#nghề dệt thổ cẩm

Không chỉ là nơi bảo tồn nghề dệt truyền thống của đồng bào dân tộc Thái, xưởng dệt Hoa Ban của nghệ nhân Vì Thị Thuận ở Bản Lác, xã Mai Hạ (Phú Thọ) còn trở thành mái nhà chung của nhiều phụ nữ yếu thế và người khuyết tật. Từ những tấm thổ cẩm được dệt thủ công, nhiều lao động có việc làm, thu nhập ổn định và thêm niềm tin để vươn lên trong cuộc sống.

Nghề dệt thổ cẩm của người Chăm ở Mỹ Nghiệp tỉnh Khánh Hòa có lịch sử hàng trăm năm. Đây không chỉ là câu chuyện của kỹ thuật, mỹ thuật hay những kỹ năng thông thường, mà đã đạt đến trình độ thẩm mỹ và nhãn quan sáng tạo nghệ thuật đỉnh cao. Người Chăm xưa quan niệm nghề dệt được trao truyền từ mẹ sang con gái như một “thước đo” tiêu chuẩn của người phụ nữ trong xã hội cũ.

Tại biên giới thuộc xã Bù Gia Mập (thành phố Đồng Nai), bà Thị Y Rơ (76 tuổi, người dân tộc M’nông) vẫn ngày đêm lặng thầm “giữ lửa” nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào M’nông. Trong cuộc sống hàng ngày, người nghệ nhân ấy chưa bao giờ ngơi nghỉ hành trình truyền dạy đường nét, sắc màu văn hóa dân tộc qua từng tấm thổ cẩm cho thế hệ sau.

Giữa nhịp sống đô thị nhiều đổi thay ở phố núi B’Lao, đồng bào người Mạ tại Đạ Nghịch (phường 3 Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng) vẫn bền bỉ gìn giữ và trao truyền nghề dệt thổ cẩm truyền thống qua nhiều thế hệ.

- Ngày 10/12/2019: Lễ trao chứng nhận và vinh danh 4 Vườn di sản ASEAN của Việt Nam

- Ngày 10/12/2023: Lễ công bố Quyết định nghi lễ vòng đời và nghề dệt thổ cẩm người Chăm ở An Giang là di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

- Ngày 10/12/1896: Nhà bác học Alfred Nobel qua đời

Sáng 18/11, Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ tổ chức lễ khai mạc trưng bày chuyên đề “Nghề dệt thổ cẩm truyền thống của phụ nữ dân tộc Mạ ở xã Tà Lài, tỉnh Đồng Nai”, nhân kỷ niệm 20 năm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam và hưởng ứng Ngày hội Di sản Văn hóa TP Hồ Chí Minh.

Ở độ tuổi gần 70, bà Lò Thị Hoa (dân tộc Thái, 69 tuổi, thôn Trung Sơn, xã Đắk Wil, tỉnh Lâm Đồng) ngày ngày vẫn miệt mài ngồi bên khung cửi gìn giữ nghề dệt thổ cẩm truyền thống.

* Ngày 25/9/2019: Nghề dệt thổ cẩm của người H’rê là Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia

* Ngày 25/9/1984: Nhà văn hóa Đặng Thai Mai qua đời

* Ngày 25/9/2013: Việt Nam và Pháp nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược. Hai nước nâng cấp lên quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện tháng 10/2024

Nghề dệt thổ cẩm của người M’nông ở tỉnh Đồng Nai đã được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia, tuy nhiên hành trình bảo tồn, phát huy nét đẹp di sản này vẫn còn nhiều chông gai.

Tỉnh Điện Biên, mảnh đất địa đầu Tây Bắc, không chỉ nổi tiếng bởi chiến thắng lịch sử “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, mà còn là nơi hội tụ, giao thoa văn hóa của nhiều dân tộc thiểu số, trong đó dân tộc Thái chiếm một phần lớn dân số toàn tỉnh. Gắn bó với đời sống sinh hoạt, lao động và tín ngưỡng tâm linh của người Thái suốt bao đời là nghề dệt thổ cẩm – một biểu tượng văn hóa giàu bản sắc đang được gìn giữ và truyền lại cho thế hệ mai sau.

