#giáo dục vùng cao

Ở những xã vùng biên, hành trình đến trường của nhiều em nhỏ chưa bao giờ là một hành trình dễ dàng. Có nơi, thầy và trò vẫn phải duy trì việc dạy và học trong những phòng học còn chật hẹp, thiếu thốn. Có những em ở cách trường hàng chục cây số; chuyện học tập vì thế không chỉ là câu chuyện của sách vở, mà còn là câu chuyện về nơi ăn, chốn ở và điều kiện để các em có thể yên tâm học tập.

Sáng 14/8, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu họp Ban Chỉ đạo xây dựng trường liên cấp các xã biên giới, theo hình thức trực tiếp và trực tuyến.

Ngày 12/6, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Sơn La Hà Trung Chiến chủ trì cuộc họp đánh giá tiến độ triển khai đầu tư xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học - trung học cơ sở tại các xã biên giới, đồng thời chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thi công để các công trình sớm hoàn thành, đưa vào sử dụng phục vụ năm học mới. Các dự án trường nội trú liên cấp tại khu vực biên giới đang được triển khai đồng loạt ở Sơn La với khí thế khẩn trương.

Những buổi sáng sớm ở bản Làng Sáng, xã Tà Xùa (tỉnh Sơn La) mây, sương từ các sườn núi phủ trắng lối đi. Dù cuộc sống nơi đây vẫn còn nhiều khó khăn nhưng các em nhỏ dân tộc Mông vẫn mỗi ngày được gia đình đưa đến lớp. Trên gương mặt nhỏ bé của các em ánh lên niềm háo hức khi được đến trường, học chữ, gặp bạn bè và thầy cô giáo.

Trong nỗ lực bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục giữa miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số với miền xuôi, chuyển đổi số đang thực sự trở thành công cụ đắc lực, cánh cửa tri thức tại nhiều cơ sở giáo dục của tỉnh Lào Cai.

Trong hai ngày 20 và 21/4/2026, Quỹ Kiến tạo ước mơ (Dream Maker Foundation - DMF) đã phối hợp cùng Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an) tổ chức trao tặng công trình điểm trường và trang thiết bị thiết yếu tại hai xã Bằng Lang và Tùng Vài, tỉnh Tuyên Quang.

Điểm trường Trung tâm công tác xã hội Kon Tum, Trường Tiểu học Quang Trung (tỉnh Quảng Ngãi) là nơi giảng dạy cho 40 học sinh khuyết tật trên địa bàn các xã, phường phía Tây tỉnh Quảng Ngãi.

Nghệ An đang tập trung toàn bộ nguồn lực, quyết liệt tháo gỡ các nút thắt về mặt bằng và vốn đầu tư để đẩy nhanh tiến độ thi công hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại các xã biên giới đặc thù. Với mục tiêu hoàn thiện mạng lưới giáo dục vùng cao, tỉnh kỳ vọng sẽ tạo nên một diện mạo mới khang trang, đáp ứng kỳ vọng học tập của con em đồng bào các dân tộc thiểu số vào năm 2026.

Thanh Hóa hiện có 16 xã biên giới đất liền với địa hình hiểm trở, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn. Những năm qua, dù được quan tâm đầu tư cho giáo dục, song khoảng cách giữa vùng cao và đồng bằng vẫn còn đáng kể. Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về xây dựng 100 trường nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học Cơ sở tại 100 xã biên giới đất liền, tỉnh Thanh Hóa đã khởi công 6 trường. Đây là bước hỗ trợ quan trọng, tạo điều kiện học tập ổn định cho học sinh vùng biên, góp phần thu hẹp chênh lệch trong tiếp cận giáo dục.

Giữa mây trắng lưng chừng núi và những bản làng heo hút nơi vùng cao Thanh Hóa, nhiều thầy cô giáo đã lặng lẽ gửi lại tuổi trẻ của mình theo từng trang vở học trò.

