#văn hóa Thái

Mới đây, hình ảnh Phương Mỹ Chi sử dụng khăn Piêu - biểu tượng văn hóa gắn bó với đời sống của đồng bào Thái trong album "Dân chơi dân ca" đã vấp phải phản ứng từ cộng đồng người Thái. Nhiều ý kiến bày tỏ bức xúc khi chiếc khăn vốn được đội trên đầu, mang những giá trị văn hóa và tâm linh đặc biệt, lại được cách điệu, sử dụng ở vị trí nhạy cảm trên trang phục.

Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn, Nghệ nhân ưu tú Sầm Thị Xanh còn khéo léo đưa văn hóa Thái trở thành nhịp cầu phát triển du lịch, tạo sinh kế bền vững cho bà con dân bản. 

Nhiều năm gắn bó với nghệ thuật múa, Thạc sĩ Hà Trung, Phó Trưởng khoa Văn hóa Nghệ thuật, Trường Cao đẳng Lào Cai luôn dành tâm huyết nghiên cứu, giảng dạy và truyền dạy nghệ thuật Xòe Thái. Với anh, mỗi điệu xòe là một hình thức biểu diễn nghệ thuật, chứa đựng những giá trị văn hóa được cộng đồng người Thái lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Giữa nhịp sống hiện đại, nơi các giá trị truyền thống đứng trước nhiều thách thức trong việc tiếp cận công chúng trẻ, dự án “Khăn Piêu ngoại truyện” do các bạn trẻ trường Đại học Văn hoá Hà Nội thực đã mang đến một cách kể chuyện mới mẻ về di sản dân tộc.

Cứ vào cuối tháng 10 âm lịch hằng năm, khi bắt đầu vụ thu hoạch lúa nương cuối cùng trong năm là lúc phụ nữ trong bản Na Ngân chuẩn bị nguyên liệu làm bánh chưng đen.

Điện Biên là vùng đất hội tụ 19 dân tộc anh em cùng chung sống, tạo nên bức tranh văn hóa rực rỡ sắc màu, từ trang phục truyền thống đến phong tục, lễ hội đặc sắc. Nhiều giá trị văn hóa được tôn vinh là di sản của quốc gia, nhân loại. Người thổi niềm đam mê, là “linh hồn sống” của các di sản ấy chính là những nghệ nhân, họ thắp lên ngọn lửa đam mê, gìn giữ và truyền dạy tinh hoa văn hóa, để mạch nguồn di sản mãi lan tỏa, trường tồn cùng thời gian.

Sáng 8/9, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Vinh Tơr dẫn đầu đoàn công tác của Bộ đã đến kiểm tra công tác dân tộc, tôn giáo; thăm hỏi, động viên nhân dân 2 xã biên giới Long Chữ và Phước Vinh (Tây Ninh) trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Ngày 14/7, tại xã Khổng Lào, Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu và UBND xã Khổng Lào tổ chức Lễ công bố Quyết định và trao chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2025 cho tỉnh Lai Châu.

Mai Châu là điểm đến hấp dẫn du khách bằng vẻ đẹp nguyên sơ của núi rừng, không khí mát mẻ và mang đậm bản sắc văn hóa của các dân tộc. Với chủ trương phát triển du lịch cộng đồng bền vững, các địa phương như Pà Cò, bản Lác đã trở thành điểm sáng, bảo tồn di sản văn hóa, tạo sinh kế cho người dân.

Ngày 8/5, UBND thị xã Mường Lay (tỉnh Điện Biên) phối hợp với Tổ chức Kỷ lục Việt Nam tổ chức Lễ công bố kỷ lục Việt Nam “Thị xã có mật độ nhà sàn truyền thống của dân tộc Thái ngành Thái trắng nhiều nhất Việt Nam”.

Từ tháng 11/2020, chợ phiên Mường Chon đi vào hoạt động, bày bán các sản phẩm đặc trưng trong đời sống, sinh hoạt của cộng đồng các dân tộc tại các huyện Con Cuông, Quỳ Hợp, Tương Dương và là nơi bảo lưu, trao truyền, phát huy những giá trị văn hóa độc đáo mang đậm sắc màu văn hóa vùng cao miền Tây xứ Nghệ.

Từ lâu, du khách đã quá quen với những người trẻ làm du lịch, thế nhưng ở làng văn hóa cộng đồng bản Hoa Tiến, xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu, du khách lại rất thích thú với hình ảnh người hướng dẫn viên cao tuổi.

Từ lâu, du khách đã quá quen với những người trẻ làm du lịch, thế nhưng ở làng văn hóa cộng đồng bản Hoa Tiến, xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu, du khách lại rất thích thú với hình ảnh người hướng dẫn viên cao tuổi. Với những người cao tuổi ở bản Hoa Tiến, đây lại là cơ hội để họ được giới thiệu và quảng bá giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mình và họ tự hào về điều này.

Nghệ thuật xòe Thái đã trở thành một biểu tượng văn hóa của cộng đồng người Thái vùng Tây Bắc.

Múa xòe có từ bao giờ không ai nhớ nổi. Chỉ biết rằng, từ rất xa xưa, người Thái vùng Tây Bắc đã truyền nhau câu hát: “Không xòe không vui/ Không xòe cây ngô không ra bắp/ Không xòe cây lúa không trổ bông/ Không xòe trai gái không thành đôi”.

“Khi làm việc thì ai cũng có đam mê nhất định nhưng riêng tôi may mắn có đam mê văn hóa truyền thống dân tộc Thái và được sinh sống ở bản mường, ngay trên chính quê hương mình”, Nghệ nhân ưu tú Sầm Văn Bình, bản Yên Luốm, xã Châu Quang, huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An trải lòng. Cũng vì niềm đam mê ấy mà nhiều người ví ông là một nhà Thái học và rất có thành công với nhiều lĩnh vực khác nhau như nghiên cứu, biên soạn, tổ chức dạy và học chữ Thái Lai - Tay (chữ Thái Quỳ Châu), sưu tầm, nghiên cứu về văn hóa, văn học dân tộc Thái và có gần một chục đầu sách có giá trị.