Nhiều năm qua, tỉnh Hòa Bình đã thực hiện nhiều giải pháp nhằm phát triển làng nghề thổ cẩm truyền thống của các dân tộc Mường, Thái, Dao…, tạo nhiều cơ hội việc làm, giúp người dân tăng thêm thu nhập, từng bước nâng cao đời sống. Việc bảo tồn, phát triển làng nghề truyền thống đã được các cấp, ngành quan tâm và triển khai hiệu quả, gắn với giá trị văn hóa địa phương, phát triển du lịch.

Ngày 19/4/2025, tại Bản Thẳm diễn ra Lễ hội Sú Khon Khoài (cúng hồn trâu) và trình diễn nghề dệt thổ cẩm lần thứ III năm 2025.

Dệt thổ cẩm Hà Ri, thôn Hà Ri, xã Vĩnh Hiệp, huyện Vĩnh Thạnh (Bình Định) vừa được UBND tỉnh Bình Định công nhận đạt chuẩn làng nghề theo quy định tại khoản 3, Điều 5 Nghị định số 52/2018-NĐ/CP của Chính phủ về phát triển ngành nghề nông thôn. Đây là tín hiệu vui và là “luồng sinh khí” mới giúp nghề dệt thổ cẩm tại địa phương vượt qua khó khăn, thách thức, nắm bắt cơ hội để duy trì bền vững, phát huy tối đa giá trị, bản sắc vốn có.

Dệt thổ cẩm Hà Ri, thôn Hà Ri, xã Vĩnh Hiệp, huyện Vĩnh Thạnh (Bình Định) vừa được UBND tỉnh Bình Định công nhận đạt chuẩn làng nghề theo quy định tại khoản 3, Điều 5 Nghị định số 52/2018-NĐ/CP của Chính phủ về phát triển ngành nghề nông thôn.

Liên kết cùng nhau sản xuất, hỗ trợ nâng cao tay nghề, phát triển các sản phẩm dệt truyền thống đạt chuẩn OCOP là cách mà các nghệ nhân làng dệt thổ cẩm Khmer (xã Văn Giáo, thị xã Tịnh Biên, tỉnh An Giang) đang thực hiện nhằm bảo tồn và mang lại sức sống mới cho nghề dệt truyền thống tồn tại hàng thế kỷ ở vùng Bảy Núi An Giang.

Cộng đồng người Thái là một trong ba dân tộc chiếm phần lớn dân số của tỉnh Điện Biên (cùng với người Mông và người Kinh). Người Thái là dân tộc có trang phục truyền thống đặc sắc với những chiếc áo cóm hay khăn piêu. Hiện nay, trước nguy cơ mai một nghề truyền thống, những nghệ nhân lớn tuổi vẫn tích cực truyền nghề, truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ tiếp bước, góp phần gìn giữ bản sắc dân tộc.

Cộng đồng người Thái là một trong ba dân tộc chiếm phần lớn dân số của tỉnh Điện Biên. Nghề dệt thổ cẩm trang phục truyền thống của dân tộc Thái dù đã từng đối mặt với nguy cơ mai một nhưng hiện vẫn được gìn giữ. Những nghệ nhân lớn tuổi vẫn bền bỉ truyền nghề cho thế hệ trẻ từng họa tiết, hoa văn đặc trưng mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.

Nằm trong vùng núi cao của huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình, xã Hang Kia và Pà Cò là nơi sinh sống của cộng đồng dân tộc Mông, một dân tộc có nền văn hóa lâu đời với những giá trị truyền thống đặc sắc. Trong đó, nghề dệt, thêu thổ cẩm là một phần quan trọng trong đời sống của người dân nơi đây.

Nếu “Nghi lễ vòng đời của người Chăm Islam” có giá trị lịch sử, gắn kết cộng đồng và bảo tồn văn hóa truyền thống của dân tộc thì “Nghề dệt thổ cẩm của người Chăm xã Châu Phong” không chỉ độc đáo ở kỹ thuật, sáng tạo của con người mà còn chứa đựng những giá trị về văn hóa và lịch sử người Chăm.

Nghề dệt thổ cẩm có từ rất lâu đời, là một nét văn hóa đặc trưng của đồng bào người dân tộc Mường ở huyện miền núi Tân Sơn (tỉnh Phú Thọ).