Luật Thủ đô (sửa đổi) 2026 đã chính thức được thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI và sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Không chỉ là bước tiến quan trọng về thể chế cho Hà Nội, Luật Thủ đô còn mở ra không gian phát triển mới khi trao quyền mạnh mẽ hơn theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.
Chiều 23/4, với đa số phiếu tán thành, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) với hơn 190 thẩm quyền được giao cho chính quyền thành phố Hà Nội. Đây là những điểm đột phá để Thủ đô phát triển trong thời gian tới.
Quốc hội dự kiến thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI theo trình tự, thủ tục rút gọn, nhằm tạo cơ chế đặc thù, vượt trội cho Hà Nội bứt phá phát triển, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao về trách nhiệm giải trình, bảo đảm minh bạch trong việc thực hiện các thẩm quyền được giao.
Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ thảo luận, biểu quyết thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Phóng viên báo Tin tức và Dân tộc (TTXVN) đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Quốc Hoàn, Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp - cơ quan chủ trì soạn thảo) về dự án luật quan trọng này.
Đại diện Bộ Tư pháp nhấn mạnh như vậy tại Hội thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) - Kiến tạo thể chế, không gian phát triển vượt trội cho Thủ đô Hà Nội, ngày 2/4.
Trong quá trình hoàn thiện Luật Thủ đô (sửa đổi), nhiều cơ chế mới đang được đề xuất nhằm tạo dư địa cho Hà Nội phát triển nông nghiệp theo hướng sinh thái với trọng tâm là nâng cao hiệu quả sử dụng đất; công nghệ cao và bền vững, gắn với bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.
Chiều 24/2, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp với Bộ Tư pháp và các bộ, cơ quan liên quan về tình hình triển khai, xây dựng một số dự án luật, nghị quyết do Bộ Tư pháp chủ trì xây dựng tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
Ngày 12/1, Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với UBND TP Hà Nội tổ chức Hội nghị đánh giá thi hành Luật Thủ đô số 39/2024/QH15 và đề xuất nội dung cơ chế, chính sách đặc thù xây dựng dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).
Những kết quả bước đầu của các dự án tái thiết đô thị từ hoạt động sáng tạo ở Hà Nội là không thể phủ nhận. Tuy vậy, do là lĩnh vực mới nên tái thiết đô thị từ hoạt động sáng tạo không tránh khỏi những khó khăn, bất cập. Thực tế này đòi hỏi thành phố Hà Nội có góc nhìn rộng mở và những chất xúc tác mới nhằm thúc đẩy hoạt động tái thiết đô thị từ sáng tạo phát triển, góp phần tạo ra diện mạo văn minh, hiện đại, giàu bản sắc cho Thủ đô.
Một trong những mục tiêu của việc tái thiết đô thị từ hoạt động sáng tạo là lấy văn hóa và sáng tạo để phát triển đô thị một cách bền vững và nâng cao chất lượng sống của người dân. Nhìn lại những dự án tái thiết đô thị của Hà Nội thời gian qua, có thể thấy cộng đồng luôn là trung tâm hướng đến, lợi ích của cộng đồng luôn được đặt lên hàng đầu. Hơn cả, những người thực hiện chương trình, dự án còn huy động nội lực trong cộng đồng để cùng thực hiện, duy trì, quản lý các công trình tái thiết, nhằm tạo sự bền vững lâu dài.
Chiều 28/5, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV, các đại biểu Quốc hội thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi). Bên hành lang Quốc hội, một số đại biểu cho rằng, Luật Thủ đô sửa đổi ban hành sẽ thúc đẩy sự phát triển bộ mặt Hà Nội.
Dự kiến, tại Kỳ họp thứ 7 tới (tháng 5/2024), Quốc hội sẽ xem xét thông qua dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). Dự thảo Luật trình Quốc hội lần này đã bổ sung nhiều quy định mới để tăng cường bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.
Sáng 26/3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khai mạc Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ 5 để thảo luận một số nội dung trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV.
Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Trọng Kỳ Anh cho biết, dự kiến từ quý I/2024 Sở QHKT sẽ tiếp nhận các cán bộ đô thị các quận, huyện, thị xã được biệt phái ngắn hạn để đào tạo tại chỗ, giải quyết các công việc của địa phương tại Sở.
Đến nay, Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) mới được trình Quốc hội lần đầu nhưng đã nhận được nhiều kỳ vọng không chỉ trong hệ thống chính trị mà còn cả nhân dân Thủ đô và cả nước, với mong muốn Luật sớm được ban hành, góp phần khơi thông các nguồn lực của Thủ đô, tạo sự lan tỏa, động lực dẫn dắt cho cả Vùng Thủ đô và cả nước. Đáng chú ý, trong 9 chính sách mới mà Hà Nội đề xuất trong xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi), chính sách "Phát triển văn hóa và giáo dục Thủ đô" được đặc biệt quan tâm.
Từ đề xuất của thành phố Hà Nội, nhất là được sự thống nhất và chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với UBND thành phố và các bộ, ngành liên quan đã chuẩn bị hồ sơ Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) công phu, chất lượng, bảo đảm các nội dung sửa đổi phù hợp với quy định pháp luật và tính khả thi trong thực hiện. Tại Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV, Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) đã được trình lên Quốc hội trong kỳ vọng về sự đổi thay, hoàn thiện cơ chế, chính sách để Thủ đô "hóa Rồng".
Ngày 3/10, Quốc hội Indonesia đã bỏ phiếu thông qua Luật thủ đô nhà nước (IKN) sửa đổi, không chỉ nhằm ngăn cản việc lật ngược dự án di dời thủ đô từ Jakarta đến tỉnh Đông Kalimantan, mà còn tăng quyền hạn cho chính quyền IKN Nusantara trong việc quản lý ngân sách riêng.
