Đội tuyển cử tạ Việt Nam tại SEA Games 33. Ảnh: Minh Quyết/PV TTXVN tại Thái Lan
Đoàn Thể thao Việt Nam tham dự SEA Games 33, xuất sắc cán đích ở vị trí thứ 3 toàn đoàn, giành được 87 huy chương Vàng, 81 huy chương Bạc và 111 huy chương Đồng. Bóng đá Việt Nam cũng có sự tiến bộ vượt bậc, đội tuyển nam vô địch ASEAN Cup 2024 (tháng 1/2025), đội U23 vô địch U23 Đông Nam Á lần thứ 3 liên tiếp (tháng 7/2025), U22 giành huy chương Vàng SEA Games 33 (tháng 12/2025), thiết lập "cú ăn 3" lịch sử dưới thời Huấn luyện viên Kim Sang Sik...
Bước sang năm 2026, sau thành tích của đội tuyển U23 Việt Nam giành huy chương Đồng tại AFC U23 Asian Cup 2026, đấu trường lớn nhất của Thể thao Việt Nam chính là Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 20 (ASIAD 20) tại Nhật Bản, sự kiện thể thao lớn quy tụ các cường quốc thể thao hàng đầu châu lục.
Đặt mục tiêu lọt top 20 tại ASIAD 20
ASIAD 20 không chỉ là một kỳ Đại hội thể thao, mà còn là phép thử quan trọng cho hướng đi của Thể thao Việt Nam trên hành trình vươn ra châu lục và thế giới.
Thể thao Việt Nam đã xác định rõ mục tiêu phát triển thể thao thành tích cao theo hướng đầu tư trọng điểm cho các môn Olympic và ASIAD, nâng cao chất lượng huấn luyện, đào tạo và thi đấu; đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ trong huấn luyện, y học thể thao; phấn đấu đạt thành tích cao tại các giải khu vực và quốc tế, trong đó mục tiêu cụ thể là lọt vào top 20 tại ASIAD 20 ở Nhật Bản.
Theo Cục trưởng Cục Thể dục thể thao Việt Nam Nguyễn Danh Hoàng Việt, thay vì đầu tư dàn trải, Thể thao Việt Nam sẽ tập trung nguồn lực mũi nhọn cho đấu trường ASIAD 20 tại Nhật Bản, các vòng loại Olympic và các giải đấu quốc tế lớn; tư duy huấn luyện cũng sẽ có sự chuyển dịch mạnh mẽ khi ưu tiên ứng dụng khoa học công nghệ, y, sinh học và dinh dưỡng hiện đại… giúp hỗ trợ vận động viên bứt phá giới hạn.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, việc tập trung lực lượng tham dự ASIAD cần được tiến hành trên cơ sở lựa chọn đúng môn, đúng vận động viên, đúng chu kỳ phát triển. Những tín hiệu tích cực từ SEA Games 33 cho thấy khi được đầu tư bài bản, các môn Olympic hoàn toàn có thể tạo ra sự khác biệt. Song SEA Games vẫn chỉ là thước đo khu vực, ASIAD đòi hỏi một đẳng cấp cao hơn, nơi mọi sai số dù nhỏ trong huấn luyện, chuẩn bị tâm lý hay phục hồi thể lực đều có thể phải trả giá.
Cùng với con người, cơ sở vật chất và điều kiện tập luyện tiếp tục là yếu tố then chốt. Việc quan tâm bố trí và đầu tư kinh phí cho cải tạo, nâng cấp hệ thống công trình, trang thiết bị phục vụ tập luyện và thi đấu tại các Trung tâm huấn luyện quốc gia, địa phương cần được thực hiện quyết liệt, tránh dàn trải, hình thức. Đây chính là nền tảng để các chính sách mới đi vào thực chất, tạo ra hiệu quả bền vững. Động lực từ Nghị định về chế độ, chính sách dành cho huấn luyện viên, vận động viên đã mở ra một cơ hội quý giá, song cơ hội chỉ trở thành thành tích khi đi cùng quyết tâm đổi mới, tổ chức thực hiện nghiêm túc và tầm nhìn dài hạn.
Động lực cống hiến đến từ chính sách mới
Sau một kỳ SEA Games 33 với sự thành công vượt bậc của các môn Olympic và ASIAD, Thể thao Việt Nam đã có thêm cơ sở để nuôi dưỡng niềm tin cho hành trình phía trước. Theo thống kê, nhóm các môn thể thao Olympic và ASIAD (Điền kinh, Vật, Bắn súng, Bơi, Karate) đóng góp tới 66 huy chương Vàng, chiếm gần 76% trong tổng số huy chương Vàng của Đoàn Thể thao Việt Nam giành được tại Đại hội. Đây là những con số ghi dấu ấn lịch sử, cho thấy hiểu quả của chiến lược đầu tư dài hạn vào lứa vận động viên trẻ giàu tiềm năng.
