#than đá

Bất chấp nhu cầu than toàn cầu có dấu hiệu chững lại, hàng loạt dự án khai thác mới vẫn được đề xuất trong năm 2025, với Ấn Độ nổi lên là động lực chính của xu hướng này.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ngày 23/7 cho biết sản lượng điện từ than đá trên toàn cầu được dự báo tăng trong năm 2026 do những khó khăn về nguồn cung năng lượng và giá khí đốt tự nhiên tăng cao liên quan đến xung đột tại Trung Đông. 

Tổng thống Indonesia, Prabowo Subianto, ngày 20/5 công bố chính sách kiểm soát mới đối với xuất khẩu một loạt tài nguyên chiến lược như dầu cọ thô, than đá và hợp kim chứa sắt nhằm tăng thu ngân sách và ngăn thất thoát nguồn thu ngoại tệ trong bối cảnh kinh tế chịu sức ép từ xung đột Trung Đông và biến động tài chính toàn cầu.

Khủng hoảng tại eo biển Hormuz đang khiến nhiều quốc gia châu Á tạm gác tham vọng chuyển đổi xanh để quay lại với than đá nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và ổn định kinh tế.

Than tưởng chừng đã bị lãng quên, nhưng căng thẳng tại Trung Đông đang kéo than quay trở lại. Những gì đang diễn ra trên các tuyến hàng hải toàn cầu trong những tuần qua cho thấy thế giới chưa sẵn sàng "chia tay" với than như nhiều người từng nghĩ.

Báo cáo thường niên của Ember (tổ chức nghiên cứu độc lập chuyên phân tích dữ liệu và thúc đẩy quá trình chuyển dịch sang hệ thống năng lượng sạch trên toàn cầu) cho thấy năm 2025 đánh dấu bước ngoặt lịch sử khi năng lượng tái tạo lần đầu tiên sau hơn một thế kỷ vượt than đá trong sản lượng điện toàn cầu.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình kêu gọi đẩy nhanh quy hoạch và xây dựng hệ thống năng lượng mới nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, trong bối cảnh chiến sự tại Iran đã kéo dài nhiều tuần và gây ra các cú sốc năng lượng toàn cầu.

Gián đoạn nguồn cung khí đốt từ Trung Đông do xung đột Iran đang đẩy nhiều nền kinh tế châu Á quay lại sử dụng than, một giải pháp rẻ và ổn định hơn, nhưng gây áp lực lớn lên các mục tiêu giảm phát thải.

Việc eo biển Hormuz bị tê liệt kéo dài sang tuần thứ 5 mà chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, đang tạo ra những tác động sâu rộng, có khả năng tái định hình cục diện năng lượng thế giới, đặc biệt là tại khu vực châu Á.

Trong bối cảnh giá khí đốt toàn cầu tăng vọt, than đá - nhiên liệu lâu nay bị đánh giá là “bẩn” nhất - đang bất ngờ trở lại.

Trong phiên giao dịch ngày 9/3, giá than đá thế giới đã tăng vọt lên mức cao nhất kể từ tháng 11/2024.

Ngày 12/2, Thư ký điều hành Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC), ông Simon Stiell, kêu gọi các quốc gia đoàn kết chống lại "mối đe dọa chưa từng có" đối với hợp tác quốc tế trong ngăn chặn biến đổi khí hậu toàn cầu.

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/2 đã ra lệnh cho Bộ Chiến tranh mua điện từ các nhà máy điện than nhằm bảo đảm những căn cứ quân sự và các cơ sở quốc phòng trọng yếu có nguồn điện nền ổn định, liên tục, sẵn sàng theo nhu cầu.

Trung Quốc đã dừng mua điện từ Liên bang Nga từ ngày 1/1 do giá điện xuất khẩu của Moskva tăng cao, hiện vượt mức giá điện trong nước của Trung Quốc.

Theo nghiên cứu mới, khoảng 1/4 dân số thế giới đang sinh sống trong bán kính 5km quanh các dự án nhiên liệu hóa thạch đang hoạt động, đặt trên 2 tỷ người cùng hệ sinh thái quan trọng trước nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng.

Tại Brazil, nơi năng lượng tái tạo chiếm hơn 80% sản lượng điện, ngành than vẫn tồn tại nhờ lợi ích địa phương và thiếu chiến lược chuyển đổi, phơi bày những thách thức khi nền kinh tế xanh phải dung hòa với sinh kế của hàng nghìn lao động.

Thế giới dường như vẫn chưa sẵn sàng từ bỏ than đá và thực tế nhu cầu đối với loại nhiên liệu hóa thạch này đang tăng mạnh ở một số quốc gia, bất chấp những nỗ lực chuyển đổi sang năng lượng sạch đang được đẩy mạnh trên toàn cầu.

Lần đầu tiên năng lượng Mặt Trời đã vượt qua than đá trong cơ cấu cung cấp điện của Liên minh châu Âu (EU) trong năm 2024.

Ngày 20/1, Thủ tướng Australia, ông Anthony Albanese công bố kế hoạch trị giá 2 tỷ AUD (tương đương 2,2 tỷ USD) nhằm khuyến khích các nhà máy luyện nhôm tiêu thụ nhiều năng lượng chuyển sang sử dụng điện tái tạo thay vì than đá.

Ngày 26/12, Bộ Thương mại Trung Quốc vừa thông báo nối lại các hoạt động kiểm tra định kỳ về kiểm dịch đối với tôm hùm nhập khẩu từ Australia, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quan hệ kinh tế giữa hai quốc gia sau giai đoạn căng thẳng kéo dài.