Chấn chỉnh tồn tại, tăng cường kiểm soát trách nhiệm chi trả
Ngày 22/9/2026, BHXH Việt Nam ban hành Công văn số 3741/BHXH-TCKT về việc chấn chỉnh một số tồn tại trong công tác chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp thất nghiệp (TCTN) và quản lý người hưởng các chế độ BHXH hằng tháng qua cơ quan bưu điện. Công văn được ban hành trên cơ sở tổng hợp tình hình thực hiện tại BHXH các tỉnh, thành phố và cơ quan bưu điện, nhằm khắc phục những hạn chế còn tồn tại trong quá trình tổ chức chi trả, quản lý người hưởng.
Theo BHXH Việt Nam, một số tồn tại cần tập trung chấn chỉnh gồm: cơ sở vật chất tại một số điểm chi trả chưa bảo đảm theo quy định; việc kiểm soát ủy quyền có nơi chưa chặt chẽ; còn trường hợp chưa lưu đầy đủ chữ ký mẫu, hình ảnh của người hưởng, người được ủy quyền hoặc chưa đối chiếu đầy đủ khi chi trả; nhân viên chi trả còn kết hợp bán hàng, thu nợ, ký nhận thay người hưởng. Công tác rà soát, cập nhật biến động người hưởng ở một số địa bàn chưa kịp thời; việc phối hợp giữa cơ quan BHXH và cơ quan bưu điện trong xử lý vướng mắc, kiểm tra, chấn chỉnh, nghiệm thu công việc có nơi chưa thường xuyên, quyết liệt.
Trong năm 2025, toàn quốc có 12.449 trường hợp phải thu hồi số tiền hưởng sai do bưu điện báo giảm chậm. Tính đến tháng 8/2026, cả nước còn 947.989 người hưởng có thông tin chưa khớp với thông tin trên căn cước công dân (CCCD), chưa cập nhật số CCCD. Đây là những nội dung cần tiếp tục được rà soát, xử lý để nâng cao chất lượng quản lý người hưởng và hạn chế phát sinh chi trả sai.
BHXH Việt Nam yêu cầu Giám đốc BHXH các tỉnh, thành phố chỉ đạo tuân thủ đầy đủ, nghiêm túc quy trình chi trả các chế độ BHXH, TCTN và quản lý người hưởng theo Quyết định số 2222/QĐ-BHXH ngày 29/7/2025, Quyết định số 313/QĐ-BHXH ngày 27/3/2026 và các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo có liên quan. Đồng thời, tăng cường trao đổi, phối hợp, kiểm soát nội bộ; kiểm tra, giám sát cơ quan bưu điện trong quá trình chi trả và quản lý người hưởng, kịp thời chấn chỉnh, khắc phục ngay các tồn tại, hạn chế được phát hiện.
Việc thanh toán, quyết toán với cơ quan bưu điện chỉ được thực hiện đối với khối lượng công việc thực tế đã hoàn thành, bảo đảm đúng quy trình và chất lượng công việc được ủy quyền; các khoản phải thu, phải trả, đã thu, đã trả và còn phải thu, còn phải trả đối với người hưởng và cơ quan bưu điện phải được hạch toán đầy đủ, kịp thời. Giám đốc BHXH tỉnh chịu trách nhiệm về kết quả tổ chức thực hiện trên địa bàn.
Kiểm soát chặt chi trả bằng tiền mặt và việc nhận thay
Đối với Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam, BHXH Việt Nam đề nghị quán triệt, triển khai đầy đủ các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn và có giải pháp nâng cao chất lượng chi trả. Việc chi trả các chế độ BHXH, TCTN và quản lý người hưởng phải thực hiện đúng Hợp đồng ủy quyền đã ký với cơ quan BHXH.
Riêng đối với chi trả bằng tiền mặt, cơ quan bưu điện phải bảo đảm đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất tại điểm chi trả, niêm yết công khai thủ tục hành chính theo quy định. Khi thực hiện chi trả, nhân viên phải kiểm tra giấy tờ tùy thân, thông tin ủy quyền, đối chiếu hình ảnh và chữ ký của người hưởng, người được ủy quyền; kiểm soát tính hợp lệ của văn bản ủy quyền và không thực hiện chi trả cho người lĩnh thay khi không có văn bản ủy quyền hoặc văn bản đã hết hạn.
BHXH Việt Nam đồng thời yêu cầu nhân viên chi trả của cơ quan bưu điện không được ký thay, nhận hộ các chế độ BHXH, TCTN; trường hợp cố tình vi phạm để xảy ra thất thoát, lãng phí, khiếu kiện phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Không được khấu trừ trực tiếp lương hưu, trợ cấp BHXH, TCTN của người hưởng để thu hồi khoản vay nợ ngân hàng; không lôi kéo, ép buộc người hưởng sử dụng các dịch vụ khác do cơ quan bưu điện hoặc tổ chức dịch vụ khác cung cấp.
