Thị trường chứng khoán toàn cầu đồng loạt lao dốc trong phiên 18/8 sau khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran chính thức hết hạn mà không mang lại bất kỳ tiến triển nào trong việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz. Sự bế tắc này làm dấy lên lo ngại giá năng lượng tiếp tục neo cao sẽ thổi bùng ngọn lửa lạm phát.
Từ vấn đề hạt nhân, eo biển Hormuz đến các nhóm dân quân thân Iran và Hiệp định Abraham, hàng loạt bất đồng khiến con đường hướng tới hòa bình Trung Đông vẫn mong manh.
Đại sứ Iran tại Trung Quốc - ông Abdolreza Rahmani Fazli cho biết Tehran đã thể hiện sẵn sàng ủng hộ đề xuất 4 điểm của Chủ tịch Tập Cận Bình về hòa bình ở Trung Đông.
Tiếp tục dư luận về thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần giữa Mỹ và Iran, nhiều nước đánh giá tích cực về Pakistan trong vai trò trung gian, đồng thời kêu gọi các bên tận dụng cơ hội để thúc đẩy đối thoại, hướng tới giải pháp hòa bình lâu dài cho khu vực Trung Đông.
Ngày 8/4, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran đã xác nhận về thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần do Pakistan làm trung gian và được thông qua dưới sự chấp thuận của Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei.
Tờ Financial Times ngày 16/1 đưa tin giới chức Mỹ đang đề xuất mở rộng ý tưởng “Hội đồng Hòa bình” mô phỏng theo kịch bản ở Gaza, bao gồm những quốc gia khác chịu tác động bởi chiến tranh và xung đột, trong đó có Ukraine và Venezuela.
Dù đạt được lệnh ngừng bắn, Mỹ vẫn đối mặt loạt thách thức chiến lược tại Gaza, từ Hamas, Israel đến các nước trung gian, khiến hòa bình Trung Đông mong manh hơn bao giờ hết.
Sau khi ổn định tình hình ở Gaza, chính quyền Mỹ hướng mục tiêu ngoại giao tới Syria và Liban, coi đây là bước tiếp theo trong chiến lược tái định hình toàn diện Trung Đông.
Hội nghị thượng đỉnh quốc tế về tương lai Gaza tại Sharm el-Sheikh (Ai Cập) đánh dấu nỗ lực ngoại giao lớn nhất kể từ khi xung đột Israel - Hamas bùng phát. Dưới sự thúc đẩy của Tổng thống Mỹ Donald Trump, các bên trung gian như Ai Cập, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ, một thỏa thuận ngừng bắn và trao đổi con tin đã ra đời, mở ra lộ trình hòa bình mới cho Trung Đông. Đây được xem là bước đi đầu tiên trong kế hoạch hòa bình gồm 20 điểm của Tổng thống Trump.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tuyên bố Washington không có ý định triển khai binh sĩ đến Dải Gaza, trong bối cảnh lực lượng Mỹ đã hiện diện tại Trung Đông để giám sát việc thực thi thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và phong trào Hamas của Palestine.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 12/10 cho biết lực lượng nước này đã tiến hành loạt cuộc tấn công trong 24 giờ qua nhằm vào các cơ sở năng lượng, điểm triển khai quân và lính đánh thuê của Ukraine.
Sau khi Israel và Phong trào Hamas đạt được thỏa thuận ngừng bắn giai đoạn đầu tại Dải Gaza, nhiều quốc gia và nhà lãnh đạo trên thế giới đã bày tỏ hoan nghênh và kêu gọi sớm triển khai Kế hoạch hòa bình 20 điểm do Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất, trong khi Hamas tuyên bố bác bỏ đề xuất thành lập “Hội đồng Hòa bình” do ông Trump đứng đầu để giám sát việc quản trị vùng lãnh thổ này.
Các ngoại trưởng phương Tây cùng đại diện nhiều tổ chức quốc tế đã ra tuyên bố chung phản đối kế hoạch xây dựng khu định cư mới của Israel tại khu vực E1, gần phía Đông Jerusalem, coi đây là hành động “không thể chấp nhận và vi phạm luật pháp quốc tế”.
Sau gần 21 tháng giao tranh dữ dội tại Gaza, câu hỏi không còn là liệu có một lệnh ngừng bắn mới được thiết lập hay không, mà là thời điểm nào điều đó sẽ xảy ra.
Trung Đông đang đối mặt với những biến động lớn khi cán cân quyền lực trong khu vực thay đổi. Từ cuộc chiến Israel – Hamas, sự sụp đổ của chính quyền Assad ở Syria đến vai trò trung gian của Saudi Arabia, khu vực này đứng trước ngã rẽ giữa hòa bình và xung đột mới.
Cuộc tranh cãi ngoại giao giữa Israel và Thổ Nhĩ Kỳ đang gia tăng khi cả hai bên đều cáo buộc nhau về việc chiếm đóng lãnh thổ Syria. Tình hình này không chỉ làm gia tăng căng thẳng giữa hai quốc gia mà còn ảnh hưởng đến ổn định khu vực, khi cả hai bên đều có những lợi ích chiến lược tại Syria.
Có lẽ cuộc sống ở Israel nói riêng và Trung Đông nói chung sẽ không bao giờ trở lại như trước khi Hamas phát động các cuộc tấn công vào ngày 7/10/2023, giết trên 1.200 người và bắt cóc trên 250 người, đẩy khu vực này rơi vào vòng xoáy bạo lực, hỗn loạn nhất trong nửa thế kỷ qua.
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken vừa có chuyến công du dài ngày với 9 điểm dừng chân gồm Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp, Jordan, Qatar, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Saudi Arabia, Israel, Bờ Tây, Ai Cập nhằm tìm cách tháo ngòi nổ căng thẳng ở Trung Đông.
Theo phóng viên TTXVN tại La Habana, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel nhấn mạnh sự cấp thiết phải đẩy nhanh các nỗ lực của cộng đồng quốc tế để mang lại hòa bình ở Trung Đông và ngăn chặn các hành động gây thương vong cho người dân tại Dải Gaza.
