Nobel Kinh tế – giải thưởng khép lại tuần lễ Nobel 2025 – dự kiến được công bố vào 16h45 ngày 13/10 (theo giờ Việt Nam) tại Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển, trong đó 3 hướng nghiên cứu được đánh giá có nhiều cơ hội chiến thắng là kinh tế hành vi, trí tuệ nhân tạo (AI) và bất bình đẳng giàu nghèo.
Ngày 8/10, Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã quyết định trao Giải Nobel Hóa học năm 2025 cho 3 nhà khoa học là ông Susumu Kitagawa, Đại học Kyoto (Nhật Bản), ông Richard Robson, Đại học Melbourne (Australia) và ông Omar M. Yaghi, Đại học California, Berkeley (Mỹ) cho các công trình phát triển các khung kim loại-hữu cơ (MOF), một cấu trúc phân tử linh hoạt, góp phần giải quyết những thách thức lớn nhất của nhân loại.
Ba nhà khoa học Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell (cùng là người Mỹ) và Shimon Sakaguchi (Nhật Bản) đã được trao Giải Nobel Y Sinh năm 2025 nhờ công trình khám phá cơ chế giúp hệ miễn dịch duy trì trạng thái cân bằng - vừa đủ mạnh để tiêu diệt mầm bệnh nhưng không vượt kiểm soát để tự tấn công cơ thể.
Hội đồng Nobel tại Viện Karolinska đã quyết định trao giải Nobel Y sinh năm nay cho 3 nhà khoa học Mary E. Brunkow (Mỹ), Fred Ramsdell (Mỹ) và Shimon Sakaguchi (Nhật Bản) nhằm tôn vinh những đóng góp mang tính đột phá của họ trong lĩnh vực sinh học miễn dịch mà cụ thể là cơ chế dung nạp miễn dịch ngoại vi (peripheral immune tolerance).
Nếu phải chọn một phát minh đã làm thay đổi nền y học và công nghệ thế giới thì công trình tạo ra phóng xạ nhân tạo của hai nhà khoa học Irene Joliot-Curie và Frédéric Joliot-Curie năm 1934 chắc chắn nằm trong số đó.
Không phải mọi nhà khoa học đoạt giải Nobel đều là học sinh xuất sắc hay những “thiên tài phòng thí nghiệm” ngay từ đầu. Nhiều người trong số họ từng bị đuổi học, chán ghét trường lớp, hay thậm chí hoang mang về tương lai của bản thân - nhưng rồi chính những lối rẽ tưởng như lạc hướng ấy lại đưa họ đến đỉnh cao danh vọng khoa học.
Nghiên cứu về các hormone kiểm soát cảm giác thèm ăn, đặc biệt là glucagon-like peptide 1 (GLP-1) – nền tảng của các loại thuốc chống béo phì đình đám như Ozempic, Wegovy và Mounjaro – đang được giới khoa học đánh giá là ứng viên sáng giá cho giải Nobel Y Sinh 2025, giải đầu tiên mở màn cho mùa Nobel năm nay.
