Năm “chìa khóa” của vận tải biển thế kỷ XXI gồm các eo biển Malacca, Gibraltar, Hormuz, Thổ Nhĩ Kỳ và hành lang Suez-Bab Al-Mandab. Dù thời gian thay đổi, hậu quả địa chính trị khi các tuyến trên bị gián đoạn vẫn không đổi.
Ngày 25/8, Indonesia, Malaysia và Singapore đã tái khẳng định cam kết duy trì các eo biển Malacca và Singapore (SOMS) là những tuyến hàng hải quốc tế tự do, rộng mở và an toàn.
Nằm gần eo biển Malacca, một trong những tuyến hàng hải nhộn nhịp nhất thế giới, đảo Great Nicobar đang được Ấn Độ quy hoạch thành trung tâm kinh tế, logistics và hạ tầng mới với tổng vốn đầu tư khoảng 11 tỷ USD.
Cựu Chuẩn Đô đốc Ấn Độ Girish Kumar Garg cảnh báo eo biển Malacca có nguy cơ trở thành Hormuz thứ hai, đồng thời kêu gọi Ấn Độ sớm tăng cường năng lực quân sự tại quần đảo Andaman - Nicobar để bảo vệ lợi ích chiến lược.
Gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz làm dấy lên lo ngại về mức độ dễ tổn thương của tuyến hàng hải chiến lược khác nằm cách đó nửa vòng Trái Đất.
Indonesia khẳng định không thu phí qua eo biển chiến lược Malacca, giữa lo ngại tiền lệ từ eo biển Hormuz có thể làm gia tăng nguy cơ “vũ khí hóa” các tuyến hàng hải toàn cầu.
Indonesia đang xem xét khả năng áp dụng một khoản phí đối với các tàu đi qua eo biển Malacca có tầm quan trọng chiến lược, trong bối cảnh chính phủ tìm cách khai thác nguồn thu từ một trong những tuyến hàng hải nhộn nhịp nhất thế giới.
Ba tuyến hàng hải chiến lược gồm eo biển Hormuz, eo biển Bab al-Mandab và eo biển Malacca có thể gây xáo trộn nghiêm trọng chuỗi cung ứng toàn cầu, đẩy giá năng lượng tăng cao và làm gia tăng nguy cơ suy thoái kinh tế nếu xảy ra gián đoạn kéo dài.
Theo tờ Bangkok Post, ngày 24/3, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Thái Lan, ông Suriya Jungrungreangkit xác nhận rằng siêu dự án cầu cạn kết nối Thái Bình Dương – Ấn Độ Dương của nước này vẫn đang được triển khai với sự quan tâm từ Trung Quốc và các nước Trung Đông.
Thái Lan đang trong quá trình lấy ý kiến người dân về dự thảo luật mới, trong đó có kế hoạch đầu tư siêu dự án “cầu cạn” kết nối Đại Tây Dương – Thái Bình Dương trị giá gần 30 tỷ USD.
Cục hàng không dân dụng Malaysia cho biết đã có 4 người được cứu sau khi một máy bay trực thăng của Lực lượng bảo vệ bờ biển nước này bị rơi ở eo biển Malacca ngày 5/3.
Nam Á đang chứng kiến cuộc cạnh tranh quyền lực lớn giữa Trung Quốc và Ấn Độ. Trong khi Bắc Kinh tìm cách mở rộng sự hiện diện của mình trong khu vực với nguồn vốn khổng lồ và xuất khẩu vũ khí, Ấn Độ cũng đang tìm cách để bảo vệ phạm vi ảnh hưởng truyền thống.
Ý tưởng về một cây cầu cạn vắt ngang bán đảo Mã Lai, cạnh tranh với Eo biển Malacca và mở đường cho Thái Lan trở thành "con hổ kinh tế", lại đang dậy sóng.
Eo biển Malacca là một trong những tuyến đường biển sôi động nhất trên thế giới nhưng nơi đây cũng có lịch sử nhiều câu chuyện bí ẩn chưa có lời giải, từ máy bay MH-370 biến mất cho tới tàu ma, kho báu “bốc hơi”.
