#nét đẹp văn hóa

Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.

Dân tộc Việt Nam luôn đề cao đạo lý “kính già”, đó là truyền thống, là phương châm ứng xử và nét đẹp văn hóa của dân tộc. Và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là tấm gương mẫu mực về việc quan tâm, kính trọng và đặt niềm tin sâu sắc vào người cao tuổi.

Ngày 6/5/2026 (tức 20/3 âm lịch), Lễ hội làng Lệ Mật chính thức khai mạc tại đình làng Lệ Mật, phường Việt Hưng, Hà Nội. Sự kiện kỷ niệm 983 năm Ngày Đức Thánh lập "Thập Tam trại" và tôn vinh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Diễn ra từ 20/3 đến 24/3 âm lịch, lễ hội là dịp để người dân phát huy truyền thống "uống nước nhớ nguồn", đồng thời quảng bá nét đẹp văn hóa đặc sắc của làng nghề đến du khách thập phương.

Rằm tháng Giêng (còn gọi là Tết Nguyên tiêu, lễ Thượng nguyên) là một trong những ngày lễ tiết quan trọng nhất trong năm của người Việt. Người xưa có câu: Lễ Phật quanh năm không bằng Ngày Rằm tháng Giêng.

Đối với người Việt Nam, từ xa xưa, con chữ đã rất được trân trọng. Cùng với tục khai bút đầu năm, người Việt còn có thú vui tao nhã là xin chữ ngày xuân, chứa đựng những ước vọng về một năm mới thuận hòa, may mắn và bình an đến với mỗi người và mỗi gia đình.

Trên mảnh đất xã Bù Đăng (Đồng Nai), người dân vẫn âm thầm giữ gìn những nhịp điệu múa của dân tộc S’tiêng. Các đội múa không chỉ bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc trên địa bàn tỉnh mà còn góp phần lan tỏa, phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc thiểu số đến thế hệ mai sau.

Từ bao đời nay, đạo lý tốt đẹp “kính lão đắc thọ” luôn là phương châm ứng xử, là nét đẹp văn hóa của dân tộc Việt Nam, và Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương mẫu mực về việc quan tâm, kính trọng người cao tuổi.

Tối 17/4 (tức ngày 20/3 năm Ất Tỵ), tại Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Bà Ponagar ở thành phố Nha Trang, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa tổ chức khai mạc Lễ hội Tháp Bà Ponagar năm 2025. Lễ hội đã thu hút hàng nghìn lượt người dân địa phương, du khách trong nước và quốc tế, đặc biệt là đồng bào Chăm từ các tỉnh Ninh Thuận, Bình Thuận, khu vực Tây Nguyên cùng về tham dự.

Một mùa Xuân mới đã về mang theo lộc biếc trên cành, các loài hoa đua nhau bừng nở, khoe sắc xuân. Trong hơi thở mùa xuân ấy, người dân nô nức trẩy hội, gửi gắm ước vọng về một năm mới bình an, mọi việc hanh thông.

Một mùa Xuân mới đã về mang theo lộc biếc trên cành, các loài hoa đua nhau bừng nở, khoe sắc xuân. Trong hơi thở mùa xuân ấy, người dân nô nức trẩy hội, gửi gắm ước vọng về một năm mới bình an, mọi việc hanh thông.

Hằng năm, cứ vào đêm 14, rạng sáng 15 tháng Giêng âm lịch, tại Khu di tích lịch sử, văn hóa Đền Trần - Chùa Tháp, phường Lộc Vượng, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định diễn ra nghi Lễ Khai ấn.

Tại tỉnh Điện Biên, cộng đồng người dân tộc Hà Nhì cư trú ở các xã Sín Thầu, Sen Thượng, Leng Su Sìn và Chung Chải, huyện cực Tây biên giới Mường Nhé. Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, trang phục truyền thống của dân tộc Hà Nhì vẫn luôn tồn tại, được gìn giữ và có sức sống lâu bền, qua bao thế hệ.

Để bảo tồn, phát huy nét đẹp các giá trị truyền thống của cộng đồng dân tộc thiểu số, trong hai ngày 4 - 5/10, UBND thành phố Kon Tum (Kon Tum) tổ chức Hội thi cồng chiêng, xoang lần thứ II, năm 2024.

Nhằm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Kon Tum đã triển khai Dự án 6 thuộc Chương trình Mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 (Chương trình 1719). Nhờ đó, Kon Tum đã khôi phục phần lớn nét đẹp văn hóa, lễ hội truyền thống của các dân tộc thiểu số, từng bước nâng cao đời sống tinh thần cho người dân.

Ngày 28/4, tại thị trấn Phong Nha, UBND huyện Bố Trạch (Quảng Bình) đã tổ chức Lễ hội đua thuyền truyền thống trên sông Son lần thứ VII và Hội thi cá trắm sông Son.

Trong hai ngày 23 - 24/3 (tức 14 - 15 tháng 2 Âm lịch), Lễ hội Nàng Han được tổ chức tại thôn Tây An, xã Mường So, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu. Lễ hội Nàng Han được tổ chức nhằm cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, nhân dân mạnh khỏe, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Ngày 29/2, Lễ hội Cầu ngư truyền thống quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng, năm 2024 diễn ra tại công viên biển Hà Khê với nhiều hoạt động truyền thống, đặc sắc, mang đậm nét văn hóa, tín ngưỡng của cư dân vùng biển miền Trung.

Người xưa có câu “mùng 9 vía Trời, mùng 10 vía Đất”. Theo đó, mùng 10 Âm lịch vía Đất có thể xem là ngày “sanh thần” của ông Địa - một vị thần gần gũi với người dân, là nét đẹp văn hóa, biểu thị cho sự giao lưu văn hóa giữa các tộc người ở vùng Nam Bộ từ thời khẩn hoang. Gần một thập kỷ tìm hiểu và yêu quý hình ảnh ông Địa, nhà sưu tập Nguyễn Hiếu Tín đã sở hữu trên 400 bức tượng; trong đó, không ít tượng có tuổi đời hàng thế kỷ.

Lần đầu tiên Lễ dâng hoa thủy tiên tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn miếu Mao Điền (huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương) được tổ chức sáng 14/2 (tức ngày mùng 5 Tết), thể hiện lòng tri ân, hiếu kính của thế hệ con cháu đời sau đối với các bậc thánh hiền, các danh nhân khoa bảng.

Trong tâm thức của người Việt, Tết cũng là cơ hội để lắng tụ, kết tinh, lưu giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa tốt đẹp từ ngàn đời mà ông cha đã truyền lại. Một trong những nét đẹp văn hóa đẹp của người Việt đó là đi lễ chùa vào đầu năm mới.