Tuy nhiên, con đường đến vinh quang ở đấu trường châu lục chưa bao giờ dễ dàng. Xét trên mặt bằng chung của châu lục, khoảng cách về trình độ, chiều sâu lực lượng, khoa học huấn luyện và tính chuyên nghiệp của Thể thao Việt Nam vẫn hiện hữu, đòi hỏi một sự chuẩn bị bài bản, dài hơi…
Trong quá trình chuẩn bị cho ASIAD 20, một trong những tín hiệu tích cực nhất đối với Thể thao Việt Nam là việc Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính ký ban hành Nghị định số 349/2025/NĐ-CP, thay thế Nghị định số 152/2018/NĐ-CP, quy định chế độ, chính sách đối với huấn luyện viên, vận động viên và các thành viên đội thể thao trong thời gian tập trung tập huấn, thi đấu. Nghị định có hiệu lực từ ngày 15/2/2026, đúng vào giai đoạn bản lề của chu kỳ chuẩn bị cho ASIAD 20.
Điểm nổi bật của Nghị định là cách tiếp cận toàn diện, bao trùm các nội dung cốt lõi, gắn trực tiếp với đời sống và quá trình cống hiến của huấn luyện viên, vận động viên như: Tiền lương, chế độ dinh dưỡng, đãi ngộ đặc thù, chăm sóc sức khỏe, điều trị chấn thương, đào tạo văn hóa, học nghề, giải quyết việc làm, bảo hiểm và tiền thưởng theo thành tích thi đấu… Đây là những vấn đề đã được đặt ra từ nhiều năm qua, nhưng chưa có một khung chính sách đủ đồng bộ để giải quyết.
Đáng chú ý, Nghị định quy định chế độ dinh dưỡng đặc thù đối với huấn luyện viên, vận động viên được triệu tập vào đội tuyển thể thao quốc gia chuẩn bị tham dự các đại hội, giải đấu lớn như SEA Games, ASIAD, Olympic, Asian Para Games và Paralympic. Mức dinh dưỡng áp dụng là 600.000 đồng/người/ngày trong thời gian tập trung tập huấn không quá 90 ngày. Đối với các đội tuyển trọng điểm có khả năng giành huy chương Vàng tại ASIAD, đạt chuẩn tham dự Olympic hoặc Paralympic, mức dinh dưỡng được nâng lên 800.000 đồng/người/ngày. Đây là chế độ mang tính đặc thù, tập trung cho các nhiệm vụ đỉnh cao, thể hiện sự thay đổi rõ rệt trong tư duy đầu tư, coi dinh dưỡng là yếu tố then chốt của thành tích.
Cùng với đó, Nghị định cũng hoàn thiện chính sách đãi ngộ dài hạn thông qua cơ chế trợ cấp hằng tháng đối với vận động viên đạt thành tích xuất sắc. Theo quy định, vận động viên giành huy chương Vàng Olympic được hưởng 40 triệu đồng/người/tháng; huy chương Bạc Olympic hưởng 30 triệu đồng/người/tháng; huy chương Đồng Olympic. Huy chương Vàng ASIAD và huy chương Vàng Paralympic hưởng 20 triệu đồng/người/tháng; huy chương Bạc Paralympic hưởng 15 triệu đồng/người/tháng; vận động viên vượt qua vòng loại tham dự Olympic và huy chương Đồng Paralympic hưởng 10 triệu đồng/người/tháng. Thời gian các đối tượng được hưởng chính sách này, tính từ thời điểm đạt được thành tích tại Đại hội đến kỳ Đại hội tiếp theo.
Nhiều năm qua, không ít vận động viên đã phải đối mặt với những khó khăn về điều kiện tập luyện, thi đấu cũng như áp lực ổn định cuộc sống sau đỉnh cao sự nghiệp.
Việc ban hành Nghị định 349/2025/ NĐ-CP vào thời điểm này vì thế không chỉ mang ý nghĩa tháo gỡ về cơ chế, mà còn được xem là lực đẩy quan trọng về tinh thần, tạo thêm niềm tin và động lực để huấn luyện viên, vận động viên yên tâm tập trung cho mục tiêu ASIAD 2026 và các đấu trường lớn hơn trong tương lai.
Thể thao Việt Nam cần sự tỉnh táo để không tự hài lòng với thành công khu vực, đồng thời đủ bản lĩnh để bước vào đấu trường ASIAD với tâm thế của một nền thể thao đang chuyển mình trong kỷ nguyên mới. Nếu biết tận dụng tốt "cú hích" từ chính sách, kiên định với chiến lược đầu tư trọng điểm và nuôi dưỡng khát vọng bứt phá, ASIAD 2026 hoàn toàn có thể trở thành dấu mốc quan trọng trên con đường nâng tầm Thể thao Việt Nam.