Nằm cheo leo nơi biên giới xa xôi của tỉnh Lai Châu, bản Là Si (xã Thu Lũm) là nơi sinh sống của đồng bào La Hủ với vô vàn thiếu thốn. Năm 2026, ánh điện đã thắp lên niềm hy vọng mới cho bản Là Si, nhưng để biến hy vọng thành hiện thực, cần thêm nhiều nguồn lực và giải pháp đồng bộ.
Với đặc thù là tỉnh vùng cao biên giới có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, những năm qua tỉnh Lai Châu đã và đang triển khai đồng bộ nhiều chính sách, giải pháp giảm nghèo nhằm tạo sinh kế, hỗ trợ việc làm, thay đổi cách làm kinh tế để giúp bà con vươn lên thoát nghèo bền vững.
Với phương châm “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt”, lớp lớp cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng có mặt nơi biên cương xa xôi, lập đồn, dựng trạm, bám đất, bám dân, thực sự là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với đồng bào các dân tộc biên giới. Và hình ảnh của họ - những người lính quân hàm xanh, đang ngày càng trở nên thân thiết với bà con đồng bào dân tộc thiểu số nơi bản làng biên giới.
Người La Hủ chủ yếu làm nương du canh với nhịp độ luân chuyển cao. Gần đây họ chuyển dần sang trồng lúa trên ruộng bậc thang. Người La Hủ nổi tiếng về nghề đan lát (mâm cơm, ghế mây), rèn.Săn bắt, đánh cá, hái lượm có vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống kinh tế.
Người Cống có nguồn gốc di cư trực tiếp từ Lào sang. Họ ở nhà sàn ba hay bốn gian, chỉ có một cửa ra vào, một cửa sổ ở gian giữa, chạy dọc theo vách mặt chính của nhà có thêm một chiếc sàn nhỏ ít có giá trị sử dụng nhưng nhà nào cũng có là đặc trưng trong nhà người Cống.
Đồng bào dân tộc Mảng ở huyện Nậm Nhùn (Lai Châu) có trên 650 hộ với hơn 3.100 nhân khẩu, sinh sống tập trung ở 14 bản thuộc 5 xã Nậm Ban, Nậm Pì, Hua Bum, Nậm Hàng và Trung Chải.
Là dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn, sinh sống chủ yếu ở huyện biên giới Mường Tè (Lai Châu), trước đây bà con dân tộc La Hủ có tập quán du canh, du cư và tỷ lệ đói nghèo cao.
Là dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn, sinh sống chủ yếu ở huyện biên giới Mường Tè (Lai Châu), trước đây bà con dân tộc La Hủ có tập quán du canh, du cư và tỷ lệ đói nghèo cao. Nhờ các chính sách ưu việt của Đảng và Nhà nước, với lực lượng nòng cốt là Bộ đội Biên phòng, giờ đây đồng bào dân tộc La Hủ đã định canh, định cư, tập trung phát triển kinh tế để từng bước thoát nghèo.
Đồng bào người Cống là một trong những dân tộc ít người của tỉnh Điện Biên, sinh sống chủ yếu ở vùng sâu, vùng xa nằm dọc theo tuyến biên giới Việt - Lào. Thực hiện Quyết định 1672/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án “Phát triển kinh tế - xã hội vùng các dân tộc: Mảng, La Hủ, Cống, Cờ Lao”, ngày 28/02/2012 UBND tỉnh Điện Biên đã ban hành và phê duyệt đề án "Phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc Cống tỉnh Điện Biên" giai đoạn 2011 - 2020. Được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, đời sống của đồng bào dân tộc Cống đã được nâng lên rõ rệt, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 78,8% (năm 2012) xuống 56% (2017).
Bên cạnh nhiệm vụ gìn giữ, bảo vệ vùng biên giới thiêng liêng của Tổ quốc, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Đồn Pa Ủ đóng trên xã Pa Ủ (Mường Tè, Lai Châu) thường xuyên giúp người dân La Hủ phát triển kinh tế, chăm lo đời sống sức khỏe, vận động nhân dân vùng biên thực hiện tốt những chủ trương, chính sách của Đảng, nhà nước và pháp luật.
Báo Tin Tức Cuối tuần số 31 đăng Chuyên đề: “Phát triển toàn diện cho vùng 4 dân tộc rất ít người”, phản ánh việc thực hiện Đề án “Phát triển kinh tế - xã hội vùng các dân tộc: Cống, Mảng, La Hủ, Cờ Lao”. Ông Nguyễn Quang Đức, Vụ trưởng Vụ Địa phương I, Ủy ban Dân tộc cho rằng Đề án đã và đang làm đổi thay đời sống của các dân tộc này. Tuy nhiên, bên cạnh đó, còn có những khó khăn, bất cập về chính sách cần được xem xét, điều chỉnh cho phù hợp với thực tế.
Sau gần 5 năm triển khai thực hiện (tính từ khi giao vốn) Đề án “Phát triển kinh tế - xã hội vùng các dân tộc: Cống, Mảng, La Hủ, Cờ Lao”, đến nay đời sống của các dân tộc này đã có những thay đổi đáng kể. Tuy nhiên, còn những khó khăn, bất cập về chính sách cần được xem xét, điều chỉnh cho phù hợp với thực tế.
Trước đây họ thường làm nhà, lều rải rác ở ngay trên nương, trên núi cao thuộc hai xã Pa Ủ VÀ Pa Vệ Sủ huyện Mường Tè (Lai Châu). Nhà lợp lá, lá vàng lại chuyển đi nơi khác nên người La Hủ mới có tên Xá lá vàng.
Với người La Hủ, việc sinh đẻ và đặt tên cho trẻ sơ sinh rất quan trọng, vì không chỉ ý nghĩa đối với đứa bé sinh ra, mà còn ảnh hưởng tốt hay xấu đến các thành viên trong gia đình. Vì vậy, người phụ nữ từ khi trở dạ cho đến lúc sinh con, đặt tên cho đứa trẻ phải tuân thủ tục lệ và những kiêng kị.
Đồng bào La Hủ, còn có các tên gọi khác như Xá Lá Vàng, Khù Sung, Hả Quy, hiện có khoảng 6.874 người, chủ yếu sinh sống ở huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu.
Từ khi Cách mạng thành công, dân tộc La Hủ đã được quan tâm, phát triển, đặc biệt là từ khi có Đề án “Phát triển kinh tế, xã hội các dân tộc Mảng, La Hủ và Cống" ở tỉnh Lai Châu.
.jpg)
