#chế độ diệt chủng

Ngày 20/6, Vương quốc Campuchia tổ chức Lễ kỷ niệm 49 năm Ngày tưởng niệm “Hành trình hướng tới lật đổ chế độ diệt chủng Pol Pot”.

Sau chiến thắng 7/1/1979, ngày Phnom Penh được giải phóng, đất nước Campuchia thoát khi chế độ Kampuchea Dân chủ diệt chủng dưới sự lãnh đạo của lực lượng Khmer Đỏ do Pol Pot đứng đầu, Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) đã thành lập đoàn chuyên gia lên đường làm nhiệm vụ quốc tế giúp hãng Thông tấn quốc gia Campuchia SPK, nay là Thông tấn xã Campuchia AKP.

Theo phóng viên TTXVN tại Phnom Penh, Thủ tướng Chính phủ Hoàng gia Campuchia Samdech Thipadei Hun Manet đã gửi thông điệp chào mừng sau khi 3 di tích lịch sử của Campuchia, bao gồm Bảo tàng diệt chủng Tuol Sleng (S21), Cánh đồng chết Choeung Ek và Nhà tù M13 cũ, chính thức được công nhận là di sản văn hóa thế giới tại kỳ họp thứ 47 của Ủy ban Di sản Thế giới thuộc Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) ngày 11/7.

Chúng tôi dành trọn một ngày để thăm lại Phnom Penh. Cùng nhà báo Huỳnh Thảo, Trưởng cơ quan thường trú Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN), chúng tôi đã đi thăm Hoàng Cung, đài Độc Lập, chợ trung tâm, dãy phố dọc sông Tonle Sáp và nhiều khu phố mới. Bên cạnh nét cổ kính của cố đô, một Phnom Penh hiện đại đang hình thành.

Ngày 20/5, tại khu di tích Trung tâm diệt chủng Choeung Ek, còn gọi là Cánh đồng chết Choeung Ek ở ngoại ô thủ đô Phnom Penh, Campuchia tổ chức hoạt động Ngày tưởng niệm quốc gia 20/5 nhằm tưởng nhớ và tôn vinh các nạn nhân dưới thời kỳ Khmer Đỏ diệt chủng cách đây gần nửa thế kỷ ở quốc gia Đông Nam Á này.

Trong ngày 19 và 20/5, Đại sứ Việt Nam tại Vương quốc Campuchia Nguyễn Minh Vũ đã có các cuộc chào xã giao và làm việc với Ủy viên Ban Thường vụ Đảng Nhân dân Campuchia (CPP), Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Giáo dục, Thanh niên và Thể thao Hang Chuon Naron, cùng Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Công vụ Hun Many nhằm thúc đẩy hợp tác giáo dục và thanh niên giữa hai nước.

Quốc vương Campuchia Norodom Sihamoni vừa công bố ban hành Luật chống lại hành vi không công nhận những tội ác xảy ra dưới chế độ "Kampuchia Dân chủ". Theo đó, cá nhân có hành vi không công nhận những tội ác xảy ra dưới chế độ diệt chủng Pol Pot phải đối mặt với mức án tù từ 1 - 5 năm.

Sáng 7/1, tại khu vực quảng trường Trung tâm Hội nghị và Triển lãm Koh Pich (Đảo Kim Cương) ở phường Tonle Bassac, quận Chamkarmon, thủ đô Phnom Penh, Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) đã tổ chức lễ mít tinh trọng thể kỷ niệm 46 năm Ngày Chiến thắng 7/1 (1979-2025), sự kiện lịch sử đánh dấu thời khắc sụp đổ của chế độ diệt chủng, giải phóng và hồi sinh đất nước và hàng triệu người dân Campuchia khỏi miệng hố tử thần dưới chế độ do Pot Pot đứng đầu, mở ra một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên của độc lập, tự do, dân chủ và tiến bộ xã hội trên đất nước Chùa Tháp.

Nhằm tuyên truyền, giáo dục cho thanh thiếu nhi về truyền thống cách mạng, giáo dục tư tưởng chính trị, khơi dậy lòng yêu nước; tăng cường mối quan hệ “Đoàn kết, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài”, ngày 7/1, tại Khu di tích lịch sử văn hóa Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam, xã Tân Lập, huyện Tân Biên, tỉnh Đoàn tỉnh Tây Ninh phối hợp với Hội Liên hiệp Thanh niên và thanh niên tiêu biểu các tỉnh Svay Rieng, Tbong Khmum - Vương quốc Campuchia tổ chức họp mặt kỷ niệm 45 năm Ngày Chiến thắng chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam của Tổ quốc và cùng quân, dân Campuchia chiến thắng chế độ diệt chủng (7/1/1979 - 7/1/2024).

