Các bị cáo tại phiên tòa. Ảnh: Kim Anh/TTXVN
Theo đó, cựu Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh Huỳnh Nguyễn Lộc bị Tòa tuyên phạt 14 năm tù về tội “Nhận hối lộ” (theo quy định tại Điều 354 - Bộ luật Hình sự).
Ba bị cáo: Nguyễn Mạnh Quyền (cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc Công ty LanQ) bị Tòa tuyên phạt 19 năm tù, Phạm Văn Cách (cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Sơn Lâm) 15 năm tù, Lê Văn Tình (cựu Phó giám đốc Công ty cổ phần Dược Sơn Lâm) 10 năm tù về 2 tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” (theo quy định tại Điều 174 - Bộ luật Hình sự) và “Đưa hối lộ” (theo quy định tại Điều 364 - Bộ luật Hình sự).
Bị cáo Nguyễn Thúy Kim (cựu Kế toán trưởng Công ty LanQ) bị phạt 4 năm 6 tháng tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Bị cáo Tống Viết Phải (cựu Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Dược - Thiết bị y tế Đà Nẵng) 3 năm tù về tội “Đưa hối lộ”.
17 bị cáo còn lại bị tuyên phạt các mức án từ 24 tháng tù đến 9 năm 6 tháng tù về cùng tội “Nhận hối lộ”.
Theo bản án sơ thẩm, với vai trò là Tổng Giám đốc Công ty LanQ, Nguyễn Mạnh Quyền đã có hành vi chủ mưu, cấu kết với bị cáo Phạm Văn Cách (khi đó là Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Sơn Lâm) dùng thủ đoạn gian dối, chiếm đoạt hơn 18 tỷ đồng của Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang và của người dân tham gia khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế.
Mặt khác, để được tạo điều kiện giải ngân tiền tạm ứng kinh phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế cho Công ty LanQ, bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền đã chỉ đạo Nguyễn Thúy Kim (cựu Kế toán trưởng Công ty LanQ) nhiều lần đưa tiền cho Thân Đức Lại (khi đó là Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang) với tổng số tiền 700 triệu đồng.
Đối với Huỳnh Nguyễn Lộc, Tòa xác định với vai trò là Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh, bị cáo Lộc là người có thẩm quyền quyết định trong việc ký kết, thực hiện hợp đồng mua thuốc phục vụ khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại Viện. Tuy nhiên, bị cáo Lộc đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn được giao để trao đổi, thỏa thuận, nhận hối lộ của Phạm Văn Cách hơn 47 tỷ đồng để tạo điều kiện thuận lợi cho Công ty Sơn Lâm trong quá trình cung cấp thuốc vào Viện Y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh.
Trong vụ án này, bị cáo Phạm Văn Chuân (nhân viên Viện Y dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh) không có nhiệm vụ, quyền hạn trong quá trình ký kết, thực hiện hợp đồng với Công ty Sơn Lâm. Chuân nhận thức rõ số tiền Phạm Văn Cách đưa cho Huỳnh Nguyễn Lộc trong quá trình thực hiện hợp đồng mua bán thuốc giữa 2 đơn vị phục vụ hoạt động khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế là tiền đưa, nhận hối lộ nhưng Chuân vẫn thực hiện theo chỉ đạo của Huỳnh Nguyễn Lộc, nhiều lần nhận tiền giúp Lộc với tổng số tiền hơn 46 tỷ đồng.
