Từng là địa bàn có tỷ lệ tảo hôn khá cao, xã Pu Sam Cáp (Lai Châu) đã có những chuyển biến rõ rệt trong việc ngăn chặn hủ tục này. Sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, nhà trường và cộng đồng đã từng bước thay đổi nhận thức, giúp nhiều em nhỏ có cơ hội tiếp tục học tập, hướng tới tương lai bền vững.
Những tập tục lạc hậu ăn sâu, bám chặt trong nhận thức, khiến người ốm đau không được đưa đến cơ sở y tế để chữa trị; tục đâm trâu trong các lễ hội gây lãng phí, tốn kém; tục tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, làm trì trệ sự phát triển. Với sự chủ động vào cuộc quyết liệt của cấp ủy Đảng, chính quyền, các ban ngành, đoàn thể, các giá trị văn hóa truyền thống đậm đà bản sắc văn hóa của đồng bào được gìn giữ, phát huy, nhiều hủ tục lạc hậu đã được loại bỏ.
Theo thống kê của Ban Dân tộc tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2015 - 2020, toàn tỉnh ghi nhận 830 trường hợp tảo hôn; so với giai đoạn trước (2010 - 2015) giảm 704 trường hợp, bình quân giảm 9,2%/năm. Địa phương có 31 trường hợp hôn nhân cận huyết thống, giảm 70 trường hợp so với giai đoạn trước (2010 - 2015), bình quân mỗi năm giảm 13,8%. Để có được kết quả này, các địa phương trong tỉnh đã triển khai nhiều biện pháp cụ thể, nỗ lực đẩy lùi, tiến tới xóa bỏ vấn nạn này.
Ngày 29/12, tại Sóc Trăng, Ban Dân tộc tỉnh tổ chức Hội thi tìm hiểu pháp luật, tuyên truyền giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, tảo hôn là việc lấy vợ, lấy chồng khi một bên hoặc cả hai bên chưa đủ tuổi kết hôn, cụ thể là nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên. Tuy nhiên, xuất phát từ quan điểm, tập quán lạc hậu, coi việc lấy vợ, lấy chồng cho con sớm là để nhà có thêm người làm, người lao động, hay chỉ đơn thuần từ suy nghĩ tuổi trẻ thì đẻ con sẽ khỏe mạnh hơn… nên tình trạng tảo hôn ở các vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Phú Thọ vẫn xảy ra.
Lai Châu là tỉnh biên giới với gần 85% đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Tỉnh đã triển khai các giải pháp nhằm từng bước giảm thiểu tình trạng tảo hôn và xóa bỏ hôn nhân cận huyết thống trên địa bàn.
Tỉnh Tuyên Quang đang thực hiện nhiều giải pháp, đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động, nâng cao nhận thức thông tin cho đồng bào dân tộc thiểu số về tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống và kiến thức pháp luật hôn nhân và gia đình.
Triển khai Tiểu dự án 2 của Dự án 9 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025, các cấp, ngành tỉnh Lào Cai tập trung tuyên truyền, vận động, thay đổi hành vi của đồng bào dân tộc thiểu số về tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống.
Tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong đồng bào dân tộc thiểu số đã và đang kéo theo nhiều hệ lụy cho gia đình và xã hội, là lực cản sự phát triển kinh tế, xã hội và chất lượng dân số.
Tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống đã tồn tại lâu đời ở nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Cao Bằng. Điều này để lại nhiều hệ lụy nghiêm trọng đến sự phát triển thể chất, tầm vóc thể hình và là rào cản lớn cho việc học tập, phát triển giáo dục của các bé gái. Tỉnh Cao Bằng đã và đang đề ra nhiều giải pháp nhằm hướng tới mục tiêu đến năm 2025 ngăn chặn thành công tình trạng tảo hôn trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Bộ đội Biên phòng Lào Cai đã tổ chức tuyên truyền phổ biến pháp luật tại nhiều địa phương khu vực biên giới, góp phần nâng cao kiến thức pháp luật nhất là vấn đề tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống cho hàng trăm người là đồng bào các dân tộc ít người ở vùng cao.
Những năm qua, tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết (TH&HNCH) đã trở thành vấn nạn xã hội nhức nhối, ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng sống của đồng bào Mông, Dao... ở một số huyện: Trạm Tấu, Mù Cang Chải, Văn Chấn (Yên Bái).
Lai Châu là tỉnh biên giới có 20 dân tộc sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần 85%. Nhiều năm qua, tỉnh Lai Châu đã triển khai nhiều giải pháp nâng cao nhận thức cho bà con về những tác hại, hệ lụy của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, qua đó từng bước giảm thiểu tình trạng tảo hôn, xóa bỏ hôn nhân cận huyết thống trên địa bàn.
Năm 2022, dù tỷ lệ tảo hôn và phụ nữ sinh con dưới 18 tuổi tại Lào Cai có giảm so với năm trước nhưng vẫn không đạt chỉ tiêu UBND tỉnh giao. Theo Ban Dân tộc tỉnh Lào Cai, còn nhiều khó khăn trong công tác tuyên truyền, xử lý và nâng cao nhận thức của người dân trên địa bàn về vấn nạn này, đặc biệt ở vùng sâu, vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống xảy ra tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số đang là vấn đề nan giải của tỉnh Thanh Hóa. Dù chính quyền địa phương đã thực hiện nhiều giải pháp ngăn chặn nhưng tình trạng này vẫn đang xảy ra tại khu vực các huyện biên giới đặc biệt khó khăn, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Trang bị cho học sinh kiến thức sức khỏe sinh sản vị thành niên, hiểu biết về tác hại của nạn tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, giúp các em vừa bảo vệ bản thân vừa trở thành hạt nhân trong công tác tuyên truyền về dân số, giới tính, góp phần ngăn chặn và đẩy lùi tình trạng này. Đây là cách làm hay của thầy và trò Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam.
Dù được quan tâm nhiều hơn nhưng cuộc sống của phụ nữ và trẻ em ở một số địa phương vùng cao tỉnh Lào Cai vẫn còn không ít thiệt thòi. Nạn tảo hôn vẫn tồn tại kéo theo tình trạng phụ nữ dưới 18 tuổi sinh con chưa được cải thiện nhiều, không chỉ ảnh hưởng tới chất lượng dân số mà còn khiến công tác xóa đói giảm nghèo gặp khó khăn. Lào Cai đang triển khai nhiều giải pháp nhằm đẩy lùi tình trạng sinh con ở tuổi vị thành niên, trong đó chú trọng tác động thay đổi tư duy - coi đây là yếu tố then chốt để không còn em gái nào phải hối hận vì đã lấy chồng sớm.
Những năm qua, tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống tại vùng cao Yên Bái đã trở thành một vấn nạn xã hội nhức nhối. Cả hệ thống chính trị đã và đang vào cuộc nỗ lực đẩy lùi, từng bước xóa bỏ hủ tục lạc hậu này.
