Một cuộc thăm dò quy mô lớn cho thấy gần một nửa cử tri Anh ủng hộ việc nước này tái gia nhập EU sau cuộc bầu cử tiếp theo, trong bối cảnh chính phủ Công đảng đang cân nhắc tương lai quan hệ với khối.
Theo tờ The Guardian, khảo sát do Messina Group (TMG) thực hiện với 11.461 người từ ngày 12 đến 24/9 cho thấy phương án tái gia nhập EU nhận được 49% ủng hộ, trong khi 28,5% phản đối.
Kết quả có thể củng cố quan điểm của những người trong chính phủ muốn Công đảng đưa vấn đề đàm phán tái gia nhập EU vào chương trình tranh cử. Thủ tướng Andy Burnham từng nói ông muốn chứng kiến Anh trở lại EU "trong cuộc đời mình".
Nhiều lựa chọn cho quan hệ với EU
Trong bài phát biểu tại hội nghị Công đảng, ông Burnham tuyên bố rà soát các phương án cho quan hệ tương lai giữa Anh và châu Âu. Ngay ngày sau, ông cho biết việc tái gia nhập hoàn toàn EU cũng nằm trong các lựa chọn được xem xét.
Ngoài phương án tái gia nhập, khảo sát TMG đưa ra 6 lựa chọn khác. Việc duy trì quan hệ hiện tại nhưng giảm tối đa các rào cản thương mại nhận được 48,2% ủng hộ, trong khi 20,9% phản đối. Phương án tham gia liên minh thuế quan được 47,1% ủng hộ và 20,7% phản đối.
Khoảng 45% người được hỏi ủng hộ Anh tham gia thị trường chung châu Âu hoặc trở thành thành viên liên kết. Trong khi đó, chỉ 27,9% muốn nước này tiếp tục tách xa EU, còn 41,2% phản đối lựa chọn này.
Về thời điểm tái gia nhập, 25,9% muốn Anh trở lại EU ngay lập tức, 22,9% muốn điều này diễn ra trong ba năm tới và 8,4% chọn thời hạn trong một thập niên. Khoảng 23% không muốn Anh xây dựng quan hệ gần gũi hơn với EU.
Gần một phần ba cử tri cho rằng cần tổ chức một cuộc trưng cầu ý dân mới về việc Anh gia nhập hay rời EU. Hơn 1/6 cho rằng kết quả một cuộc tổng tuyển cử có thể đủ để đưa ra quyết định, trong khi tỷ lệ tương tự cho rằng Quốc hội có thể tự quyết định.
Brexit vẫn là vấn đề gây chia rẽ
Dù dư luận có xu hướng ủng hộ quan hệ gần gũi hơn với EU, một số quan chức Công đảng cảnh báo việc mở lại vấn đề Brexit có thể gây ra rủi ro chính trị.
Nhiều bộ trưởng lo ngại tranh luận về Brexit có thể làm sâu sắc thêm chia rẽ trong xã hội và tạo cơ hội cho đảng Reform của Nigel Farage. Khoảng 2/3 thành viên nội các hiện đại diện cho các khu vực từng bỏ phiếu rời EU trong cuộc trưng cầu năm 2016.
Phó lãnh đạo Công đảng Lucy Powell cho rằng Anh có thể cải thiện quan hệ quốc phòng và an ninh với EU, nhưng việc đi xa hơn kế hoạch tái thiết lập quan hệ hiện nay là "không khả thi cũng không đáng mong muốn". Bộ trưởng Thương mại Jonathan Reynolds cảnh báo những câu hỏi về quan hệ giữa Anh và EU đang tạo ra sự bất định cho doanh nghiệp.
Bộ trưởng Nội vụ Shabana Mahmood cũng cho rằng tái gia nhập EU "không phải một vấn đề đơn giản", đồng thời cảnh báo chi phí có thể không được chấp nhận.
Một số thành viên nội các khác cho rằng Brexit đã không mang lại những kết quả như cam kết ban đầu và việc xem xét lại quan hệ với EU là cần thiết, nhưng ông Burnham phải thận trọng để không khơi lại những chia rẽ trong xã hội.
Kết quả khảo sát cho thấy 29,7% người Anh cho rằng quyết định rời EU năm 2016 là đúng, trong khi 52,4% cho rằng đó là quyết định sai. Khi được hỏi Brexit thành công hay thất bại, 54,9% đánh giá thất bại, chỉ 12,2% cho rằng thành công.
Quan hệ với châu Âu và Công đảng
TMG cũng thử nghiệm các thông điệp chính trị khác nhau để đánh giá tác động của từng phương án lên tỷ lệ phiếu của Công đảng trong một cuộc bầu cử.
Kết quả cho thấy tất cả các kịch bản hướng tới quan hệ gần gũi hơn với EU đều giúp tỷ lệ phiếu của Công đảng tăng từ 4,3 đến 7,4 điểm phần trăm. Phần lớn số phiếu bổ sung đến từ cử tri từng ủng hộ đảng Xanh và đảng Dân chủ Tự do.
Khảo sát cũng cho thấy hơn hai phần ba cử tri coi thương mại với EU quan trọng hơn quan hệ thương mại với Mỹ hoặc Trung Quốc nếu Anh buộc phải lựa chọn. Khoảng 80% muốn tiếp tục sử dụng đồng bảng Anh, trong khi 53,4% ủng hộ Anh duy trì tư cách thành viên Công ước châu Âu về Nhân quyền (ECHR), so với 24,2% phản đối.
Tuy nhiên, những vấn đề từng được phe ủng hộ Brexit nhấn mạnh, đặc biệt là kiểm soát nhập cư và chủ quyền quốc gia, vẫn có sức ảnh hưởng đáng kể trong cử tri.
Văn phòng Thủ tướng Anh thời gian qua đã làm việc với các viện nghiên cứu và tổ chức thăm dò để đánh giá mức độ ủng hộ của công chúng đối với khả năng tái gia nhập EU. Kết quả khảo sát TMG dự kiến được chuyển tới nhóm đang nghiên cứu vấn đề này.
Một số quan chức tại Văn phòng Thủ tướng Anh lo ngại việc cam kết đàm phán tái gia nhập EU có thể giúp Nigel Farage - lãnh đạo đảng Reform UK, nổi tiếng nhất với vai trò một trong những nhân vật chủ chốt thúc đẩy Brexit - phục hồi ảnh hưởng chính trị. Ông Farage tuyên bố việc ông Burnham mở lại tranh luận về Brexit đã mang đến cho ông "sự thúc đẩy lớn nhất trong sự nghiệp".
Ben Judah, chuyên gia tại Chatham House và từng cố vấn cho cựu Ngoại trưởng David Lammy, nhận định kết quả khảo sát cho thấy vấn đề châu Âu có khả năng thu hút thêm cử tri cho Công đảng. Tuy nhiên, mức độ và cách thức Anh tiến tới quan hệ gần gũi hơn với EU vẫn là vấn đề gây tranh luận trong nội bộ chính phủ.
