Khách du lịch che ô tránh nắng nóng khi tham quan Đấu trường La Mã ở Rome, Italy. Ảnh: THX/TTXVN
Theo tờ The Guardian, Slovakia, Áo và Hungary đều ghi nhận mức nhiệt cao nhất từ trước đến nay, trong bối cảnh lục địa này đang phải đối mặt với các đợt cháy rừng và hạn hán ngày càng nghiêm trọng.
Cơ quan Khí tượng và Thủy văn Slovakia cho biết thị trấn Dolné Plachtince đã ghi nhận mức nhiệt lên tới 42 độ C trong ngày 6/8, thiết lập kỷ lục mới của quốc gia này. Tại Áo, nhiệt độ đạt 41,2 độ C, trong khi Hungary cũng trải qua một trong những ngày nóng nhất lịch sử.
Nhà máy điện phải dừng hoạt động
Nắng nóng kéo dài cùng mực nước sông xuống thấp đã bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh năng lượng. Tại Ba Lan, giới chức buộc phải tạm dừng hoạt động của hai nhà máy nhiệt điện than Kozienice và Połaniec sau khi mực nước sông Vistula giảm xuống mức nguy hiểm, không còn đủ để cung cấp nước làm mát cho hệ thống vận hành.
Việc hai nhà máy ngừng hoạt động đã khiến hệ thống điện Ba Lan mất khoảng 1,3 GW công suất. Trước đó một ngày, Thủ tướng Donald Tusk kêu gọi các doanh nghiệp tăng cường bảo vệ người lao động trong thời tiết khắc nghiệt bằng cách cung cấp nước uống, điều hòa và các biện pháp giảm nhiệt cần thiết.
Tại Hungary, Thủ tướng Péter Magyar cho biết một tổ máy của nhà máy điện hạt nhân Paks đã được đưa trở lại vận hành sau khi mực nước sông Danube bắt đầu nhích lên nhờ lượng mưa ở thượng nguồn thuộc Áo. Tuy nhiên, ông vẫn kêu gọi người dân tự nguyện tiết kiệm điện do nhu cầu tiêu thụ điện trong những ngày nắng nóng vẫn ở mức rất cao.
Gia tăng sức ép lên con người và hạ tầng
Không chỉ gây áp lực lên hệ thống năng lượng, nắng nóng còn khiến nhiều quốc gia phải đối mặt với những hệ lụy nghiêm trọng về sức khỏe cộng đồng. Tại Đức, các nhà hoạt động khí hậu đã biểu tình trước Văn phòng Thủ tướng để phản đối việc chính phủ chưa có những biện pháp đủ mạnh nhằm bảo vệ người dân trước các đợt nắng nóng cực đoan.
Theo ước tính mới của Viện Robert Koch, khoảng 11.900 người tại Đức đã tử vong do nắng nóng trong mùa hè năm nay. Đại diện tổ chức Fridays for Future Berlin, bà Annkatrin Schwirten, cho rằng những đợt nắng nóng và hậu quả mà chúng gây ra là hệ quả của chính sách phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Bà cảnh báo châu Âu không thể coi việc hàng nghìn người thiệt mạng vì nắng nóng mỗi mùa hè là điều bình thường.
Các chuyên gia nhận định biến đổi khí hậu đang khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan trở nên dữ dội hơn, tạo áp lực ngày càng lớn lên cộng đồng dân cư, cơ sở hạ tầng thiết yếu và hệ sinh thái trên khắp khu vực.
Đại diện tổ chức môi trường EKO-UNIA của Ba Lan, ông Paweł Pomian, nhận xét rằng chính các nhà máy điện sử dụng nhiên liệu hóa thạch - vốn góp phần thúc đẩy biến đổi khí hậu - nay cũng đang trở thành nạn nhân của những tác động do hiện tượng này gây ra. Theo ông, mùa hè khắc nghiệt năm nay là lời cảnh tỉnh đối với không chỉ Ba Lan mà toàn châu Âu về sự cần thiết phải đẩy nhanh phát triển điện gió và điện mặt trời, những nguồn năng lượng cần ít nước hơn để sản xuất điện.
Nguy cơ cháy rừng tăng mạnh trên khắp châu Âu
Nắng nóng kéo dài kết hợp với tình trạng khô hạn đã khiến thảm thực vật mất độ ẩm nghiêm trọng, làm gia tăng nguy cơ cháy rừng trên diện rộng.
Dữ liệu từ Hệ thống Thông tin Cháy rừng châu Âu (EFFIS) cho thấy kể từ đầu năm đến nay, khoảng 500.000 ha rừng tại Liên minh châu Âu đã bị thiêu rụi, chủ yếu tập trung ở Tây Ban Nha và Pháp. Tại Ukraine, thêm khoảng 292.000 ha đất cũng đã bị ảnh hưởng bởi các đám cháy.
Điều kiện thời tiết thuận lợi cho cháy rừng với nền nhiệt cao, không khí khô và gió mạnh đã lập nhiều mức kỷ lục mới trong mùa hè năm nay. Tại Áo, mức độ nguy hiểm của thời tiết gây cháy rừng cao gấp hơn hai lần kỷ lục từng ghi nhận vào cùng thời điểm các năm trước. Tại CH Czech, chỉ số này cao hơn hơn 50%, còn Slovakia tăng khoảng 32%.
Một phân tích nhanh của nhóm nghiên cứu Phân bổ nguồn gốc thời tiết thế giới công bố tuần trước cũng chỉ ra rằng hiện tượng nóng lên toàn cầu đã khiến điều kiện thời tiết nóng, khô và nhiều gió trong tháng trước có khả năng xảy ra cao gấp ít nhất 20 lần tại Tây Ban Nha và gấp đôi tại Pháp, cho thấy biến đổi khí hậu đang làm gia tăng đáng kể tần suất cũng như cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan trên khắp châu Âu.