#nghệ thuật cải lương

Ra đời ở Nam Bộ, nghệ thuật cải lương đã vượt qua không gian địa lý để trở thành một bộ phận quan trọng của sân khấu Việt Nam.

Đổi mới là thuộc tính vốn có của cải lương, nhưng muốn cách tân, trước hết phải hiểu sâu giá trị cốt lõi của loại hình nghệ thuật này; đồng thời lắng nghe nhu cầu của công chúng, nhất là thế hệ trẻ. Đây là vấn đề được nhiều nhà nghiên cứu, nghệ sĩ, đạo diễn đặt ra tại tọa đàm chủ đề "Nghệ thuật cải lương - Ký ức lịch sử và Mã văn hóa dân tộc", diễn ra ngày 4/9 tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, Thành phố Hồ Chí Minh.

Từ một đơn vị nghệ thuật được hình thành trong những ngày đầu đất nước thống nhất, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang đã trải qua hành trình 50 năm đầy tự hào.

Cải lương là loại hình kịch hát có nguồn gốc từ miền Nam, hình thành trên cơ sở dòng nhạc Đờn ca tài tử và dân ca Đồng bằng sông Cửu Long, nhạc xưa cổ. Liên hoan Cải lương toàn quốc 2021 cho thấy tình yêu với nghệ thuật cải lương vẫn luôn chảy bằng sự cần mẫn và bền bỉ của những người nghệ sĩ yêu nghề, say nghề.

Ngày 3/11, Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp cùng Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Long An tổ chức họp báo Liên hoan Cải lương toàn quốc - 2021.

Sân khấu Thành phố Hồ Chí Minh gần đây ghi nhận những tín hiệu vui về sự hồi phục của nghệ thuật biểu diễn khi các suất diễn của đoàn cải lương tuồng cổ đều sáng đèn, thu hút khán giả. Theo giới chuyên môn, có được những kết quả tích cực này là do các đơn vị nghệ thuật chủ động, sáng tạo thực hiện những vở diễn phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, trong đó việc tổ chức liveshow cho từng nghệ sĩ trẻ bằng vở diễn là giải pháp mới và khả thi hiện nay.

Bạc Liêu đang nỗ lực bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật cải lương, nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ; đồng thời tiếp tục duy trì, phát triển Nhà hát Cao Văn Lầu (Nhà hát Ba nón lá) trong thời gian tới, tạo ra sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương.

Sau thời gian phải tạm dừng hoạt động do ảnh hưởng của dịch COVID-19, các đơn vị sân khấu, nhà hát tại Thành phố Hồ Chí Minh đang khởi động trở lại với khí thế mới cùng nhiều kế hoạch quảng bá nghệ thuật cải lương.

Hoạt động sân khấu cải lương tại Thành phố Hồ Chí Minh những năm gần đây sôi động hơn trước do có sự xuất hiện của nhiều đơn vị xã hội hóa cùng Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang dàn dựng, thu hút sự quan tâm của khán giả. Tuy nhiên, môn nghệ thuật truyền thống này đang có sự thiếu hụt đội ngũ sáng tác, soạn giả cải lương nhằm tạo ra những tác phẩm hay, chất lượng. Hiện trạng “tre già nhưng măng chưa mọc” đang là nỗi lo lớn trong lĩnh vực nghệ thuật cải lương Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và cả nước nói chung hiện nay.

Thừa hưởng truyền thống của gia đình với nghệ thuật cải lương, cùng nỗ lực của bản thân, Võ Minh Lâm (sinh năm 1989) vừa được Trung ương Đoàn bình chọn là một trong 10 gương mặt trẻ tiêu biểu Việt Nam 2019, lĩnh vực văn hóa nghệ thuật.

Trong bối cảnh cuộc sống hiện đại, tác động từ cơ chế thị trường, các loại hình giải trí mới… đang ảnh hưởng đến sự tồn tại, phát triển của nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống, trong đó có cải lương. Để nghệ thuật cải lương không ngừng được sáng tạo, lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác cần phát huy vai trò của cả cộng đồng với các giải pháp vừa cấp thiết vừa mang tính lâu dài, căn cơ.

Cải lương là loại hình nghệ thuật sân khấu truyền thống đặc sắc ở vùng đất Nam Bộ. Trải qua hơn 100 năm kể từ khi ra đời, cũng như nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống khác, để tồn tại và phát triển, có vị trí lâu bền trong lòng khán giả, nghệ thuật cải lương đang đứng trước nhiều thách thức. 

Cải lương là loại hình nghệ thuật sân khấu truyền thống đặc sắc ở vùng đất Nam Bộ. Trải qua hơn 100 năm kể từ khi ra đời, cũng như nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống khác, để tồn tại và phát triển, có vị trí lâu bền trong lòng khán giả, nghệ thuật cải lương đang đứng trước nhiều thách thức.

Nhìn lại một thế kỷ thăng trầm, trong bối cảnh hội nhập và phát triển, những người yêu nghệ thuật sân khấu cải lương vượt qua khó khăn, nỗ lực sống hết mình vì nghề, vì đời. Các nghệ sĩ cải lương tâm niệm mang trong mình trách nhiệm giữ gìn, phát huy di sản nghệ thuật mà các truyền nhân đã để lại, giới thiệu tinh hoa văn hóa dân tộc đến bạn bè thế giới.

Sân khấu cải lương khu vực Nam bộ và cả nước nói chung đang đứng trước sức ép cạnh tranh với nhiều loại hình nghệ thuật, giải trí, gameshow truyền hình thực tế, khiến số lượng khán giả đến sân khấu ngày càng sụt giảm.

Đứng trước sự phát triển của công nghệ kỹ thuật số, nghệ thuật cải lương phải có những sự đổi mới để phù hợp với thời đại.

Vở “Thầy Ba Đợi” khắc họa một giai đoạn lịch sử bi hùng của dân tộc, nhân vật chính là Thầy Ba Đợi (tên thường gọi của Nhạc quan, Nhạc sư Nguyễn Quang Đại), người có công rất lớn đối với quá trình hình thành, phát triển buổi đầu của nghệ thuật Cải lương.