Theo tờ The Guardian, ông Fletcher nói rằng chi phí khoảng 2 tỷ USD mỗi tuần mà Mỹ đang đổ vào cuộc chiến tại Iran có thể đủ để cứu sống hơn 87 triệu người trên toàn cầu. Nhận định này được đưa ra trong bối cảnh nguồn tài trợ cho các hoạt động cứu trợ đang sụt giảm nghiêm trọng, đẩy hàng triệu người vào nguy cơ khủng hoảng.
Phát biểu tại Viện nghiên cứu Chatham House ở London, ông Tom Fletcher - Phó Tổng thư ký Liên hợp quốc phụ trách các vấn đề nhân đạo - cho rằng việc ưu tiên chi tiêu quân sự thay vì cứu trợ là một lựa chọn thiếu trách nhiệm với hậu quả lâu dài.
“Mỗi ngày của cuộc xung đột này tiêu tốn 2 tỷ USD. Trong khi đó, toàn bộ kế hoạch ưu tiên cao nhằm cứu 87 triệu người chỉ cần 23 tỷ USD, tương đương chưa đến hai tuần chi phí chiến tranh”, ông nói.
Theo ông Fletcher, ngân sách của cơ quan này hiện đang thiếu hụt khoảng 10 tỷ USD so với mục tiêu, trong bối cảnh tổng nguồn lực đã bị cắt giảm tới 50%. Không chỉ Mỹ, nhiều quốc gia phương Tây cũng đang thu hẹp viện trợ nước ngoài do áp lực từ ngân sách quốc phòng và các yếu tố chính trị trong nước.
Cuộc xung đột tại Iran không chỉ giới hạn trong phạm vi khu vực mà đang tạo ra những tác động lan rộng trên toàn cầu. Ông Fletcher cảnh báo lạm phát giá lương thực và nhiên liệu có thể tăng tới gần 20%, đặc biệt ảnh hưởng nặng nề đến khu vực châu Phi cận Sahara và Đông Phi. Hệ quả là hàng triệu người có nguy cơ rơi vào cảnh nghèo đói kéo dài trong nhiều năm tới.
Ông Fletcher mô tả mối quan hệ giữa Liên hợp quốc và chính quyền của Tổng thống Donald Trump là “một chuyến tàu lượn siêu tốc”. Dù vậy, ông cho biết đã đạt được một số tiến triển trong việc thuyết phục Washington nhìn nhận lại vai trò của Liên hợp quốc (LHQ).
Ông cũng chỉ ra sự khác biệt trong cách tiếp cận giữa giới ngoại giao truyền thống và đội ngũ của ông Trump. “Với họ, cái bắt tay đến trước, còn thỏa thuận đến sau”, ông nói và cho rằng cách tiếp cận này đặt ít niềm tin hơn vào các tổ chức đa phương như LHQ.
Ông Fletcher cho biết hệ thống hợp tác quốc tế hậu Thế chiến II đang bị lung lay nghiêm trọng. Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc hiện bị phân cực hoàn toàn, trong khi các quốc gia thành viên ngày càng xem nhẹ vai trò của cơ chế này trong việc duy trì hòa bình toàn cầu.
Tại châu Âu, xu hướng cắt giảm viện trợ cũng đang gia tăng. Ông đặc biệt chỉ trích Vương quốc Anh vì đã từ bỏ cam kết chi 0,7% tổng thu nhập quốc dân cho viện trợ nước ngoài, một chính sách từng được coi là biểu tượng xuyên suốt nhiều thập kỷ.
Theo ông, dù các khoản cắt giảm này chiếm tỷ trọng nhỏ trong ngân sách quốc gia, nhưng lại gây tác động lớn đến số người thiệt mạng, đồng thời tạo hiệu ứng dây chuyền khiến các nước khác làm theo.
Một trong những vấn đề khiến ông Fletcher trăn trở là việc liệu có nên chấp nhận nguồn tài trợ từ Mỹ nếu đi kèm các điều kiện liên quan đến phá thai hoặc quyền của người chuyển giới. Ông thừa nhận đây là quyết định khó khăn khi một bên là nguyên tắc, bên kia là khả năng cứu sống hàng triệu người.
Ông Fletcher cũng lên tiếng về tình trạng ngày càng nhiều nhân viên cứu trợ bị tấn công. Trong ba năm qua, hơn 1.000 người đã thiệt mạng, nhiều trường hợp do các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái.
“Chúng tôi là lực lượng ứng cứu khẩn cấp, là những người đến giúp đỡ nạn nhân, nhưng việc bị sát hại với số lượng lớn như vậy lại đang trở thành điều ‘có thể chấp nhận’”, ông nói, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế có hành động cụ thể thay vì chỉ đưa ra những tuyên bố chung chung.
