Theo New York Times, kể từ khi Nga bắt đầu sử dụng máy bay không người lái vào tháng 8, Ukraine đã chuyển trọng tâm sang chiến lược chống loại vũ khí này. Chiến lược được hình thành dần dần nhưng đang tỏ ra thành công đáng ngạc nhiên.
Hiện tại, chiến lược đó bao gồm ba lớp bảo vệ: máy bay chiến đấu tuần tra suốt ngày đêm; tên lửa phòng không phóng từ mặt đất; và các đội binh sĩ mang theo súng máy cố gắng bắn hạ máy bay không người lái khi chúng bay qua.
Phần khó nhất là tìm kiếm máy bay không người lái. Trên radar, những chiếc máy bay không người lái nhỏ có thể bị nhầm với chim hoặc những chiếc xe tải trên đường cao tốc. Bộ điều khiển mặt đất xác định các mục tiêu và đưa ra hướng dẫn để máy bay tới đánh chặn chúng, nhưng khi các phi công đến nơi thì họ thường không thấy gì nữa.
Ông Yuriy Sak, cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng bất chấp những trở ngại này, quân đội Ukraine đang bắn hạ hơn 70% máy bay không người lái Shahed-136 của Nga.
Ukraine đã bắn rơi chiếc máy bay không người lái đầu tiên thuộc loại này ở miền đông vào ngày 13/9 và kể từ đó đã bắn rơi ít nhất 237 chiếc. Ông Sak nói: “Chúng tôi đang cố gắng nhanh chóng thích nghi với thực tế mới”.
Các nhà phân tích quân sự cho biết máy bay không người lái phát nổ là một loại vũ khí mới nổi, đang phổ biến trên khắp thế giới và có khả năng trở thành vũ khí chủ yếu của các cuộc xung đột vũ trang hiện đại. Đó là điều mà các quan chức Ukraine đã và đang nêu ra khi muốn các đồng minh hỗ trợ về phòng không. Nếu Ukraine có thể học cách bắn hạ máy bay không người lái bằng nỗ lực ba mũi của mình, quân đội các nước đồng minh có thể hưởng lợi từ kinh nghiệm này.
Đã có những thành công đáng chú ý trong chiến lược chống máy bay không người lái.
Một phi công lái máy bay chiến đấu MiG của Ukraine đã bắn hạ 5 máy bay không người lái Shahed-136 tại thành phố Vinnytsia, miền trung Ukraine, dù sau đó buộc phải nhảy dù thoát ra khi mảnh vỡ của chiếc cuối cùng rơi trúng máy bay và khiến nó phát nổ. Phi công này cho biết: “Trong một thời gian ngắn, chúng tôi đang thích nghi với loại vũ khí này và đang bắt đầu phá hủy nó thành công”.
Phát ngôn viên Không quân Ukraine Yurii Ignat cho biết mặc dù các máy bay chiến đấu tỏ ra hiệu quả khi chống máy bay không người lái, nhưng cách tiếp cận này rất tốn kém vì phải sử dụng tên lửa không đối không. Ông nói: “Thật nản lòng khi chúng ta phải bắn những chiếc máy bay không người lái này bằng tên lửa đắt tiền. Chúng tôi còn làm gì khác được nữa? Đây là thực tế bây giờ”.
Trước khi Nga sử dụng các máy bay không người lái do Iran sản xuất từ tháng 8, Ukraine đã có lợi thế trong sử dụng máy bay không người lái.
Các binh sĩ Ukraine dọc theo chiến tuyến đã sử dụng các máy bay không người lái để phát hiện mục tiêu và thả lựu đạn xuống chiến hào của Nga. Mỹ đã cung cấp cho Ukraine máy bay không người lái Switchblade - một loại máy bay không người lái phát nổ. Ukraine cũng đã triển khai máy bay không người lái Bayraktar TB2 do Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất - loại máy bay lớn hơn, tầm xa hơn để khảo sát chiến trường và bắn tên lửa dẫn đường.
Vào tháng 8, Mỹ đã cam kết rằng trong vòng 9 tháng tới sẽ giao cho Ukraine một hệ thống tên lửa chống máy bay không người lái nhỏ gọn, có thể lắp trên xe bán tải thông thường. Hệ thống Vampire này là một công nghệ chống máy bay không người lái mới được phát triển, có thể có tầm xa hơn súng máy, nhưng đủ di động để điều khiển nhanh chóng vào đường bay của máy bay không người lái đang bay tới.
Sau một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào Kiev ngày 17/10, Ngoại trưởng Ukraine Dmytro Kuleba đã kêu gọi Israel cung cấp vũ khí phòng không. Lời kêu gọi này đã bị Bộ trưởng Quốc phòng Israel Benny Gantz bác bỏ. Ông nói Israel sẽ cung cấp các hệ thống cảnh báo sớm, nhưng không cung cấp vũ khí phòng không.
Ông Sak, cố vấn Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, cho biết Israel có thể đang bỏ lỡ cơ hội hoàn thiện chiến thuật đối mặt với các mối đe dọa trên lãnh thổ của mình vì đã không hỗ trợ chống máy bay không người lái ở Ukraine.
Một quan chức Ukraine cho biết Israel chỉ cung cấp thông tin tình báo để nhằm vào các máy bay không người lái.
Khi bay, máy bay không người lái cũng có tiếng kêu đặc trưng phát ra từ động cơ nhỏ và đây là điểm dễ bị tổn thương.
Ở Kiev, ba cảnh sát đã bắn hạ một máy bay không người lái bằng súng trường Kalashnikov sau khi nghe thấy tiếng vo ve của chúng.
Trung sĩ Oleksandr Kravchuk cho biết đã bắn tất cả 30 viên đạn, làm máy bay không người lái chệch hướng và rơi rồi nổ tung.
