Khởi động chương trình ‘Tre chống lũ’, giải pháp ngăn lũ từ gốc

Ngày 15/1, tại lễ phát động "Ngày trồng cây cộng đồng 2026”, chương trình "Tre chống lũ” cũng chính thức được khởi động; đây cũng được coi là giải pháp “xanh” giúp ngăn lũ từ gốc.

Dự án "Tre chống lũ" của TreeBank với mục tiêu phủ xanh 200 ha tre tại lưu vực sông, ven suối, chân núi dốc và bãi bồi ngập lũ của khu vực Tây Nghệ An trong giai đoạn 2026-2028.

Nói về dự án trồng tre chống lũ, bà Nguyễn Thị Hương Giang, Giám đốc TreeBank nhấn mạnh: “Việc chọn cây tre là giải pháp hạ tầng xanh dựa trên cơ sở khoa học cây tre với hệ rễ có khả năng bám giữ đất và giữ nước vượt trội, chính là lá chắn tự nhiên hạn chế và giảm thiệt hại từ lũ, sạt lở. Giải pháp này giúp bảo vệ bản làng và mở ra hướng sinh kế bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số nơi đầu nguồn”.

Theo bà Nguyễn Thị Hương Giang, từ thực tiễn những năm vừa qua, bão lũ thiên tai diễn ra liên tục, cùng với biến đổi khí hậu ngày càng khó lường; cần có các giải pháp để thích ứng. Dựa trên cơ sở khoa học, tre có hệ rễ khỏe, có thể bám sâu, thích hợp trồng ở các khu vực dốc, có thể giữ đất, nén chặt đất. Bên cạnh đó, trồng tre không chỉ là trồng rừng, tăng độ che phủ, tăng diện tích rừng mà còn là hệ sinh thái gắn với quy hoạch của nhà nước, kết hợp giữa kiến thức bản địa của người dân và kiến thức khoa học trong chăm sóc, bảo vệ, đánh giá tác động…

Dự án cũng dựa trên việc lấy cộng đồng làm trung tâm, không chỉ hỗ trợ cộng đồng cây giống để trồng rừng mà còn tạo giá trị về cây rừng. Cây tre không chỉ được trồng để cung cấp các sản phẩm như măng mà còn có thể khai thác thân cây sau khoảng 4 năm; tạo sinh kế cho bà con, phát triển tài nguyên rừng.

“Dự án đã nhận được sự ủng hộ rất lớn từ các đơn vị liên quan như các địa phương, người dân, kiểm lâm, các vườn quốc gia, các khu dự trữ sinh quyển… Sự chung tay này cũng là biện pháp để tăng năng lực thích ứng với thiên tai, với biến đổi khí hậu trong thời gian tới” bà Nguyễn Thị Hương Giang nhấn mạnh.

Hiện dự án đã có các vườn ươm tre giống, kết hợp với các đơn vị để triển khai và đăng ký giống. Tất cả giống tre đang được gây giống đều đạt tiêu chuẩn từ 2-3 thế hệ trở lên; nhờ đó sẽ phát triển nhanh hơn, bền vững hơn. Khi triển khai, những người nhận trồng tre theo dự án phải cam kết sau bao nhiêu năm với khai thác, khai thác bao nhiêu phần trăm số cây; khai thác vào mùa nào…

Tới đây chương trình sẽ tiếp tục mở rộng triển khai trồng tre ở các khu vực khác, dựa trên quy hoạch rừng của các địa phương cho phù hợp.