Trường hợp cơ quan bưu điện không thực hiện đầy đủ quy định tại Hợp đồng dẫn đến chi trả sai các chế độ BHXH, TCTN, cơ quan bưu điện phải bồi hoàn ngay số tiền chi sai và số tiền lãi phát sinh do chi sai cho cơ quan BHXH trong thời gian hai ngày làm việc kể từ ngày phát hiện; đồng thời hoàn trả chi phí chi trả và quản lý người hưởng đã được cơ quan BHXH thanh toán trước đó. BHXH tỉnh có trách nhiệm yêu cầu bồi hoàn đầy đủ, kịp thời và thu hồi chi phí tương ứng theo quy định.
Rà soát chặt người hưởng, tăng cường phối hợp xác minh thông tin
Trong công tác quản lý người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng, cơ quan bưu điện phải thực hiện đầy đủ các nội dung theo Điều 9 Hợp đồng ủy quyền số 858/2021/BHXHVN-TCTBĐ; quản lý chặt chẽ thông tin người hưởng, người được ủy quyền; lưu đầy đủ chữ ký cùng thông tin, hình ảnh của người hưởng và người được ủy quyền. Trước khi hết thời hạn ủy quyền hai tháng, cơ quan bưu điện có trách nhiệm thông báo cho người hưởng, người được ủy quyền và hướng dẫn người hưởng lập văn bản ủy quyền theo quy định của pháp luật kèm theo văn bản đề nghị.
BHXH Việt Nam yêu cầu thường xuyên rà soát, cập nhật thông tin người hưởng, tập trung vào các nhóm cần tăng cường quản lý như người cao tuổi, người ủy quyền nhận thay trong thời gian dài, người nhận qua tài khoản, người nhiều tháng chưa nhận tiền hoặc không có mặt tại nơi cư trú. Cơ quan bưu điện cần phối hợp với chính quyền xã, phường, tổ trưởng tổ hưu trí, tổ trưởng tổ dân phố, cán bộ tư pháp, các tổ chức đoàn thể và các kênh thông tin tại địa phương để định kỳ nắm bắt, rà soát thông tin người hưởng.
Theo yêu cầu tại Công văn số 3741/BHXH-TCKT, việc kiểm tra trực tiếp tại nơi cư trú phải được thực hiện ít nhất một lần trong năm để nắm bắt thông tin người hưởng chế độ BHXH hằng tháng theo quy định tại Hợp đồng; trong đó lưu ý các trường hợp người hưởng trên 80 tuổi, người ốm đau, bệnh tật không có khả năng đi lại và người mất năng lực hành vi dân sự. Đối với người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng định cư ở nước ngoài nhận tiền qua tài khoản cá nhân hoặc ủy quyền cho người khác lĩnh thay, hằng năm hoặc khi xuất hiện nghi ngờ, cơ quan bưu điện có trách nhiệm phối hợp cơ quan chức năng quản lý người hưởng định cư ở nước ngoài để xác minh thông tin.
Cùng với đó, các đơn vị cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người hưởng và thân nhân thông báo kịp thời khi có thay đổi liên quan đến điều kiện hưởng; phối hợp xác định thông tin theo quy định của Luật BHXH năm 2024. Cơ quan bưu điện tích cực phối hợp với cơ quan BHXH vận động, khuyến khích người hưởng các chế độ BHXH, TCTN sử dụng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt.
Kiểm tra thường xuyên, báo cáo kết quả thực hiện hằng quý
BHXH Việt Nam đề nghị Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam thường xuyên kiểm tra, rà soát việc chi trả các chế độ BHXH, TCTN và quản lý người hưởng của bưu điện địa phương để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh tồn tại, hạn chế. BHXH các tỉnh, thành phố đồng thời phải tăng cường kiểm tra, giám sát, phối hợp xử lý các vướng mắc phát sinh, bảo đảm các nội dung đã được chấn chỉnh được thực hiện nghiêm túc, thực chất.
BHXH Việt Nam yêu cầu BHXH các tỉnh, thành phố và đề nghị Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam nghiêm túc triển khai các nội dung tại Công văn số 3741/BHXH-TCKT, báo cáo kết quả thực hiện hằng quý về BHXH Việt Nam trước ngày 01 của tháng đầu quý sau. Việc tăng cường kiểm soát quy trình chi trả, quản lý chặt thông tin người hưởng và gắn trách nhiệm của các đơn vị thực hiện là cơ sở để nâng cao chất lượng tổ chức chi trả các chế độ BHXH, TCTN, bảo đảm quyền lợi của người hưởng theo đúng quy định.
