Sáng 26/5, tại phường B’Lao, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng đã tổ chức Hội nghị quản lý vùng trồng, cơ sở đóng gói thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng niên vụ 2026 trên địa bàn tỉnh.
Trước xu thế thị trường về sản phẩm sạch, nhiều hộ nông dân trồng sầu riêng tại vùng biên thành phố Đồng Nai đã chủ động chuyển đổi sang phương thức canh tác theo hướng hữu cơ bền vững.
Dù chưa vào chính vụ, nhiều nhà vườn trồng sầu riêng tại Đồng Nai đang đứng ngồi không yên khi giá thu mua sụt giảm mạnh. Trong bối cảnh chi phí vật tư tăng cao và các tiêu chuẩn kiểm định từ thị trường xuất khẩu ngày càng khắt khe, áp lực thua lỗ hiện hữu nên đòi hỏi cần có những giải pháp liên kết bền vững để bảo vệ quyền lợi nông dân.
Là một trong những nông dân tiên phong trồng và xử lý cho cây sầu riêng ra trái nghịch vụ trên vùng đất lúa kém hiệu quả ở xã Thoại Sơn (tỉnh An Giang), ông Cao Văn Tấn (sinh năm 1959, ngụ ấp Bình Thành, xã Thoại Sơn, tỉnh An Giang) từng bị nhiều người nhận xét là “lão nông khùng”, song ông đã thành công và tạo cho mình một hướng đi riêng nhờ mạnh dạn áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp.
Năm 2025, thành phố Cần Thơ có 3 nông dân được Hội Nông dân Việt Nam bình chọn là nông dân xuất sắc Việt Nam, trong đó có ông Trần Hồng Quan, ấp Trường Hiệp, xã Trường Long Tây. Với mô hình phát triển kinh tế - nuôi ba ba kết hợp trồng sầu riêng và lúa, nông dân Trần Hồng Quan thu lợi nhuận tiền tỷ mỗi năm.
Giá trị kinh tế cao của cây sầu riêng mang lại đã thu hút người dân chuyển hướng canh tác mới. Nhận thức rõ tầm quan trọng để vườn cây phát triển bền vững, nhiều hộ dân ở Bình Phước đã chủ động phòng ngừa sâu bệnh như là một chiến lược kinh tế và bền vững hơn so với việc chữa bệnh khi cây đã bị nhiễm.
Kể từ khi trái sầu riêng được mở vào thị trường Trung Quốc, giá loại trái cây này tăng cao khiến nhiều nông dân tỉnh Bình Phước chuyển sang trồng sầu riêng với hy vọng làm giàu nhanh chóng.
Theo lãnh đạo UBND tỉnh Tiền Giang, hiện nay tỉnh có vùng chuyên canh khoảng 22.000 ha sầu riêng với sản lượng khoảng 440.000 tấn quả, tập trung chủ yếu tại các huyện, thị vùng kiểm soát lũ phía Tây: Cai Lậy, Cái Bè, thị xã Cai Lậy.
Nông dân tỉnh Đắk Lắk đang bước vào vụ thu hoạch sầu riêng năm 2024, thường kéo dài đến hết tháng 10 dương lịch. Là tỉnh có nhiều lợi thế về sản xuất, tiêu thụ sầu riêng, song người trồng sầu riêng ở tỉnh Đắk Lắk đối diện với nhiều bất lợi, khó khăn đến từ thời tiết, giá cả thị trường và tình hình sâu bệnh hại…
Thái Lan khuyên người nông dân và các nhà xuất khẩu nâng cao chất lượng cùng sự tươi ngon của sầu riêng trong bối cảnh Trung Quốc đã bắt đầu trồng được loại quả này, với tiềm năng tăng trưởng đáng kể.
Tại khu vực Đông Nam Bộ, Tây Nguyên cây sầu riêng nhanh chóng mở rộng diện tích sau khi loại trái cây này được Trung Quốc duyệt đưa vào danh sách nhập khẩu chính ngạch. Tuy nhiên, để trái sầu riêng phát triển bền vững, người trồng phải đáp ứng các tiêu chuẩn của nhà nhập khẩu, cũng như việc truy xuất nguồn gốc đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng thế giới.
Sầu riêng đã có mặt trong danh mục "ngành hàng tỷ đô" của Việt Nam. Sau hơn một năm được xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc, loại trái cây này tiếp tục mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nông dân. Tuy nhiên, “sức nóng” của loại trái cây này đã khiến thị trường “tranh mua, tranh bán”, loạn giá... Trước những triển vọng cũng như thách thức như vậy, làm thế nào để “ngành hàng tỷ đô” này phát triển bền vững, cây sầu riêng trở thành niềm vui chung là điều không chỉ người trồng mà các cơ quan quản lý phải tính toán kỹ lưỡng.
Từ khi xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc, việc tiêu thụ sầu riêng đã trở nên khởi sắc. Nông dân trên địa bàn nhiều tỉnh ở Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là Tiền Giang, Đồng Tháp, Long An… đã chuyển sang trồng loại cây ăn trái này. Nhưng để cây sầu riêng phát triển bền vững, vẫn cần có giải pháp thích hợp để nâng cao chuỗi giá trị cũng như đảm bảo đầu ra ổn định cho trái sầu riêng.
Do lợi nhuận hấp dẫn từ cây sầu riêng thời điểm này, nông dân các địa phương ở tỉnh Tiền Giang nói riêng, các tỉnh khu vực phía Nam nói chung đang có xu hướng chuyển đổi từ cây trồng khác sang trồng sầu riêng xuất khẩu.
Trung Quốc đang chuẩn bị thu hoạch những quả sầu riêng đầu tiên trồng trên lãnh thổ nước này sau hơn 4 năm trồng. Dự đoán diễn biến này sẽ có thể khiến giá sầu riêng giảm trong thị trường Trung Quốc.
Nhiều nông dân ở tỉnh Đồng Tháp đã đầu tư, chuyển từ đất trồng lúa, các loại cây ăn quả khác sang trồng sầu riêng. Nếu việc này không được kiểm soát, quản lý tốt thì có thể sẽ xảy ra tình trạng mất kiểm soát vùng trồng, cung - cầu “lệch pha”.
Trước việc người dân đổ xô chặt hạ nhiều loại cây như cao su, điều, tiêu, cà phê để trồng sầu riêng khá rầm rộ, ngành chức năng tỉnh Bình Phước cùng các nông hộ trồng sầu riêng đều đưa ra những khuyến cáo để tránh tình trạng “hàng dội chợ”, cung vượt cầu trong tương lai.
