Người dân tiếp nhiên liệu cho xe ô tô tại một trạm xăng ven đường cao tốc ở Mỹ. Ảnh: Ngọc Quang/PV TTXVN tại Mỹ
Giá dầu Brent có lúc vượt 119 USD/thùng, trước khi duy trì quanh 113 USD, tăng gần 10% chỉ trong một phiên. Trong khi đó, dầu WTI của Mỹ cũng tăng mạnh, có thời điểm chạm mốc 100 USD/thùng.
Nguyên nhân chính đến từ việc Iran mở rộng tấn công vào hạ tầng năng lượng tại khu vực Vịnh nhằm trả đũa cuộc không kích của Israel vào South Pars, mỏ khí lớn nhất thế giới đồng thời là nguồn cung khí chiến lược của Iran. Các mục tiêu bị tấn công bao gồm cơ sở khí hóa lỏng Ras Laffan tại Qatar (cung cấp khoảng 20% LNG toàn cầu), nhà máy lọc dầu tại Kuwait và các cơ sở năng lượng tại Saudi Arabia. Một số nơi ghi nhận thiệt hại đáng kể, buộc phải tạm dừng hoạt động.
Tình hình trở nên nghiêm trọng hơn khi eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới bị gián đoạn, khiến dầu và khí không thể lưu thông bình thường. Điều này làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng năng lượng kéo dài, với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trên quy mô toàn cầu.
Các chuyên gia nhận định đây không chỉ là cú sốc ngắn hạn. Việc các bên trực tiếp nhắm vào hạ tầng dầu khí cho thấy xung đột đã chuyển sang “chiến tranh năng lượng”, có thể gây gián đoạn nguồn cung trong thời gian dài. Đồng thời, chính sách tiền tệ cũng góp phần làm tình hình thêm phức tạp: Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ nguyên lãi suất nhưng cảnh báo lạm phát có thể gia tăng, một phần do giá năng lượng leo thang.
Tác động lan rộng nhanh chóng ra toàn cầu. Thị trường chứng khoán Mỹ và châu Á đồng loạt giảm điểm, trong khi giá khí đốt tại châu Âu tăng hơn 20%. Các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu năng lượng như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Ấn Độ chịu áp lực đặc biệt lớn. Đồng USD mạnh lên, lợi suất trái phiếu tăng, cho thấy tâm lý lo ngại rủi ro gia tăng trên thị trường tài chính.
Nếu giá dầu và khí duy trì ở mức cao trong thời gian dài, hệ quả có thể là một làn sóng lạm phát mới trên toàn cầu, làm chậm tăng trưởng kinh tế và gây áp lực lên chính sách tiền tệ. Trong bối cảnh xung đột chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, thị trường năng lượng được dự báo sẽ tiếp tục biến động mạnh trong thời gian tới.