Sáng 7/1, tại Hà Nội, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam chủ trì, phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bộ Ngoại giao và Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức Lễ kỷ niệm 45 năm Ngày chiến thắng chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam của Tổ quốc và cùng quân dân Campuchia chiến thắng chế độ diệt chủng (7/1/1979 - 7/1/2024).

Đất nước và nhân dân Campuchia tưng bừng trong ngày kỷ niệm trọng thể 45 năm Chiến thắng 7/1 (1979-2024), ngày kết thúc chế độ diệt chủng Pol Pot, mở ra kỷ nguyên của sự hồi sinh và kiến tạo nền hòa bình trọn vẹn trên quê hương Chùa Tháp hôm nay.

Nhân kỷ niệm 45 năm Ngày Chiến thắng 7/1, ngày giải phóng đất nước và nhân dân Campuchia khỏi chế độ diệt chủng Pol Pot (7/1/1979-7/1/2024), báo Khmer Times ngày 5/1 đã đăng bài viết của chuyên gia Uch Leang - nhà nghiên cứu tại Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia (RAC), trong đó nhấn mạnh và đề cao vai trò của thanh niên trong việc gây dựng “cầu nối hữu nghị” Việt Nam - Campuchia trong tiến trình xây dựng, phát triển và gìn giữ hòa bình trên "Đất nước Chùa Tháp".

Khi ấy, tôi cũng không ngờ đến tận 25 năm sau, tôi mới quay lại Campuchia. Năm 2008, tôi dẫn đầu đoàn của Thông tấn xã Việt Nam thăm AKP.

Hướng tới kỷ niệm 45 năm Chiến thắng 7/1 (1979 - 2024), ngày đất nước và nhân dân Campuchia được giải phóng khỏi chế độ diệt chủng Kampuchea Dân chủ (17/4/1975 - 6/1/1979) do Pol Pot đứng đầu, nhiều cơ quan báo chí truyền thông sở tại đã đăng tải bài viết cùng nhiều hình ảnh ghi nhận vai trò của Quân đội tình nguyện Việt Nam trong sự kiện lịch sử 7/1 và công cuộc hồi sinh, phát triển của "đất nước Chùa Tháp" hiện nay, đồng thời ca ngợi mối quan hệ láng giềng tốt đẹp Việt Nam - Campuchia trong gần nửa thế kỷ qua, tiếp tục được tăng cường, mở rộng trên mọi lĩnh vực và mọi cấp độ.

Sáng 5/1, Liên hiệp các tổ chức Hữu nghị Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp cùng Bộ Tư lệnh Thành phố tổ chức họp mặt kỷ niệm 45 năm Ngày Chiến thắng chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và cùng quân, dân Campuchia chiến thắng chế độ diệt chủng (7/1/1979 - 7/1/2024).

Cuối năm 1980, tôi được cơ quan điều về Hà Nội công tác. Tôi rời Campuchia với nhiều tình cảm sâu nặng, với đất nước, con người ở đây, với các bạn bè, đồng nghiệp có nhiều gắn bó, chia sẻ và giúp đỡ tôi trong những năm tháng rất đặc biệt của cuộc đời làm báo.

Sáng 4/1, thay mặt lãnh đạo TP Hồ Chí Minh, Trung tướng Nguyễn Văn Nam, Tư lệnh Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam - Campuchia TP Hồ Chí Minh đã đến thăm, tặng hoa chúc mừng cán bộ, nhân viên Tổng lãnh sự quán Vương quốc Campuchia tại TP Hồ Chí Minh, nhân kỷ niệm 45 năm Ngày quân và dân Campuchia với sự hỗ trợ của quân tình nguyện Việt Nam lật đổ chế độ diệt chủng Pol Pot (7/1/1979-7/1/2024).

Sau chuyến đi đó, tôi còn quay lại Battambang, Sisophôn và Xiêm Riệp trong một chuyến đi khá dài ngày. Lần sau này, tôi đi cùng các anh Lê Khắc Tịnh, tổ trưởng, Văn Thành, điện báo viên và Bùi Văn Trị, lái xe.

Cần nói thêm rằng, trước thời điểm ấy, lực lượng đoàn chuyên gia của TTX - đoàn S78 - được tăng cường rất lớn, lên đến hàng trăm người. Lực lượng phóng viên tin, ảnh rất hùng hậu.

Lần ấy trở về Sài Gòn, sau khi làm xong các công việc của chuyến đi Kôngpông Chàm, tôi được lệnh quay lại Campuchia.