#Cầu Hiền Lương

Cầu Hiền Lương-sông Bến Hải (Vĩ tuyến 17) là giới tuyến chia cắt đất nước đằng đẵng suốt 21 năm (1954-1975), đã trở thành biểu tượng cho khát vọng thống nhất non sông.

Cầu Hiền Lương - sông Bến Hải (Vĩ tuyến 17) là giới tuyến chia cắt đất nước đằng đẵng suốt 21 năm (1954-1975), đã trở thành biểu tượng cho khát vọng thống nhất non sông. Cầu Hiền Lương - sông Bến Hải ngày nay thuộc Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, là nơi giáp ranh giữa hai huyện Gio Linh ở bờ Nam và Vĩnh Linh ở bờ Bắc, tỉnh Quảng Trị.

Trong những năm tháng đất nước tạm thời chia cắt, nơi Vĩ tuyến 17, dòng sông Bến Hải và cây cầu Hiền Lương không chỉ là ranh giới địa lý, mà còn là biểu tượng của cuộc đấu tranh ý chí, lý tưởng và khát vọng thống nhất thiêng liêng của dân tộc ta.

Đã có một thời, khi nhắc đến cầu Hiền Lương, sông Bến Hải là nhắc nhớ đến những câu thơ: “Hiền Lương một lạch hai dòng/ Người tuy bên nớ mà lòng bên ni” hay “Cách một con sông mà đó thương đây nhớ/ Chung một nhịp cầu mà duyên nợ cách xa”… Giờ đây, chiến tranh đã lùi xa, nhưng ký ức về một thời kỳ lịch sử đau thương mà hào hùng vẫn còn đó. Và cây cầu Hiền Lương, sau nửa thế kỷ từ ngày đôi bờ Bắc - Nam sum họp, vẫn vững vàng như một biểu tượng thiêng liêng của khát vọng hòa bình và thống nhất của dân tộc Việt Nam.

“Cách một dòng sông mà đó thương đây nhớ,

Chung một nhịp cầu mà duyên nợ cách xa”

Có một đoạn sông chỉ rộng hơn 100m, mà một dân tộc mất hơn 20 năm mới tới được bờ. Có một cây cầu không cao không dài, nhưng lại một vết cắt đau thương trên bản đồ đất nước. Đó là sông bến Hải, là cầu Hiền Lương, nơi viết nên khúc ca bi tráng về khát vọng thống nhất đất nước, nơi bao thế hệ anh hùng đã hiến dâng xương máu để đổi lấy ngày non sông liền một dải.

Đã có một thời khi nhắc đến cầu Hiền Lương, sông Bến Hải là nhắc nhớ đến những câu thơ ai oán: “Hiền Lương một lạch hai dòng/ Người tuy bên nớ mà lòng bên ni” hay “Cách một con sông mà đó thương đây nhớ/ Chung một nhịp cầu mà duyên nợ cách xa”… Đây là nỗi đau chia cắt và cũng là khát vọng thống nhất của cả dân tộc Việt Nam hiện hữu tại cây cầu Hiền Lương, dòng sông Bến Hải.

Vĩ tuyến 17 – cầu Hiền Lương – sông Bến Hải, tỉnh Quảng Trị là biểu tượng khắc ghi nỗi đau chia cắt đất nước đằng đẵng suốt 21 năm (1954 – 1975). Đây không chỉ là điểm đến tri ân mà còn là hiện thân, nơi hội tụ của khát vọng Hòa bình - Thống nhất non sông.

Vĩ tuyến 17 – cầu Hiền Lương – sông Bến Hải, tỉnh Quảng Trị là biểu tượng khắc ghi nỗi đau chia cắt đất nước đằng đẵng suốt 21 năm (1954 – 1975). Đây không chỉ là điểm đến tri ân mà còn là hiện thân, nơi hội tụ của khát vọng Hòa bình - Thống nhất non sông.

