Các xã vùng núi Khánh Sơn (tỉnh Khánh Hòa) từng có thời gian dài nằm trong diện nghèo nhất cả nước. Nhưng hiện nay, vùng đất này đang “thay da đổi thịt” nhờ lựa chọn đúng cây trồng “hái ra tiền” - sầu riêng.
Về với vùng núi Khánh Sơn hay Khánh Vĩnh (Khánh Hòa) những ngày này, không khó để bắt gặp hình ảnh những bạn trẻ người Raglai miệt mài tập múa, gõ chiêng hay tự tay chuẩn bị bộ trang phục truyền thống cho buổi trình diễn tại Ngày hội Văn hóa các dân tộc Việt Nam năm 2025.
Chính thức thoát khỏi danh sách huyện nghèo toàn quốc giai đoạn 2021 - 2025 vào đầu năm 2025, hai huyện miền núi Khánh Sơn, Khánh Vĩnh đã có định hướng quan trọng để phát triển thành các tiểu đô thị sinh thái núi rừng, phát triển nông nghiệp cây trồng có giá trị cao gắn với bản sắc văn hóa truyền thống.
Khánh Sơn và Khánh Vĩnh là hai huyện miền núi của tỉnh Khánh Hòa, đa số dân cư là đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống kinh tế - xã hội thấp hơn so với các địa phương trong tỉnh.
Tháng 2/2025, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định công bố 2 huyện Khánh Sơn, Khánh Vĩnh thoát nghèo. Đây là kết quả, thành tích lớn của toàn hệ thống chính trị tỉnh Khánh Hòa sau chặng đường dài nỗ lực.
Theo quy hoạch, huyện Khánh Sơn được định hướng phát triển theo mô hình tiểu đô thị sinh thái núi rừng, ưu tiên phát triển và xây dựng các đô thị có mật độ cây xanh sinh thái cao, thân thiện với thiên nhiên, tận dụng lợi thế về điều kiện khí hậu và hệ thống rừng đặc trưng.
Trong bối cảnh hội nhập, việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số tại hai huyện miền núi Khánh Sơn và Khánh Vĩnh (tỉnh Khánh Hòa) mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Các giá trị văn hóa ở đây là di sản quý báu, nguồn lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Hai huyện này nổi tiếng với nét đẹp văn hóa đặc trưng của người Raglai và các dân tộc khác. Những lễ hội truyền thống, phong tục tập quán tốt đẹp và các làn điệu dân gian không chỉ thể hiện chiều sâu văn hóa mà còn thu hút khách du lịch trong và ngoài nước, giúp quảng bá hình ảnh của vùng đất phía Tây Khánh Hòa.
Vận dụng linh hoạt các cơ chế đặc thù và tiềm lực nội tại, tỉnh Khánh Hòa quyết tâm đến cuối năm 2024 sẽ đưa hai huyện miền núi Khánh Sơn, Khánh Vĩnh thoát khỏi huyện nghèo 30a (theo Quyết định số 353/QĐ-TTg ngày 15/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ). Tuy nhiên, hiện còn nhiều khó khăn, thách thức, nên hai địa phương cần nỗ lực hơn nữa để về đích thoát nghèo.
Ngược lên vùng núi cao Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa, sáng sớm mây trắng giăng kín buôn làng. Khi khói bếp bắt đầu tỏa lên cao cũng là lúc những già làng nơi đây bắt đầu công việc thường nhật là chế tác những dụng cụ phục vụ cho cuộc sống của cộng đồng. Đặc biệt hơn cả là tạo ra những cây đàn Chapi, sáo, khèn bầu - nhạc cụ đặc trưng của người đồng bào Raglai.
Gần 10 năm qua, Khánh Sơn là vựa sầu riêng lớn của tỉnh Khánh Hòa, là nơi cho ra những quả sầu riêng chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong và ngoài nước, đặc biệt là thị trường Trung Quốc.
Thời gian gần đây, tại huyện miền núi Khánh Sơn (tỉnh Khánh Hòa) xảy ra sự việc một cây Dầu rái được công nhận là cây Di sản Quốc gia đã chết khô nhưng cấp xã vẫn có tờ trình xin huyện chủ trương bảo tồn, xử lý cây chết, trồng cây non với chi phí lên tới 400 triệu đồng.
Cảm nhận được tiềm năng, lợi thế và có niềm yêu thích vẻ đẹp của quê hương miền sơn cước Khánh Sơn (tỉnh Khánh Hòa), nhóm bạn trẻ "Khanh Son Eco" đã thiết lập dự án du lịch sinh thái gắn với bảo tồn, phát huy truyền thống văn hóa dân tộc, kết hợp quảng bá nông nghiệp địa phương.
Khánh Sơn là huyện miền núi của tỉnh Khánh Hòa, nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, mát mẻ quanh năm. Dựa trên những lợi thế có sẵn, huyện đã triển khai nhiều giải pháp để thúc đẩy du lịch của địa phương.
Phần lớn dân số của huyện miền núi Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa là người dân tộc thiểu số, tỷ lệ hộ nghèo cao, trình độ tiếp cận với các ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất còn nhiều hạn chế. Trong khi đó, cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất, đời sống chưa thuận lợi, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp hiệu quả chưa cao. Trước thực trạng đó, huyện đã triển khai đồng bộ các giải pháp để hỗ trợ người dân thoát nghèo và tạo ra các cơ hội tạo thu nhập ổn định, qua đó góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo một cách bền vững.
UBND tỉnh Khánh Hòa vừa có quyết định phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch và xây dựng hai huyện miền núi Khánh Sơn và Khánh Vĩnh đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050.
UBND tỉnh Khánh Hòa vừa có quyết định phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch và xây dựng hai huyện miền núi Khánh Sơn và Khánh Vĩnh đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050.
Huyện miền núi Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa có thổ nhưỡng rất phù hợp để phát triển nông nghiệp, đặc biệt là các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao. Từ khi thương hiệu "Sầu riêng Khánh Sơn - cơm vàng, hạt lép" được khẳng định, loại quả này không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn là chìa khóa giúp địa phương thoát nghèo, phát triển bền vững.
Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững tỉnh giai đoạn 2021-2025, tỉnh Khánh Hòa còn rất nhiều nội dung, phần việc, chỉ tiêu chưa thực hiện do nhiều khó khăn khách quan lẫn chủ quan.
Vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Khánh Hòa đã được quan tâm, đầu tư các nguồn lực để thực hiện phát triển kinh tế - xã hội địa phương, góp phần đem lại nhiều kết quả quan trọng trong công tác giảm nghèo.
Đời sống vật chất, văn hóa tinh thần của đồng bào các dân tộc thiểu số ở tỉnh Khánh Hòa ngày càng được nâng cao. Góp phần lớn trong kết quả này là vai trò của những già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng.