Chỉ còn một ngày nữa là tiếng trống khai giảng sẽ vang lên trên khắp các trường học, song ở nơi vùng cao biên giới của tỉnh Quảng Trị, vẫn có những địa phương bị cô lập do ảnh hưởng của bão số 5 và số 6. Cùng với sự hỗ trợ của Bộ đội Biên phòng, các thầy, cô giáo và học sinh nơi đây đang khắc phục mọi khó khăn để bước vào năm học mới.

Trong dịp Hè, cùng với trẻ em dân tộc thiểu số cả nước, học sinh dân tộc thiểu số tỉnh Khánh Hòa trước khi vào lớp 1 đã được học tăng cường tiếng Việt. Tuy chỉ diễn ra trong thời gian ngắn nhưng đây là tiền đề quan trọng, giúp trẻ tự tin hơn khi đọc, viết tiếng Việt khi bước vào năm học mới.

Với lòng nhiệt huyết của tuổi trẻ, khát vọng lập thân, lập nghiệp, nhiều đảng viên trẻ ở vùng cao Điện Biên, đã có nhiều sáng kiến, cách làm hay góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp cho cộng đồng. Họ còn là những tấm gương tiêu biểu luôn thực hiện tốt lời dạy của Bác Hồ “đâu khó có thanh niên” để thế hệ trẻ học tập và noi theo.

Những năm gần đây, ngành Giáo dục huyện Đà Bắc (tỉnh Hòa Bình) từng bước vượt khó mạnh mẽ, đạt được những kết quả đáng ghi nhận khi có 29/47 trường đạt chuẩn quốc gia, trong đó, tất cả các trường tiểu học đều đạt chuẩn. Điều này đã và đang tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của giáo dục vùng cao, vùng đặc biệt khó khăn của Hòa Bình.

Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn quan tâm và có nhiều chủ trương, chính sách đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi, nhanh chóng thu hẹp khoảng cách so với vùng đồng bằng, thành thị, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân ở địa bàn khó khăn. Hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú và bán trú là một trong những biểu hiện của sự quan tâm này.

Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn quan tâm và có nhiều chủ trương, chính sách đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi, nhanh chóng thu hẹp khoảng cách so với vùng đồng bằng, thành thị, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân ở địa bàn khó khăn. Hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú và bán trú là một trong những biểu hiện của sự quan tâm này.

17 năm gieo chữ ở nơi non cao huyện Trạm Tấu (Yên Bái), cô giáo Trương Thị Hương, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Khấu Ly, xã Bản Mù có thể nở nụ cười hạnh phúc, khi hôm nay học sinh của mình được học trong ngôi trường khang trang, kiên cố, được thầy cô chăm sóc chu đáo, không còn những lớp học mái lá không che nổi nắng mưa như những tháng ngày tuổi trẻ cô đi "cắm bản".

Mường Nhé là huyện miền núi biên giới, khó khăn của tỉnh Điện Biên. Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị giáo dục ở Mường Nhé còn nhiều thiếu thốn. Để đảm bảo môi trường học tập cho học sinh, trong thời gian qua, địa phương đã kêu gọi, vận động các tổ chức, cá nhân tài trợ kinh phí, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học, thu hút trẻ đến trường.

Mường Nhé là huyện miền núi biên giới, khó khăn của tỉnh Điện Biên. Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị giáo dục ở Mường Nhé còn nhiều thiếu thốn. Để đảm bảo môi trường học tập cho học sinh, trong thời gian qua, địa phương đã kêu gọi, vận động các tổ chức, cá nhân tài trợ kinh phí, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học, thu hút trẻ đến trường.

Bên cạnh những mặt tích cực, thực tế tại các các trường học cho thấy, trong quá trình thực hiện, Thông tư 109 về hướng dẫn một số chế độ tài chính đối với học sinh các trường phổ thông dân tộc nội trú và các trường dự bị Đại học dân tộc đã bộc lộ nhiều bất cập.