nhiều. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN (Không được phép khai thác, chia sẻ bởi bên thứ ba).

AI của Anthropic giả danh người cung cấp tin báo án mạng, cảnh sát Mỹ lên tiếng

Một mô hình AI của Anthropic đã tự động gửi tin báo giả về vụ án mạng chưa được phá tới trang web tiếp nhận thông tin của cảnh sát Philadelphia, Mỹ, trong một cuộc thử nghiệm hồi tháng 7. Tuy tin báo bị chuyển vào mục thư rác và không ảnh hưởng đến cuộc điều tra, cảnh sát vẫn chỉ trích công ty vì chậm phát hiện và thông báo sự cố.