Nhằm phục vụ công tác giải phóng mặt bằng Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, tỉnh Thanh Hóa đã lên phương án quy hoạch, xây dựng 39 khu tái định cư tại các xã, phường có tuyến đường sắt đi qua bị ảnh hưởng đất ở.
Trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai hàng loạt dự án đường sắt, đặc biệt là tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và mới đây nhất là khởi công đồng loạt 5 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội, bài toán nhân lực trở thành "nút thắt" chiến lược cần được tháo gỡ ngay từ bây giờ.
Sau hơn 10 tháng thi công, đến nay khu tái định cư đầu tiên phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam qua địa bàn Hà Tĩnh đã hoàn thành hạ tầng kỹ thuật, tạo cơ sở quan trọng để bố trí chỗ ở cho người dân thuộc diện di dời. Các khu tái định cư còn lại đang tiếp tục được triển khai theo kế hoạch, bảo đảm tiến độ giải phóng mặt bằng phục vụ dự án trọng điểm quốc gia.
Ngày 6/3, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng có văn bản yêu cầu các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án tái định cư phục vụ Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn qua địa bàn tỉnh.
Vùng kinh tế Đông Nam Bộ được xem là đầu tàu tăng trưởng, khu vực năng động bậc nhất của cả nước, đóng góp quan trọng vào GDP, xuất khẩu và thu ngân sách quốc gia. Trong bối cảnh hợp nhất địa giới hành chính, chuyển đổi mô hình phát triển và yêu cầu tăng trưởng bền vững, việc tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt của vùng đặt ra yêu cầu cấp thiết về hoàn thiện thể chế, chính sách và hạ tầng cho hoạt động liên kết nội vùng, liên vùng.
Thể chế liên kết kinh tế vùng Đông Nam Bộ hiện nay bao gồm chính sách phát triển vùng do Trung ương ban hành, quy hoạch vùng, Hội đồng điều phối vùng, cùng cơ chế, chính sách chung của quốc gia. Tuy nhiên, các cơ chế phối hợp liên vùng vẫn ở mức ban đầu, chưa đủ mạnh để điều hòa hiệu quả giữa các địa phương thành phần sau khi hợp nhất. Việc hợp nhất đơn vị hành chính tạo ra dư địa hợp lực lớn hơn, song cũng đặt ra yêu cầu mới về thiết lập cơ chế quản lý, điều phối chung mang tính thực chất, hiệu quả.
Sau khi hợp nhất các đơn vị hành chính, vùng Đông Nam Bộ cần điều chỉnh thể chế và cơ chế điều phối phát triển tương ứng với quy mô mới. Thực tế cho thấy, dù có vị thế kinh tế dẫn đầu cả nước, thể chế liên kết vùng hiện nay vẫn còn nhiều khoảng trống. Để thúc đẩy liên kết nội vùng, cần hoàn thiện thể chế liên kết vùng thông qua quy hoạch chiến lược phát triển chung, cơ chế tài chính chung, đầu tư hạ tầng trọng điểm và nâng cao hiệu lực của Hội đồng điều phối vùng.
Nghị quyết Đại hội cũng như Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các tỉnh Đồng Nai, Tây Ninh và TP. Hồ Chí Minh đều xác định, đầu tư hạ tầng giao thông kết nối liên vùng là một trong những trọng tâm nhằm phát huy thế mạnh của từng địa phương trong tổng thể phát triển vùng Đông Nam Bộ. Định hướng này phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 24-NQ/TW của Bộ Chính trị cũng như dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng.
Đông Nam Bộ là vùng kinh tế năng động bậc nhất cả nước, có nhiều lợi thế về không gian phát triển với hệ thống cảng hàng không quốc tế, cảng biển lớn, mạng lưới giao thông trục Bắc - Nam và đường biên giới dài với nhiều cửa khẩu quốc tế. Trong bối cảnh tình hình mới, nhất là sau khi hợp nhất các địa phương, yêu cầu đầu tư hạ tầng giao thông kết nối vùng Đông Nam Bộ càng trở nên cấp thiết. Đặc biệt, Cảng hàng không quốc tế Long Thành sắp đi vào khai thác, cùng định hướng hình thành Trung tâm Tài chính và Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ (TP. Hồ Chí Minh) được kỳ vọng sẽ tạo động lực phát triển mới cho toàn vùng.
Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đi qua tỉnh Hà Tĩnh dài hơn 100 km, dự kiến ảnh hưởng nhiều khu dân cư. Để bảo đảm mặt bằng thi công, Hà Tĩnh đề xuất xây dựng 35 khu tái định cư tại 18 xã, phường. Hiện các địa phương đang khẩn trương kiểm đếm, lập hồ sơ và triển khai các khu tái định cư. Dù có nơi phải giải phóng gần như toàn bộ khu dân cư nhưng người dân vẫn bày tỏ sự đồng thuận cao, tạo điều kiện để dự án trọng điểm quốc gia được triển khai đúng tiến độ.
Tiếp tục Chương trình Kỳ họp, chiều 8/12, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt áp dụng cho dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.
Ngày 29/7, ông Nguyễn Minh Huy, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng cho biết, đơn vị đã nghiên cứu, đề xuất khởi động một Khu tái định cư phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam vào ngày 19/8 sắp tới.
Các doanh nghiệp trong nước đang bước vào giai đoạn chuyển động mạnh mẽ để tham gia sâu vào siêu dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam trị giá hơn 67 tỷ USD.
Không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý, kết nối vùng miền, các tuyến đường sắt tốc độ cao tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc… còn giúp hình thành các ngành công nghiệp công nghệ cao quy mô hàng trăm tỷ USD.
Tối 14/2, Triển lãm gốm “Dáng Xuân 2025 - Bắc Nam hội tụ” khai mạc tại Nhà Triển lãm Mỹ thuật (16 Ngô Quyền, Hoàn Kiếm, Hà Nội) với sự tham gia của đông đảo nghệ sỹ và người yêu gốm.
Dự án đường sắt tốc độ cao có nguồn vốn đặc biệt lớn, chưa từng có tại Việt Nam và có thể nói là một trong những dự án có chiều dài đầu tư lớn nhất từ trước tới nay. Với mục tiêu hoàn thành vào năm 2035, dự án cần tối ưu hoá thời gian để sớm khởi công vào năm 2027 theo dự kiến.
Ngày 18/9, Bộ Chính trị đã họp cho ý kiến về Đề án chủ trương đầu tư đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, sau khi nghe Ban cán sự đảng Bộ Giao thông vận tải báo cáo Tờ trình Đề án chủ trương đầu tư tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và ý kiến của các cơ quan, Bộ Chính trị đã thảo luận và kết luận đây là công trình rất quan trọng và rất cần thiết.
Cách đây 30 năm, ngày 27/5/1994, tại Trung tâm Điều độ hệ thống điện Quốc gia (A0), Thủ tướng Võ Văn Kiệt ra lệnh đóng điện đường dây 500 kV Bắc - Nam mạch 1.
Ngày 18/10, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo 420/TB-VPCP truyền đạt ý kiến kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà - Trưởng Ban Chỉ đạo tại Phiên họp lần thứ nhất Ban Chỉ đạo xây dựng, thực hiện Đề án chủ trương đầu tư đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam và các dự án đường sắt quan trọng quốc gia.
