Mỗi mùa khai trường về, trong tiếng trống trường rộn rã và ánh mắt háo hức của học trò, lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa lại vang lên với ý nghĩa sâu sắc:
Mùa Thu năm 1945, từ những con phố Hà Nội, những làng quê, những miền đất vừa giành chính quyền, hàng triệu người Việt Nam cùng hướng về một thời khắc lịch sử. Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn Độc lập, trịnh trọng tuyên bố với quốc dân đồng bào và thế giới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
* Ngày 27/8/1945: Thành lập Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa * Ngày 27/8/1946: Bộ tem đầu tiên của nước Việt Nam độc lập được phát hành * Ngày 27- 31/8/2025: Chủ tịch Quốc hội New Zealand thăm chính thức Việt Nam * Ngày 27/8/2025: Cuộc gặp đặc biệt của các thế hệ đại biểu Quốc hội
Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, thay mặt Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố trước quốc dân đồng bào và toàn thế giới sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Thành công của Cách mạng Tháng Tám và sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Bản Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945 khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa (nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) đã mở ra một giai đoạn mới cho đất nước và nhân dân Việt Nam, đưa tên tuổi Việt Nam kiêu hãnh xuất hiện trên bản đồ thế giới. Đây là đánh giá của nhiều chuyên gia quốc tế, trong đó có nhà hoạt động xã hội người Mỹ Juliet Ucelli.
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám (19/8/1945) và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) vào ngày 2/9/1945 không chỉ là bước ngoặt của lịch sử Việt Nam, mà còn là sự kiện có ý nghĩa thời đại.
Hôm nay 2/9, cả nước kỷ niệm 80 năm ngày Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Không chỉ là ngày lễ lớn của dân tộc, đây còn là dấu mốc trọng đại khẳng định khát vọng dựng xây đất nước hùng cường và hiện thực hóa những quyền thiêng liêng của con người. Đó là quyền sống, quyền sung sướng, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc - như trong Bản Tuyên ngôn Độc lập vang vọng Ba Đình mùa Thu năm 1945.
Sáng nay 2/9/2025, hơn một trăm triệu con tim người Việt lại hướng về Quảng trường Ba Đình lịch sử, nơi 80 năm trước vang lên bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – chính thể dân chủ đầu tiên ở Đông Nam Á. Đó là khoảnh khắc mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc, và hôm nay tiếp tục là nguồn cảm hứng bất tận để mỗi người Việt Nam tự hào nhìn lại chặng đường vẻ vang của đất nước và chung hướng tương lai.
Cách mạng tháng Tám thành công và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam) cách đây 80 năm đã mở ra kỷ nguyên độc lập của dân tộc Việt Nam, lần đầu tiên tên nước Việt Nam xuất hiện trên bản đồ thế giới.
Ngày 15/9/1945, trong “Thư gửi học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa”, Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã căn dặn: Sau 80 năm trời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên toàn cầu.
Ngày 2/3/1946, Kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa I họp tại Nhà hát Lớn thành phố Hà Nội. Đây là Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Nằm sâu dưới mặt đất 12m, trong kho lưu trữ ở tầng hầm thứ ba của Trung tâm Lưu trữ quốc gia III (Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước – Bộ Nội vụ), Bảo vật quốc gia - Tập Sắc lệnh của Chủ tịch Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ cộng hòa 1945 - 1946 đang được bảo quản theo chế độ nghiêm ngặt nhất, bảo đảm lưu giữ vĩnh viễn, trường tồn cùng năm tháng.
Cục Văn hóa cơ sở (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức cuộc thi sáng tác tranh cổ động tuyên truyền kỷ niệm 75 năm, Ngày Cách mạng tháng Tám thành công (19/8/1945-19/8/2020) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945-2/9/2020).
Cụ Hoàng Thị Minh Hồ, vợ cố doanh nhân Trịnh Văn Bô, người đã hiến tặng Nhà nước 5.147 lượng vàng trong Tuần lễ vàng năm 1945, đồng thời là chủ nhân cũ ngôi nhà 48 Hàng Ngang, nơi Bác Hồ khởi thảo bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa đã qua đời vào đêm 5/11, tại nhà riêng ở phố Hoàng Diệu, quận Ba Đình (Hà Nội), hưởng thọ 104 tuổi.
Không chỉ mở ra bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam, tinh thần quật khởi và những bài học lịch sử vô giá của Cách mạng Tháng Tám đã trở thành động lực tinh thần to lớn, giúp toàn Đảng, toàn dân ta đoàn kết một lòng, đánh thắng các thế lực ngoại xâm, thực hiện thống nhất đất nước và đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong công cuộc đổi mới.
Trong tình hình đó, chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đề nghị Đại sứ quán Liên Xô hỗ trợ. Đại sứ Liên Xô tại Hà Nội I. S. Sherbakov ngay lập tức tổ chức cuộc họp với các chuyên gia quân sự chúng tôi về vấn đề này.
Cách mạng tháng Tám 1945 thành công cùng với sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngày mồng 2/9 đã mở ra một kỷ nguyên mới cho dân tộc Việt Nam - kỷ nguyên độc lập, tự do và chủ nghĩa xã hội.
Hiệp định Geneva, ký ngày 20/7/1954, được xem như sự công nhận quốc tế về luật pháp với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra một chương mới trong cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam vì tự do và thống nhất đất nước.
