Giữa cánh rừng đặc dụng của xã Tà Xùa, tỉnh Sơn La, đường vào bản Làng Sáng nhiều đoạn chỉ vừa một xe máy chạy qua. Tối tối, nơi bản xa này lại vang lên tiếng đánh vần ê a của những phụ nữ dân tộc Mông lần đầu học chữ. Tại bản Làng Sáng, lớp học xóa mù chữ mở ra hy vọng đổi thay cho những người quanh năm chỉ biết cầm cuốc làm nương rẫy mà chưa một lần cầm bút.
Khi mặt trời khuất sau núi đá, tiếng tập đọc chưa rõ chữ lại vang lên ở vùng núi đá Sà Phìn (huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang). Lớp học xóa mù chữ lặng lẽ diễn ra trong đêm vắng. Các học viên tuổi đời từ 15 đến 50, với những bàn tay thô ráp vốn quen với việc canh tác trồng lúa, trồng ngô thì nay đang cố gắng nắn nót từng con chữ, con số. Với mong muốn biết đọc, biết viết, tính toán thành thạo, từ đó dễ dàng tiếp cận các kiến thức, tăng thêm hiểu biết, vươn lên thoát nghèo, phát triển kinh tế gia đình, các học viên đi học không chỉ cho bản thân mà còn cho gia đình họ.
Những ngón tay thô ráp, nhăn nheo của các mẹ, các chị do lao động và tuổi tác, vẫn đang miệt mài, nắn nót theo từng con chữ. Lớp học xóa mù chữ tại các thôn Thác Đất, Ngòi Tèo, Kim Long, xã Minh Dân (huyện Hàm Yên, Tuyên Quang) vang vọng tiếng đọc bài i tờ mỗi tối giữa màn đêm lạnh giá.
Ngay sau ngày tuyên bố đất nước được hoàn toàn độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động phong trào xoá mù chữ, coi mù chữ như một “quốc nạn”. Sau 75 năm, từ một đất nước có hơn 95% người mù chữ, đến nay, phong trào học tập thường xuyên, suốt đời đã lan toả, góp phần xây dựng xã hội học tập trong toàn quốc.
Nhiều năm nay, các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn ở vùng biển Thọ Quang (quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng) vẫn hằng ngày đến nhà cô Lê Thị Châu (61 tuổi, ở khu dân cư Lộc Phước 3, quận Sơn Trà) để học chữ từ lớp học miễn phí của cô.
Phong trào cho con đi học chữ trước khi vào lớp một đã diễn ra từ lâu. Đã có nhiều giáo viên và chuyên gia cảnh báo nhưng không được sự lưu tâm của các bậc phụ huynh.
Sau một ngày lao động trên nương, 3 mẹ con chị Lữ Thị Phương (53 tuổi) ở bản Na Ca, xã Châu Hạnh, huyện Quỳ Châu, gồm mẹ chồng, con gái và con dâu lại cùng đi học chữ. Đã 3 tháng nay, dù trời mưa hay nắng, 3 mẹ con chị Phương vẫn đến lớp học đều đặn.