Bản án sơ thẩm đánh giá, đây là vụ án đưa, nhận hối lộ đặc biệt nghiêm trọng, xảy ra trên phạm vi rộng, liên quan đến nhiều tỉnh thành trong lĩnh vực mua bán thuốc bảo hiểm xã hội. Hành vi của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm các khách thể quan trọng được Luật Hình sự bảo vệ. Hành vi "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" của các bị cáo đã xâm phạm quan hệ sở hữu về tài sản, cụ thể là xâm phạm quỹ bảo hiểm y tế do Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Giang quản lý. Hành vi "Đưa hối lộ", "Nhận hối lộ" của các bị cáo đã xâm phạm hoạt động đúng đắn, uy tín, sự liêm chính của các cơ sở y tế và cá nhân có thẩm quyền của nhiều bệnh viện, trung tâm y tế. Do đó, cần có mức hình phạt nghiêm khắc, tương xứng với tính chất, mức độ hành vi phạm tội của từng bị cáo mới có tác giáo dục, cải tạo các bị cáo và răn đe phòng ngừa chung.
Đối với nhóm bị cáo bị truy tố về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản", Tòa xác định bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền là chủ mưu. Bị cáo Cách đồng phạm với bị cáo Quyền xuất phát từ việc bị cáo Quyền nhiều lần trả lại thuốc, gây khó khăn trong việc cung cấp thuốc và yêu cầu bị cáo dừng cung cấp thuốc, chỉ cần cung cấp bao bì, nhãn mác hóa đơn, chứng từ để hợp pháp đầu vào số thuốc này. Để tránh hợp đồng bị hủy ngang gây ảnh hưởng đến làm ăn, kinh doanh của Công ty Sơn Lâm nên bị cáo đồng ý làm theo yêu cầu của bị cáo Quyền.
Đối với các bị cáo thuộc nhóm tội “Đưa hối lộ”, Tòa cho rằng trong quá trình bán thuốc vào các cơ sở, trung tâm y tế, bị cáo Cách là người trực tiếp tiếp xúc với các bị cáo là những người có chức vụ, quyền hạn trong các cơ sở, trung tâm y tế để thống nhất chi tiền phần trăm hoa hồng cho họ trên cơ sở các hợp đồng mua bán thuốc để không bị gây khó khăn trong quá trình cung cấp thuốc và thanh toán. Bị cáo Lê Văn Tình với vai trò là Phó giám đốc Công ty Sơn Lâm cũng trực tiếp đi thỏa thuận chi hoa hồng cho người có chức vụ, quyền hạn trong các cơ sở y tế, sau đó về báo cáo lại bị cáo Cách đồng ý chủ trương. Tương tự như vậy là hành vi của bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền, để thuận lợi trong việc thanh toán tiền bảo hiểm, bị cáo đã nhiều lần chỉ đạo nhân viên đưa tiền cho Thân Đức Lại. Tống Viết Phải với vai trò là liên danh trong việc bán thuốc cho các bệnh viện, trung tâm y tế tại Đà Nẵng, bị cáo Phải đã nhận tiền từ Công ty Sơn Lâm để đi chi hoa hồng cho các cá nhân có thẩm quyền tại các cơ sở, trung tâm y tế tại Đà Nẵng. Bị cáo Cách phải chịu trách nhiệm hình sự số tiền đưa hối lộ hơn 70 tỷ đồng.
Đối với nhóm bị cáo “Nhận hối lộ”, Tòa nhận định: bị cáo Lộc là Viện trưởng Viện Y Dược dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh có quyền quyết định lựa chọn nhà thuần, thực hiện các hợp đồng mua bán dược liệu. Bị cáo Lộc là người trực tiếp thỏa thuận với bị cáo Cách về số tiền phần trăm bị cáo được nhận. Bị cáo Chuân là nhân viên Viện Y Dược học dân tộc Thành phố Hồ Chí Minh là người được Lộc tin tưởng, giao nhiệm vụ thực hiện các công việc theo chỉ đạo của Lộc, trong đó có việc nhận tiền chi phí hoa hồng của Công ty Sơn Lâm sau đó chuyển lại cho Lộc. Bị cáo Lộc phải chịu trách nhiệm hình sự về việc nhận hơn 47 tỷ đồng tiền hối lộ, bị cáo Chuân đồng phạm với bị cáo Lộc trong việc nhận số tiền hối lộ này với vai trò giúp sức tích cực.