#chuỗi cung ứng đất hiếm

Mặc dù Mỹ đang mở rộng khai thác đất hiếm, vẫn còn phụ thuộc lớn vào Trung Quốc, gây thách thức trong xây dựng chuỗi cung ứng độc lập.

Trung Quốc và Iran đã đưa hoạt động thăm dò, chế biến đất hiếm vào chương trình hội thảo chung trong năm nay, mở rộng hợp tác khoa học sang một lĩnh vực nhạy cảm và có ý nghĩa chiến lược.

Dù Washington thúc đẩy xây dựng chuỗi cung ứng đất hiếm trong nước, nhiều sản phẩm do các công ty Mỹ sản xuất vẫn đang được bán sang Nhật Bản và Hàn Quốc, nơi ngành sản xuất nam châm đã phát triển ở quy mô lớn hơn.

Theo Nikkei Asia ngày 9/3, Nhật Bản đang lên kế hoạch cung cấp hỗ trợ công nghệ cho Malaysia trong lĩnh vực khai thác và tinh luyện đất hiếm, trong nỗ lực giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc và đa dạng hóa chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược.

Đất hiếm không chỉ là tài nguyên, mà còn là công cụ quyền lực. Sự phụ thuộc vào Trung Quốc đang trở thành rủi ro địa chính trị lớn, buộc EU phải tái định hình chính sách nguyên liệu chiến lược.

Ẩn sâu tại Giang Tây, các mỏ đất hiếm “nặng” mang lại cho Trung Quốc lợi thế chiến lược vượt trội, cho phép Bắc Kinh kiểm soát chuỗi cung ứng từ điện thoại, xe điện đến vũ khí công nghệ cao.

Lầu Năm Góc chạy đua xây dựng chuỗi cung ứng đất hiếm thay thế Trung Quốc, khi các hạn chế xuất khẩu đẩy chi phí quốc phòng tăng vọt và làm lộ điểm yếu chiến lược của Mỹ.

Sự thống trị chuỗi cung ứng, thị trường khổng lồ và lợi nhuận lâu năm khiến các tập đoàn Đức gần như không thể giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, bất chấp cảnh báo rủi ro từ chính phủ Đức.

Khi Trung Quốc thắt chặt cấp phép xuất khẩu, nhiều quốc gia bắt đầu nhân rộng mô hình Nhật Bản, đa dạng hóa nguồn cung và đầu tư mạnh vào năng lực chế biến trung gian.

Với lợi thế năng lượng hạt nhân và công nghệ tái chế tiên tiến, Pháp đang định hình lại chuỗi cung ứng đất hiếm, thách thức sự thống trị gần như tuyệt đối của Trung Quốc trên thị trường toàn cầu.

Mỹ từng dẫn đầu về đất hiếm, nhưng Trung Quốc đã âm thầm vượt mặt, kiểm soát 90% chuỗi cung ứng và khiến phương Tây phụ thuộc nặng nề vào nguồn khoáng sản chiến lược này.

Đối mặt với việc kiểm soát xuất khẩu các nguyên tố đất hiếm của Trung Quốc, chính quyền Trump đã can thiệp, nhưng rủi ro vẫn còn đó.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga cảnh báo các quốc gia phương Tây đang thúc đẩy tiếp cận nguồn tài nguyên đất hiếm tại các nước đang phát triển, phục vụ cho cạnh tranh công nghệ và trí tuệ nhân tạo, trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu ngày càng phức tạp.

Khi Mỹ và phương Tây tìm cách thoát phụ thuộc vào Trung Quốc, Đông Nam Á nổi lên như một "nhân tố chiến lược" mới. 

Trung Quốc đã quyết định áp đặt các hạn chế đối với việc xuất khẩu bảy loại khoáng chất đất hiếm, chủ yếu là các loại đất hiếm nặng, trong bối cảnh phản ứng với các chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Trong khi Trung Quốc thống trị thị trường đất hiếm, châu Âu đang tăng tốc tại Trung Á với gói đầu tư khủng. Trong bối cảnh này, Kazakhstan, Uzbekistan và Kyrgyzstan liệu có trở thành "mỏ vàng công nghệ" mới của thế giới?

Trung Quốc, quốc gia kiểm soát phần lớn hoạt động sản xuất và chế biến đất hiếm toàn cầu, đang phải đối mặt với vấn đề cung vượt cầu khiến giá giảm xuống mức thấp nhất trong ba năm.