Mùa xuân năm nay, cùng với anh trai - nhà báo, nhà văn Trần Mai Hạnh- tôi có dịp thăm lại cầu Hiền Lương, sông Bến Hải, nơi đất nước một thời cắt chia. Chúng tôi đã đến nghĩa trang Gio Linh, thắp hương tưởng nhớ liệt sĩ Thu Hồng và các anh hùng liệt sĩ trên mảnh đất địa đầu giới tuyến.

Tối 14/3, UBND tỉnh Quảng Trị phối hợp Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam tổ chức Lễ thắp ánh sáng xanh tại Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải (tỉnh Quảng Trị) nhằm kỷ niệm 27 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Ireland (1996 - 2023) và Ngày Quốc Khánh Ireland (17/3).

Tỉnh Quảng Trị được biết đến với trên 500 di tích, danh thắng được xếp hạng các cấp; trong đó có 4 di tích quốc gia đặc biệt với 28 điểm di tích thành phần, 20 di tích quốc gia với 57 điểm di tích thành phần và 476 di tích cấp tỉnh, trong các cuộc kháng chiến bảo vệ độc lập, tự do của dân tộc.

Quảng Trị - nơi gắn liền với vĩ tuyến 17, ranh giới chia cắt hai miền đất nước sau Hiệp định Geneva ngày 21/7/1954. Trong 20 năm kháng chiến chống Mỹ, Quảng Trị trở thành tuyến đầu của miền Bắc xã hội chủ nghĩa và hậu phương trực tiếp của tiền tuyến lớn miền Nam, cũng là chiến trường nóng bỏng, khốc liệt nhất. Khát vọng cháy bỏng về hòa bình, thống nhất non sông và vươn lên đã tạo động lực to lớn để quân, dân Quảng Trị chiến đấu chiến thắng kẻ thù và kiến thiết cuộc sống mới. Nhân Kỷ niệm 47 năm Ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2022) và 50 năm Ngày giải phóng tỉnh Quảng Trị (1/5/1972 – 1/5/2022), phóng viên Thông tấn xã Việt Nam có 3 bài viết về sự kiện và vùng đất này.

Chúng tôi lên đường theo bước chân chiến dịch. Nhiệm vụ vẫn được định hướng rất rõ: Viết về phong trào quần chúng nhân dân nổi dậy, giành và giữ chính quyền. Thông tin về các mũi tiến công quân sự do bên quân đội và lực lượng phóng viên đi với mặt trận B5 đảm nhận.

Cho đến tận bây giờ, tôi vẫn nhớ như in quang cảnh cầu Hiền Lương và dòng sông Bến Hải lần đầu tiên nhìn thấy trong đời.Trên vùng đất đạn bom cày xới không còn sự sống, dòng sông nhỏ vẫn xanh trong một cách kỳ lạ trong nắng sớm. Cây cầu bị đánh phá nhiều lần chỉ còn chơ vơ mấy nhịp ở giữa, gợi hình ảnh mà một nhà thơ nước ngoài đã ví như “chiếc lẫy đàn bị đứt ngang” trên thân thể đất nước Việt Nam mang dáng đàn bầu.

Cụm di tích lịch sử cầu Hiền Lương - sông Bến Hải (Quảng Trị). Đây là hai “nhân chứng lịch sử” mang trên mình nỗi đau chia cắt đất nước thành hai miền Nam - Bắc suốt hơn 20 năm ròng rã.

Mỗi con người đều có những miền đất gắn bó với cuộc đời mình. Quảng Trị - Vĩnh Linh đối với tôi là vùng đất như vậy.

Chương trình giao lưu nghệ thuật “Quảng Trị - Ký ức những dòng sông” sẽ diễn ra tối 30/4 tại bờ Nam sông Bến Hải, dưới chân cầu Hiền Lương trong khuôn viên Di tích quốc gia đặc biệt Hiền Lương – Bến Hải.