Nắng gay gắt tại thành phố Phoenix, Ariona, Mỹ. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Căng thẳng nhiệt là hiện tượng cơ thể tích tụ nhiệt ở mức nguy hiểm do nhiệt độ cao, độ ẩm lớn và các yếu tố môi trường khác. Đây được xem là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong liên quan đến thời tiết cực đoan. Theo dõi sự thay đổi của mức độ căng thẳng nhiệt từ năm 1970 đến năm 2024, các nhà khoa học nhận thấy tình trạng này đang gia tăng trên tất cả các châu lục.
Tác giả chính của nghiên cứu, bà Rebecca Emerton thuộc Trung tâm Dự báo thời tiết trung hạn châu Âu, cho biết hiện tượng căng thẳng nhiệt từ mức nghiêm trọng đến cực đoan xuất hiện thường xuyên hơn ở mọi khu vực trên thế giới. Trong thập niên 1970, khoảng 16% dân số toàn cầu trải qua ít nhất một ngày có mức căng thẳng nhiệt cực đoan, tương đương nhiệt độ cảm nhận từ 46 độ C trở lên. Đến năm 2024, tỷ lệ này đã tăng lên 22%, đồng nghĩa với việc có thêm khoảng 1 tỷ người phải đối mặt với tình trạng nắng nóng cực đoan so với 50 năm trước.
Nghiên cứu sử dụng Chỉ số Khí hậu Nhiệt Toàn cầu (UTCI), phản ánh mức nhiệt độ cơ thể thực sự cảm nhận được, có tính đến độ ẩm, gió, bức xạ Mặt Trời và phản ứng sinh lý của con người trước nhiệt độ cao.
Các nhà khoa học nhận định hiện tượng nóng lên toàn cầu do con người gây ra đang khiến các đợt nắng nóng xuất hiện thường xuyên hơn, kéo dài hơn và nghiêm trọng hơn. Tại một số quốc gia như Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Italy và Pháp, nhiệt độ cảm nhận hiện nay cao hơn tới 5 độ C so với những năm 1970.
Nghiên cứu cũng ghi nhận số đêm nóng nhiệt đới gia tăng tại phần lớn các khu vực trên thế giới. Theo bà Emerton, việc cơ thể không thể hạ nhiệt vào ban đêm làm gia tăng đáng kể nguy cơ đối với sức khỏe, nhất là ở người cao tuổi, trẻ em và những người có bệnh nền.
Theo các nhà nghiên cứu, các đợt nắng nóng đang diễn ra tại châu Âu trong năm 2026 cho thấy xu hướng gia tăng căng thẳng nhiệt toàn cầu nhiều khả năng vẫn tiếp tục.