Tiếp cận chăm sóc toàn diện cho bệnh nhân ung thư trong thời đại mới

Thông tin trên được TS.BS Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu TP Hồ Chí Minh chia sẻ bên lề Hội nghị Khoa học Kỹ thuật Bệnh viện Ung Bướu năm 2026, với chủ đề “Tiếp cận chăm sóc toàn diện cho bệnh nhân ung thư trong thời đại mới”, diễn ra ngày 15/5.

Theo TS.BS Diệp Bảo Tuấn, ghi nhận ung thư toàn cầu GLOBOCAN năm 2022 (công bố năm 2024) cho thấy, tỷ lệ mắc mới ung thư của Việt Nam chưa cao so với thế giới. Tuy nhiên, tỷ lệ tử vong vẫn ở mức cao do đa số bệnh nhân đến bệnh viện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.

“Một nghiên cứu từ năm 2016 cho thấy, khoảng 50 - 80% bệnh nhân ung thư nhập viện ở giai đoạn 3 hoặc giai đoạn 4. Điều này làm giảm hiệu quả điều trị và tăng tỷ lệ tử vong”, TS.BS Diệp Bảo Tuấn cho biết.

Hiện nay, chính sách của Nhà nước cũng như TP Hồ Chí Minh đang chuyển dịch từ điều trị sang phòng ngừa, tầm soát và phát hiện sớm bệnh. Đây không chỉ là định hướng của ngành ung thư mà còn áp dụng trong nhiều bệnh khác để có hướng điều trị hiệu quả hơn, tích cực hơn và giảm chi phí cho người bệnh.

TS.BS Diệp Bảo Tuấn cho rằng, ung thư có thể xảy ra với mọi đối tượng, do đó người dân nên khám sức khỏe định kỳ hằng năm, kể cả trẻ em. Tuy nhiên, việc tầm soát cần được phân tầng theo từng nhóm nguy cơ. Nhóm nguy cơ cao gồm những người hút thuốc lá nhiều, sống trong môi trường ô nhiễm hoặc có người thân mắc ung thư. Đây là những đối tượng cần được ưu tiên theo dõi và khám định kỳ sát hơn. Ngoài ra, việc tầm soát còn được xây dựng theo giới tính và từng nhóm bệnh cụ thể.

Giám đốc Bệnh viện Ung Bướu TP Hồ Chí Minh cho biết thêm, đơn vị đang xây dựng các phác đồ tầm soát chuẩn hóa theo định hướng của Sở Y tế TP Hồ Chí Minh nhằm hỗ trợ các cơ sở y tế triển khai đồng bộ cho người dân.

Chia sẻ về các biện pháp dự phòng ung thư, TS.BS Diệp Bảo Tuấn cho biết, khoảng 2/3 bệnh ung thư xuất phát từ yếu tố môi trường, nghĩa là phần lớn có thể phòng ngừa được bằng thay đổi lối sống. Do đó, người dân nên hạn chế hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục thường xuyên, ăn ngủ điều độ và hạn chế sử dụng thực phẩm bảo quản lâu ngày như dưa muối, các loại thực phẩm lên men mặn vì trong đó có thể chứa các chất làm tăng nguy cơ ung thư nếu sử dụng kéo dài.

"Nhận thức của người dân về khám sức khỏe định kỳ hiện đã cải thiện rất nhiều. Vấn đề còn lại là chúng ta cần tháo gỡ khó khăn về chi phí và nâng cao khả năng đáp ứng của hệ thống y tế. Trong định hướng sắp tới, cụ thể từ năm 2026, mỗi người dân nên được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm", bác sĩ Tuấn nói. 

Liên quan đến ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) trong điều trị ung thư, TS.BS Diệp Bảo Tuấn cho biết, AI đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong y tế nhờ khả năng xử lý dữ liệu lớn, hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán nhanh và chính xác hơn. Nếu trước đây, bác sĩ cần khoảng 4 giờ để lập kế hoạch điều trị cho một bệnh nhân thì AI chỉ mất khoảng 2 phút với độ chính xác cao.

Hiện Bệnh viện Ung Bướu TP Hồ Chí Minh đã triển khai một số phần mềm AI trong lập kế hoạch xạ trị; phát hiện đột biến gene trong một số ung thư như ung thư vú, ung thư dạ dày, ung thư phổi nhằm lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp; đồng thời ứng dụng AI trong đọc CT phổi để phát hiện các tổn thương hoặc bướu phổi.

Theo ban tổ chức, Hội nghị Khoa học Kỹ thuật Bệnh viện Ung Bướu năm 2026 có khoảng 500 đại biểu tham dự, với sự góp mặt của nhiều chuyên gia trong và ngoài nước đến từ Malaysia, Hong Kong, Singapore cùng các bệnh viện chuyên khoa ung bướu trên cả nước như Bệnh viện K, Bệnh viện Ung Bướu Hà Nội, Bệnh viện Trung ương Huế, Bệnh viện Ung Bướu Đà Nẵng, Bệnh viện Ung Bướu Cần Thơ, Bệnh viện Đa khoa Kiên Giang…

Theo đó, các chuyên gia tập trung báo cáo thảo luận vào xu hướng phát triển mô hình chăm sóc toàn diện cho bệnh nhân ung thư trong bối cảnh y học hiện đại, kết hợp đa chuyên khoa, cá thể hóa điều trị, dinh dưỡng, phục hồi chức năng và ứng dụng công nghệ trong thực hành lâm sàng.

Chương trình gồm 10 phiên khoa học với 47 bài báo cáo chuyên sâu thuộc nhiều lĩnh vực như giải phẫu bệnh, miễn dịch, y học cổ truyền, dinh dưỡng, phục hồi chức năng, xạ trị, ngoại khoa, tiêu hóa và tuyến vú.

Thông qua hội nghị, bệnh viện kỳ vọng tiếp tục thúc đẩy nghiên cứu khoa học, hợp tác chuyên môn và ứng dụng các thành tựu mới nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc toàn diện cho bệnh nhân ung thư trong giai đoạn mới.